Όταν τον Ιούνιο του 1821 ο Δημήτρης Υψηλάντης ερχόμενος από τη Τεργέστη έφερε στο Άστρος Κυνουρίας το πρώτο ευρωπαϊκό τυπογραφείο στη χώρα μας, ίσως κανείς δε φανταζόταν τι θα ακολουθούσε. Ο ήρωας της Επανάστασης είχε φυσικά αντιληφθεί το ιερό καθήκον και την ανάγκη έκδοσης ελληνικών εντύπων, σαν πνευματικούς αγωνιστές του έθνους. Όμως το τυπογραφείο αυτό δεν έμελλε να τυπώσει μόνο το κύριο όργανο των ελλήνων επαναστατών “Σάλπιγξ η Ελληνική”, τον Αύγουστο του 1821, υπό την επιμέλεια και σύνταξη του Αρχιμανδρίτη Θεόκλητου Φαρμακίδη. Γεννήθηκαν μια σειρά εντύπων σημαντικών από εκδότες και δημοσιογράφους, σπουδαίες προσωπικότητες της εποχής, που έθεσαν τη βάση στην ιστορία του ελληνικού περιοδικού τύπου. Έντυπα που εκδίδονταν σε τακτά χρονικά διαστήματα, περιοδικά δηλαδή. Ο τύπος γεννήθηκε χρονικά περιοδικός.
Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, οι θεματικές εκδόσεις του ελληνικού περιοδικού τύπου είχαν διευρυνθεί. Η λιγότερο τρέχουσα επικαιρότητα και η περισσότερη ανάλυση και σχολιασμός ήταν από τότε χαρακτηριστικό σε περιοδικά πολιτικά, φιλολογικά – λογοτεχνικά, τέχνης, γυναικεία, θρησκευτικά, οικονομικά και άλλα. Εστία, Τέχνη, Παναθήναια, Πινακοθήκη, Διόνυσος, Κριτική, Νουμάς, Δελτίο της Ελληνικής Λαογραφίας, Διάπλαση των Παίδων. Περιοδικά που καλλιέργησαν στους έλληνες την ελληνική και ξένη φιλολογία, φιλοσοφίες και ιδεολογίες, τα νέα ρεύματα. Μεταξύ αυτών και τα σαφώς μουσικά περιοδικά.
Αλήθεια τι θα γνωρίζαμε για τη μουσική ζωή στη χώρα μας –προτιμήσεις κοινού, μουσικά ρεύματα, μουσική εκπαίδευση, συνθέτες, συναυλίες, μουσική κίνηση ανά εποχή- αν δεν υπήρχαν τα μουσικά περιοδικά; Η βιβλιογραφία είναι πολύ φτωχή και τα μουσικά έντυπα φαίνεται να αποτελούν βασική πηγή έρευνας της ιστορίας της νεοελληνικής μουσικής και πληροφοριών γι’ αυτή. Ειδικά άρθρα και κριτικές, αναφορές για τις μουσικές εξελίξεις και συγκρίσεις ελληνικής και ευρωπαϊκής μουσικής, καταγραφή αντιδράσεων του κοινού σε μουσικά γεγονότα, ζωντανεύουν μέσα από τις σελίδες των περιοδικών την ατμόσφαιρα της εποχής.
Σε μια εποχή που η χώρα παλεύει να σταθεί στα πόδια της οικονομικά και πολιτικά, μετά από τετρακόσια χρόνια κατοχής και πίεσης από κουλτούρα διαμετρικά αντίθετης με την ελληνική, σε μια εποχή επιπλέον που έχει ήδη εισαχθεί η ευρωπαϊκή σκέψη κι ο τρόπος ζωής, η πνευματική, πολιτιστική, κοινωνική ζωή δε μπορεί παρά να ακολουθεί τον εξευρωπαϊσμό. Τα αντίστοιχα έντυπα, που στην πλειοψηφία τους εκδίδονται στην Αθήνα, εκφράζουν την εποχή τους και καθρεφτίζουν τις ανησυχίες και το ενδιαφέρον του κόσμου, των καλλιτεχνών και των διανοούμενων. Είναι όμως θαυμάσιο να βλέπεις στα μουσικά περιοδικά αυτής της εποχής άρθρα για τη συνέχιση της παράδοσης της βυζαντινής μουσικής, τη συλλογή δημοτικών τραγουδιών και τις αντιδράσεις του κοινού στους εξ Ευρώπης νεωτερισμούς, ειδησεογραφία για τη δημιουργία ωδείων και μουσικών χώρων, αναφορές για καλλιτέχνες αρεστούς ή όχι στο κοινό και για τη δημιουργία της Εθνικής Σχολής μουσικά.
Το Ωδείον Αθηνών είναι το παλαιότερο ελληνικό μουσικό περιοδικό. Εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1871, ασχολείτο κυρίως με τα συμβαίνοντα στο Ωδείο και κράτησε μέχρι το 1936! Το πρώτο ανεξάρτητο μουσικό περιοδικό είναι η Μουσική Εφημερίς (εκδότης Αλεξιάδης, διευθυντής Λαμπελέτ) που πρωτοεμφανίζεται τον Οκτώβριο του 1893 και κυκλοφορεί μέχρι τον Ιούνιο του 1895. Η ύλη του περιλάμβανε παρτιτούρες και νέα από την Ευρώπη, συγκεκριμένα για το χώρο του θεάτρου και της όπερας.
Μια τριετία πάνω κάτω διαρκεί η κυκλοφορία των μουσικών περιοδικών που γεννιούνται στις αρχές του 20ου αιώνα: Αρμονία (Αθήνα 1900-1902), Φόρμιγξ (Αθήνα 1901) και νέα Φόρμιγξ (1911-1912) που ασχολούνται κυρίως με εκκλησιαστική και δημοτική μουσική, Απόλλων (Αθήνα 1904-1907,62 τεύχη μεταφράσεων ευρωπαϊκού υλικού), Ωδείον (Αθήνα 1904, περιεχόμενο πορτραίτα δημιουργών από τους χώρους της μουσικής, του θεάτρου, της ζωγραφικής), Εθνική Μούσα (Αθήνα 1909 –1911, περί δημοτικής μουσικής), Μουσική (Αθήνα 1911, ένα τεύχος με άρθρα για τη μουσική και δραματική κίνηση στην Ελλάδα και όλη την Ανατολή), Αι Μούσαι (Σάμος 1904 με συνθέσεις του εκδότη Π. Παλλαδινού), Ορφεύς (Αλεξάνδρεια 1910-1912), Παράρτημα Εκκλησιαστικής Αλήθειας (Κωνσταντινούπολη 1900-1907, περιοδικό του μουσικού συλλόγου) και Μουσική (Κωνσταντινούπολη 1912-1915, με ελληνική μουσική και κίνηση).
Υπάρχει ένα κενό, περίπου δεκαετίας, που στην Ελλάδα δεν εκδίδονται μουσικά έντυπα. Μετά το 1921 γενικότερα ο τύπος ανθεί, εκδίδονται περιοδικά κι εφημερίδες, ο κόσμος ενδιαφέρεται. Εμφανίζονται νέα μουσικά περιοδικά, με βάση την Αθήνα, πιο πλούσια σε ύλη, με άρθρα και κριτικές: Μουσική Επιθεώρηση (Αθήνα 1921 –1922, περιεχόμενο συναυλίες, έργα ελλήνων συνθετών, εξετάσεις ωδείων), Νέα Φόρμιγξ (Αθήνα 1921-1922, δημοτική μουσική, κατασκευή οργάνου), Μουσική Ανθοδέσμη (Αθήνα 1927, παρτιτούρες τραγουδιών του εκδότη Κομνηνού), Μουσικά Χρονικά (Αθήνα 1928-1932, κριτικές, μουσικολογικά άρθρα, παρτιτούρες, καλλιτεχνική κίνηση), Μουσικός Κόσμος (Αθήνα 1929-1930, εκκλησιαστική και δημοτική μουσική), Μουσική Ηχώ (Αθήνα 1933), Μουσικός Κόσμος (Αθήνα 1935, επαγγελματικό και καλλιτεχνικό όργανο του Πανελλήνιου Μουσικού Συλλόγου).
Για εικοσιπέντε χρόνια, στα οποία η χώρα γνωρίζει δικτατορία, το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, ασταθείς πολιτικές κι οικονομικές καταστάσεις και επιπλέον μετανάστευση, δεν εκδίδονται μουσικά περιοδικά, με εξαίρεση τη Μουσική Κίνησις (1949 – 1956) του Ελληνικού Ωδείου που ασχολείται βασικά με τα πεπραγμένα του Ωδείου κι ορισμένα μουσικολογικά ζητήματα, και τέσσερα περιοδικά που δημοσιεύουν στίχους ελαφρών τραγουδιών, των σουξέ της εποχής: Το Τραγούδι (1934-1941), Το Νέο Τραγούδι (1935), Το Ελληνικό τραγούδι (1941-1975), Το Μοντέρνο Τραγούδι (1947-1963).
Τη δεκαετία του 1970 κάνουν την εμφάνισή τους περισσότερα νέα μουσικά περιοδικά, λιγότερο αυστηρά από τα προηγούμενα στη μορφή και στη γλώσσα, με περισσότερο φωτογραφικό υλικό, πιο όμορφα και προσιτά στο ευρύ κοινό. Το ύφος αυτό δεν ακολουθούν ο Λυρικός Κόσμος (1969) που ασχολείτο με τη μουσική και το λυρικό Θέατρο και το Δελτίο Κριτικής Δισκογραφίας (1971-1975) με κριτικές δίσκων. Μάλλον, το πρώτο μουσικό περιοδικό που φέρνει τον αέρα του καινούριου είναι το Ντέφι του Στέλιου Ελληνιάδη, το οποίο εμφανίζεται στα πράγματα το 1982 και ταράζει τα νερά των μέχρι τότε εκδοτικών προσπαθειών. Ένα περιοδικό για την ελληνική λαϊκή και δημοτική μουσική με άποψη και σοβαρότητα, ταυτόχρονα όμως φρέσκο κι ευκολοδιάβαστο, πρωτοποριακό από την άποψη ότι άνοιξε το δρόμο σε περιοδικά ανάλογα που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια. Έκλεισε το 1995.
Από επιστημονικής – ερευνητικής πλευράς, έχουμε τα περιοδικά Μουσικολογία (1985) και Όπερα (1993-1996), καθώς και τα Μουσικοτροπίες και Μου.Σ.Α. από τα τμήματα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κι Αθήνας αντιστοίχως, όλα περιοδικά με σαφή μουσικολογικό προσανατολισμό. Στο ίδιο κλίμα κινούνται και τα πιο σύγχρονα Μουσικά, Μουσικές Περιπλανήσεις και Πολυφωνία.
Τη δική του ιστορία στο χώρο του μουσικού, κι όχι μόνο, περιοδικού τύπου έγραψε το Τέταρτο του Μάνου Χατζηδάκη που κυκλοφόρησε από το 1985 ως το 1987. Το ίδιο ισχύει, για διαφορετικούς λόγους, για το παλαίμαχο Ποπ και Ροκ, που γνώρισε στην νεοελληνική κοινωνία τα νέα μουσικά ρεύματα που έρχονταν από το εξωτερικό, όπως σαφώς για το Jazz και Τζαζ που επιμένει με συνέπεια και ιδιαίτερα προσεκτική ενημέρωση κι άποψη σε ένα είδος μουσικής, δυστυχώς όχι ιδιαίτερα δημοφιλούς στη χώρα μας. Ο Ήχος βέβαια με τις λεπτομερείς μουσικές αναλύσεις, η Μουσική, ο Μετρονόμος και οι Μουσικοί Ορίζοντες του Πανελλήνιου Μουσικού Συλλόγου, περιοδικές εκδόσεις που άφησαν το στίγμα τους στο χώρο. Τέλος, το Δίφωνο που από το 1996 έχει αλλάξει τόσες μορφές όσες και ιδιοκτησίες.
Πέρασαν ανεπιστρεπτί οι εποχές που οι ειδικοί του μάρκετινγκ υποστήριζαν πως στην Ελλάδα τα μουσικά περιοδικά είναι ανερχόμενα. Το κοινό εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για τη μουσική, αλλά το διαδίκτυο του προσφέρει πλέον ότι χρειάζεται. Μακάρι η διάρκεια ζωής των περιοδικών να εξαρτιόταν από την ποιότητά τους, κι όχι από τη διάθεση των διαφημιστών για το πόσο κομμάτι από τη πίτα θα τους εξασφαλίσουν για να την παρατείνουν, ούτε από το προμόσιον των δισκογραφικών εταιρειών. Όπως εκείνα τα πρώτα μουσικά περιοδικά, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, που βγήκαν χάρη στο μεράκι λίγων εμπνευσμένων κι ανήσυχων.
Thursday, August 7, 2008
ΩΡΑΙΑ ΜΟΥ ΜΟΝΜΑΡΤΗ
MA BELLE MONTMARTRE
Εκεί που τελειώνουν τα φώτα της Πιγκάλ και τα σοκάκια ανηφορίζουν προς το λόφο που ξεχωρίζει από ολόκληρη την Πόλη του Φωτός, εκεί βρίσκεται η Μονμάρτη. Από τη κορυφή φαίνεται όλη η Πόλη. Τώρα μπορείς να είσαι σίγουρος πως βρίσκεσαι στο Παρίσι. Κι αυτή εδώ η όμορφη γειτονιά, το άλλοτε χωριό που πρωταγωνίστησε κατά την Μπελ Επόκ, μπορεί να απέχει σήμερα από την τότε μποέμικη ατμόσφαιρα. Δεν παύει όμως να είναι ιδιαίτερη, όλο στιλ και χάρη, μια πραγματική γειτονιά. Η ωραία μου Μονμάρτη.
Φανταζόμουν την Πλας Πιγκάλ, την πλατεία της ακολασίας ή της ηδονής, μεγαλύτερη, ίσως πιο επικίνδυνη. Τα διάσημα, λαμπερά καμπαρέ, αλλά και τα άλλα τα φτηνά, τα μπαρ με τις αλλοδαπές στη μόστρα, τα σεξ σοπ, τα πορνεία παραμένουν, αλλά φαίνεται πως η περιοχή άλλαξε τα τελευταία χρόνια. Κανείς δεν μπορεί πια να ισχυριστεί πως είναι μια ανασφαλής περιοχή, ο κόσμος κυκλοφορεί, οι μπουλανζερί (φούρνοι) και τα μαγαζιά πρόχειρου φαγητού των beurs (δεύτερη γενιά μεταναστών γάλλοι πολίτες αραβικής καταγωγής) μένουν ανοιχτά, οι δρόμοι είναι φωτισμένοι και οι άνθρωποι της νύχτας δεν έχουν λόγο να πειράξουν έναν περαστικό. Μετά από μερικές βραδιές, ανταλλάσσαμε και “μπον νουί” με τα “κορίτσια”, καθ’ οδόν προς το ξενοδοχείο που ήταν μεταξύ Πιγκάλ και Σεν Τζορτζ, στα πόδια της Μονμάρτης. Όποιος θέλει να περπατήσει, καλό θα ήταν να ξεκινήσει από δω για το λόφο της Μονμάρτης, παρά να κατέβει στους κοντινούς σταθμούς μετρό της Αμπές ή της Ανβέρ. Βήμα με βήμα ξετυλίγεται μπροστά σου ο μύθος όλης της περιοχής. Κι από ένστικτο αρχίζεις να ανεβαίνεις το λόφο.
Απογευματάκι, με μία τάρτα κις στο χέρι, διασχίζουμε τη λεωφόρο Ντε Κλισί κι ανακατευόμαστε με το πλήθος μεταξύ των οδών Μαρτί και Στάινκερκ. Να, το πρώτο δείγμα πως η Μονμάρτη παραδόθηκε στη νέα εποχή: τα πολύβουα, πολύχρωμα τουριστικά δρομάκια, χαμηλά, πριν το λόφο και δεκάδες καταστήματα με χαζά ενθύμια για τουρίστες των γκρουπ. Και παντού μαγκρέμπ (νέοι άραβες μετανάστες) που πουλάνε μινιατούρες των παριζιάνικων μνημείων, κινητά, αρώματα. Κάτι σαν Μοναστηράκι με Πλάκα μαζί. Αυτά τα στενάκια πριν το τελεφερίκ και γύρω από το ναό της Σακρέ Κερ και την Πλας ντι Τετρ έχουν αλλοιώσει την ατμόσφαιρα της ρομαντικής και μποέμικης Μονμάρτης. Αλλά, η γειτονιά δεν είναι μόνο αυτή, κι είναι υπέροχη παραπέρα, έξω από τα τουριστικά σημεία.
Περιφρονώντας το τελεφερίκ που σε ανεβάζει από την Πλας Βιλέτ μέχρι την κατάλευκη σαν τούρτα Βασιλική Σακρέ Κερ, αρχίσαμε να ανεβαίνουμε τα σκαλοπάτια. Παρά την πολυκοσμία, είναι τόσο όμορφη η εικόνα: κήποι, τριγύρω σπίτια κουκλίστικα, άνθρωποι αγκαλιασμένοι, χαλαροί στα σκαλιά να απολαμβάνουν τις υπαίθριες συναυλίες αξιόλογων μουσικών και φυσικά, μόλις φτάσεις, η θέα. Όλο το Παρίσι στα πόδια σου, αφού ο ναός της Ιερής Καρδιάς του Χριστού βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της πόλης. Από τον τρούλο με τα βιτρό, που είναι επισκέψιμος, η θέα γίνεται ακόμη πιο επιβλητική.
Μέσα στο ναό, οι επισκέπτες σιωπηροί θαυμάζουν τη μεγαλοπρέπεια, ελάχιστοι προσεύχονται. Σήμερα έχει ολονυκτία. Βάζω ένα κέρμα και παίρνω από το ειδικό μηχάνημα ένα συλλεκτικό νόμισμα της Σακρέ Κερ. Και μαθαίνω από το ιστορικό της εκκλησίας: όταν η Γαλλία ηττήθηκε στον γαλλο-πρωσικό πόλεμο το 1870, οι καθολικοί ορκίστηκαν να χτίσουν μια ρομανο-βυζαντινή εκκλησία αφιερωμένη στην Ιερή Καρδιά του Χριστού και πράγματι άρχισαν το 1876 τις εργασίες. 83 πηγάδια βάθους 45 μέτρων έσκαψαν, τα έχτισαν με πέτρα και τα ένωσαν με υπόγειες αψίδες για να σταθεροποιήσουν το υπέδαφος. Διότι εδώ ήταν λατομεία επί Ρωμαίων. Όσο για το λευκό χρώμα της, το διατηρεί αναλλοίωτο γιατί η πέτρα της, που προέρχεται από τις περιοχές του Σηκουάνα και του Μάρνη, δημιουργεί ένα άσπρο στρώμα από ασβέστη όταν βρέχει. Λίγα σημεία που δεν εκτίθενται στη βροχή, είναι πιο σκούρα.
Το καμπαναριό 84 μέτρα! Και για να σύρουν μέχρι εδώ πάνω το βαγόνι με την καμπάνα, από τις μεγαλύτερες στο κόσμο, χρειάστηκαν 28 άλογα.
Παρ’ όλα αυτά, οι κάτοικοι του χωριού σνόμπαραν την Σακρέ Κερ, και συνέχισαν να εκκλησιάζονται στον μικρότερο ναό Σεν Πιερ ντε Μονμάρτρ, ρομανική εκκλησία του 12ου αιώνα, ακριβώς δίπλα από τη μεγαλειώδη βασιλική. Του χωριού, διότι η Μονμάρτη ήταν μια ημι- αγροτική, ήσυχη συνοικία πάνω στον Butte, όπως αποκαλούν οι παριζιάνοι τον λόφο. Φανταστείτε πως εκεί που είναι σήμερα η Πλας Πιγκάλ βρισκόταν το Τείχος των Ομοσπονδιακών, με διόδια που επέβαλλαν φόρους στα εισερχόμενα προϊόντα, όπως και στο κρασί που παρήγαγε σε αφθονία ο λόφος της Μονμάρτης. Παράλληλα την απομόνωνε από την πόλη. Η κοινωνική δομή άλλαξε κατά την βιομηχανική επανάσταση τον 18ο αιώνα, όταν εκατοντάδες επαρχιώτες αναζητώντας δουλειά στην πρωτεύουσα, εγκαταστάθηκαν εδώ γιατί ήταν μια φτηνή περιοχή.
Ωστόσο, η Μονμάρτη προϋπήρχε με μια μακρά ιστορία, από τους αρχαίους Δρυίδες που έκαναν εδώ τις ιεροτελεστίες τους, μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια που το ασβεστολιθικό υπέδαφος έγινε τούνελ και λατομείο για την παρασκευή γύψου.
Κι έχει και μια ματωμένη ιστορία. Η Λουτέτια, όπως λεγόταν τότε το Παρίσι, τον 3ο αιώνα έγινε επισκοπική έδρα χάρη στις προσπάθειες του Σεν Ντενί, πρώτου επισκόπου της πόλης. Τον οποίο οι ρωμαίοι ανέχονταν για χρόνια να προσηλυτίζει κόσμο και να φτιάχνει εκκλησίες. Κάποτε όμως, έθεσαν εκτός νόμο τον χριστιανισμό, συνέλαβαν τον Ντενί και –σύμφωνα με το μύθο- τον βασάνισαν και τον έριξαν στα λιοντάρια. Επειδή εκείνος αρνήθηκε να αποποιηθεί την πίστη του, τον οδήγησαν στο Μον ντε Μαρτίρ (Λόφος των Μαρτύρων), η μετέπειτα Μονμάρτη, όπου τον αποκεφάλισαν. Εκεί χτίστηκε το 1133 προς τιμήν του το βασιλικό αβαείο Σεν Ντενί κι ο ίδιος έγινε ο προστάτης άγιος της Γαλλίας.
Έχει επίσης και μια μεγάλη ιστορία ανεξαρτησίας. Με ενσωματωμένο πια το χωριό της Μονμάρτης στην πόλη από το 1860, σαν 18ο διαμέρισμα, οι χωρικοί, εξαγριώθηκαν κι επαναστάτησαν: όταν ο κυβερνήτης Αντόλφ Τιέρ συνθηκολόγησε με τους Πρώσους το 1871, ένιωσαν πως πρόκειται για προδοσία και αρνήθηκαν να παραδώσουν το κανόνι της εθνοφρουράς που είχαν στη Μονμάρτη και προστάτευε την πόλη. Αυτά τα γεγονότα οδήγησαν στην Κομούνα που είχε αίτημα μια δημοκρατική κυβέρνηση. Μετά από πέντε εβδομάδες συγκρούσεων, η Κομούνα κατεστάλη, χιλιάδες οι νεκροί, οι εξαντλημένοι. Κι ένα νέο κύμα πατριωτισμού βρίσκει έκφραση μέσα από τα νέα θεαματικά μνημεία, όπως το Γκραν Παλαί κι ο Πύργος Άιφελ.
Ο μύθος της Μονμάρτης δημιουργήθηκε τον 19ο αιώνα. Η Μπελ Επόκ, ο τόπος αμαρτίας και γλεντιού, ασέλγεια αλλά και καλλιτεχνική δημιουργία. Πολύ αψέντι, έρωτας, χορός, πολύ χρήμα στις όμορφες γάμπες των χορευτριών, Μουλέν Ρουζ και Σα Νουάρ. Σαν μια αυταπάτη ευτυχίας, με φόντο τα χρώματα του Τουλούζ Λωτρέκ, στα καφέ και τα καμπαρέ εδώ πάνω κατέφυγαν οι κατατρεγμένοι του πνεύματος και της τέχνης. Οι μποέμ και τα λούμπεν στοιχεία, καλλιτέχνες και ποιητές, γιατί ήταν χαμηλά τα ενοίκια, γιατί είχε μια ματωμένη ιστορία, γιατί αναζητούσαν τη ξενοιασιά, τον ελεύθερο έρωτα, γιατί μιλούσαν ελεύθερα για την τέχνη και την κοινωνία, για το φως εδώ πάνω, για τη γοητεία που ασκεί μια γειτονιά του υπόκοσμου. Γιατί ακόμη δεν ήθελαν να ζουν σαν καλοπερασάκηδες μπουρζουά στο πλαίσιο ενός αυστηρού βικτοριανού κόσμου, ούτε στο εθνικό μεγαλείο που ετοίμαζαν για τη Γαλλία. Ντελακρουά, Ρενουάρ, Μπερλιόζ, Βαν Γκογκ, Πικάσο, Απολινέρ, Μπωντλέρ, Μοντιλιάνι, Ουτριλό, Ζακόμπ, Μορό, Ματίς και πολλοί ακόμη επικύρωσαν το μύθο της Μονμάρτης.
Την ώρα που κάτω στη πόλη η αστική τάξη, οι νεόπλουτοι μπαινόβγαιναν στα μεγάλα μαγαζιά και στα θέατρα και θαύμαζαν τα νέα, λαμπρά δημόσια οικοδομήματα, στα επικίνδυνα κι ελεύθερα σοκάκια της Μονμάρτης γεννιόνταν μέσα από περιπετειώδη ζωή ιδέες κι έργα από ανθρώπους που ζούσαν χωρίς να σκεφτούν το αύριο. Σαν τσιγγάνοι, μποέμ και ετυμολογικά. Την ώρα που η Σάρα Μπερνάρ ενθουσίαζε τα πλήθη στα μεγάλα θέατρα, οι μοιραίες του καν - καν, η Γκουλύ, η Οτερό, αντικείμενα πόθου, οδηγούσαν ισχυρούς και πλούσιους άντρες σε αυτοκτονία. “Μια δύναμη που διέφθειρε κι αποδιοργάνωνε το Παρίσι ανάμεσα στις ολόλευκες γάμπες της, κάνοντάς το να νοθεύεται. Η εκδίκηση των άθλιων και περιφρονεμένων από τους οποίους προέρχονται”, γράφει ο Εμίλ Ζολά στη “Νανά”.
Από αυτή την ατμόσφαιρα ρομαντισμού κι ανεξαρτησίας, ποίησης κι αδέσποτης ζωής, η Μονμάρτη έχει κρατήσει ελάχιστα στοιχεία. Οι εποχές άλλαξαν, το τοπίο όχι τόσο, οι άνθρωποι άλλαξαν. Κάποιους παρασύρει ο μύθος, άλλους η αισχροκέρδεια. Και να, δες! Από τη μία στα σκαλοπάτια άρπες και κιθάρες ,κρουστά και σαξόφωνα. Μια μουσική, μια αίσθηση ονείρου σαν αυτού που ζει η Αμελί στην Μονμάρτη, στη γνωστή ταινία. Κι οι ζωγράφοι στην Πλας ντι Τετρ, ανάμεσα σε εκατοντάδες καρέκλες των υπαίθριων καφέ και τουρίστες, αφοσιωμένοι, καλοί τεχνίτες. Από την άλλη, οι πλανόδιοι ζωγράφοι, μετανάστες οι περισσότεροι, βρίζονται ποιος θα πάρει τον πελάτη. Και τα χωρίς λόγο πανάκριβα καφέ, οι τουριστικές κρεπερί που σερβίρουν τα χειρότερα κι ακριβότερα. Μετάλλαξη. Απομεινάρια ενός μύθου που πουλάνε καλά στο κέντρο της Μονμάρτης. Μπρος στα μεγάλα μεγέθη και την αφθονία τέχνης και διανόησης στο Παρίσι, η Μονμάρτη φαντάζει ακόμη περιθωριακή και καλτ. Υπάρχουν απομεινάρια του μύθου, ατμόσφαιρα παλιάς Μονμάρτης, παραπέρα, στους μικρούς ανηφορικούς δρόμους που περιβάλλουν το λόφο. Ας συνεχίσουμε τη βόλτα μας.
Η πιο μεγάλη συλλογή, πάνω από 300 έργα, γλυπτών του Νταλί βρίσκεται στην οδό Poulbot, στην Πλας ντι Τετρ. Γκραβούρες και λιθογραφίες συμπληρώνουν τη συλλογή αυτής της γκαλερί κι ένα ωραίο giftshop με εκατοντάδες ιδέες για δώρα. Το Μουσείο της Μονμάρτης είναι πίσω από την πλατεία και φιλοξενεί εκθέματα από το ιδιαίτερο παρελθόν της περιοχής. Υπάρχουν και “ανοιχτά σπίτια” καλλιτεχνών που εκθέτουν τη δουλειά τους μέσα στα εργαστήριά τους, παρακάμπτοντας τις γκαλερί κι ότι συνεπάγεται αυτό.
Τα μπιστρό, το ένα μετά το άλλο. Εδώ επινοήθηκε η ίδια η λέξη, στο εστιατόριο Λα Μερ Κατρίν, όπου οι ρώσοι στρατιώτες –κατά την κατοχή του Παρισιού το 1814- χτυπούσαν τα χέρια στο τραπέζι φωνάζοντας “μπιστρό” που στα ρωσικά σημαίνει “γρήγορα”.
Φεύγουμε από την πολύβουη πλατεία, αναζητώντας κάτι από την παλιά Μονμάρτη, τον αμπελώνα. Ο λόφος μέχρι το 1920 ήταν γεμάτος αμπελώνες. Ο τελευταίος που έχει απομείνει και γιορτάζουν ακόμη τον τρύγο το πρώτο Σάββατο του Οκτωβρίου, είναι απέναντι από το θρυλικό καμπαρέ Lapin Agile. Αυτό με την ταμπέλα του κούνελου που πετάγεται από την κατσαρόλα, την οποία ζωγράφισε ο Αντρέ Ζιλ. Το λάιβ μιούζικ καμπαρέ προσφέρει και σήμερα στους θαμώνες βραδιές ποίησης, γαλλικό τραγούδι, ποτό και φαγητό.
Στενοί ανηφορικοί δρόμοι, σκαλοπάτια, πανέμορφα παλιά τετραώροφα με λουλουδιασμένα μπαλκόνια και κόκκινες σοφίτες, μονοκατοικίες με κήπους, οικογένειες, ησυχία, είναι η άλλη όψη της Μονμάρτης. Πίσω από το θόρυβο, από το κέντρο, προς το Κοιμητήριο και βόρεια μέχρι την ημι – περιφερειακή οδό Caulaincourt. Εκεί μέσα και το παραμυθένιο ροζ σπίτι που αποθανάτισε ο Μορίς Ουτριλό σε πίνακά του, το Λα Μεζόν Ροζ, καλό γαλλικό μπιστρό σήμερα. Κονφί πάπιας, σαλιγκάρια βουργουνδίας, καλό σπιτικό κρασί και… επιτρέπεται το κάπνισμα.
Υπάρχουν σοκάκια σαν αυλές, διατηρημένα σπίτια των αρχών του αιώνα, δείγματα αρχιτεκτονικής αρ ντεκό, δρόμοι μόνο με σκαλιά, άλλοι μικρότεροι με πύλες, μικρά πράσινα ανοίγματα σαν πλατείες κι από μαγαζιά μόνο μικρά μπακάλικα και μανάβικα. Πραγματικά θυμίζει το σκηνικό της γειτονιάς όπως το είδαμε στην ταινία “Αμελί”. Άλλωστε εδώ βρίσκεται το Καφέ ντε Μουλέν, όπου εργαζόταν η ηρωίδα της ταινίας. Και η πλατεία Νταλιντά, με την προτομή της ντίβας που έθεσε τέρμα στη ζωή της το 1987 αφού προηγουμένως το είχε ανακοινώσει σε συναυλία της στο κοινό. Προχωρούμε προς τον περίφημο ανεμόμυλο που έχει διασωθεί και γνωρίζουμε από τον διάσημο πίνακα του Ρενουάρ Μουλέν ντε Γκαλέτ. Σήμερα το διατηρημένο οίκημα είναι ένα καλό, ακριβό εστιατόριο, με τον μύλο απέξω και μέσα διακοσμημένο βασικά με Ρενουάρ. Κοντά η μικρή πλατεία Εμίλ Γκουντό, γνωστή από το βίο του Πικάσο και του Ζακόμπ. Και το σινεμά Στούντιο 28 που άφησε εποχή όταν, το 1930, οι θεατές αφού είχαν δει σε πρεμιέρα την κλασσική σουρεαλιστική ταινία του Μπουνιουέλ “Η Χρυσή Εποχή”, άρχισαν να πετάνε αυγά και μελάνι στην οθόνη. Στο φουαγιέ του σινεμά που λειτουργεί και σήμερα, μπορεί κανείς να δει τα αποτυπώματα των βημάτων του Μπουνιουέλ και του Κοκτό.
Πέντε ώρες σεργιάνι στη Μονμάρτη δεν μας φτάνουν. Υπό τον ήχο της μικρής λατέρνας, χαλαρώνεις το βράδυ σε μια μπρασερί με κρασί και παραδοσιακό μπουργκινιόν. Σίγουρη επιλογή, τα μέρη που πάνε μόνο ντόπιοι. Τα ρεστοράν με τα οστρακοειδή ήταν γεμάτα τουρίστες.
Γυρίζοντας με τα πόδια από τη λεωφόρο Clichy προς Πιγκάλ, μια μεγάλη ουρά έξω από το Λα Σιγκάλ. Λάιβ μουσική σκηνή, απόψε παίζει γαλλικό χιπ χοπ κι οι πιτσιρικάδες, μετανάστες δεύτερης γενιάς είναι ορκισμένοι ράπερς. Στο ξακουστό Μουλέν Ρουζ πάλι, πέρα από την Πιγκάλ, το πρόγραμμα έχει αρχίσει και περισσότερο μπαίνουν επισκέπτες. Οι γάλλοι το θεωρούν κακόγουστο. Αυθεντικό στοιχείο του καμπαρέ σήμερα, ο κόκκινος μύλος –ο δεύτερος που απέμεινε στη Μονμάρτη- και το καν καν. Έγινε διάσημο από τους πίνακες του Τουλούζ Λωτρέκ που ζωγράφισε τις χορεύτριες Ζαν Αβρίλ και Ιβέτ Γκιμπέρ, κι από το στριπτίζ που γεννήθηκε εδώ το 1893.
Τα πρωινά ο λόφος της Μονμάρτης μοιάζει αλήθεια με χωριό, όπως τον αποκαλούν οι παριζιάνοι, μπρος στη κίνηση, τα πλήθη και τα μεγέθη αυτής της μεγαλούπολης. Τα βράδια πάλι, είναι μια γειτονιά των νέων, τουλάχιστον στο κέντρο. Δεν υπάρχει νύχτα από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο, που να μην γίνεται κανονική συναυλία στα σκαλιά της Σακρ Κερ, με τους μουσικούς να εναλλάσσονται ανά ώρα. Μέχρι και υπαίθριο σινεμά στήνεται, στο άψε σβήσε με μια φουσκωτή οθόνη που δεν είχα ξαναδεί. Απόψε παίζει μια παλιά γαλλική ταινία, κι όταν τελειώνει, ανοίγει πάλι η μικροφωνική στα σκαλοπάτια κι ο αέρας γεμίζει ήχους ρέγκε και ροκ.
Από το ακορντεόν που παίζει λαϊκά γαλλικά τραγούδια μέχρι το σανσόν, κι από την ανέμελη ρέγκε μέχρι το επιθετικό ραπ των προαστίων, η Μονμάρτη αναπνέει από τους ρυθμούς του παρελθόντος, σ ΄ένα γοητευτικό, ανομοιογενές παρόν.
Εκεί που τελειώνουν τα φώτα της Πιγκάλ και τα σοκάκια ανηφορίζουν προς το λόφο που ξεχωρίζει από ολόκληρη την Πόλη του Φωτός, εκεί βρίσκεται η Μονμάρτη. Από τη κορυφή φαίνεται όλη η Πόλη. Τώρα μπορείς να είσαι σίγουρος πως βρίσκεσαι στο Παρίσι. Κι αυτή εδώ η όμορφη γειτονιά, το άλλοτε χωριό που πρωταγωνίστησε κατά την Μπελ Επόκ, μπορεί να απέχει σήμερα από την τότε μποέμικη ατμόσφαιρα. Δεν παύει όμως να είναι ιδιαίτερη, όλο στιλ και χάρη, μια πραγματική γειτονιά. Η ωραία μου Μονμάρτη.
Φανταζόμουν την Πλας Πιγκάλ, την πλατεία της ακολασίας ή της ηδονής, μεγαλύτερη, ίσως πιο επικίνδυνη. Τα διάσημα, λαμπερά καμπαρέ, αλλά και τα άλλα τα φτηνά, τα μπαρ με τις αλλοδαπές στη μόστρα, τα σεξ σοπ, τα πορνεία παραμένουν, αλλά φαίνεται πως η περιοχή άλλαξε τα τελευταία χρόνια. Κανείς δεν μπορεί πια να ισχυριστεί πως είναι μια ανασφαλής περιοχή, ο κόσμος κυκλοφορεί, οι μπουλανζερί (φούρνοι) και τα μαγαζιά πρόχειρου φαγητού των beurs (δεύτερη γενιά μεταναστών γάλλοι πολίτες αραβικής καταγωγής) μένουν ανοιχτά, οι δρόμοι είναι φωτισμένοι και οι άνθρωποι της νύχτας δεν έχουν λόγο να πειράξουν έναν περαστικό. Μετά από μερικές βραδιές, ανταλλάσσαμε και “μπον νουί” με τα “κορίτσια”, καθ’ οδόν προς το ξενοδοχείο που ήταν μεταξύ Πιγκάλ και Σεν Τζορτζ, στα πόδια της Μονμάρτης. Όποιος θέλει να περπατήσει, καλό θα ήταν να ξεκινήσει από δω για το λόφο της Μονμάρτης, παρά να κατέβει στους κοντινούς σταθμούς μετρό της Αμπές ή της Ανβέρ. Βήμα με βήμα ξετυλίγεται μπροστά σου ο μύθος όλης της περιοχής. Κι από ένστικτο αρχίζεις να ανεβαίνεις το λόφο.
Απογευματάκι, με μία τάρτα κις στο χέρι, διασχίζουμε τη λεωφόρο Ντε Κλισί κι ανακατευόμαστε με το πλήθος μεταξύ των οδών Μαρτί και Στάινκερκ. Να, το πρώτο δείγμα πως η Μονμάρτη παραδόθηκε στη νέα εποχή: τα πολύβουα, πολύχρωμα τουριστικά δρομάκια, χαμηλά, πριν το λόφο και δεκάδες καταστήματα με χαζά ενθύμια για τουρίστες των γκρουπ. Και παντού μαγκρέμπ (νέοι άραβες μετανάστες) που πουλάνε μινιατούρες των παριζιάνικων μνημείων, κινητά, αρώματα. Κάτι σαν Μοναστηράκι με Πλάκα μαζί. Αυτά τα στενάκια πριν το τελεφερίκ και γύρω από το ναό της Σακρέ Κερ και την Πλας ντι Τετρ έχουν αλλοιώσει την ατμόσφαιρα της ρομαντικής και μποέμικης Μονμάρτης. Αλλά, η γειτονιά δεν είναι μόνο αυτή, κι είναι υπέροχη παραπέρα, έξω από τα τουριστικά σημεία.
Περιφρονώντας το τελεφερίκ που σε ανεβάζει από την Πλας Βιλέτ μέχρι την κατάλευκη σαν τούρτα Βασιλική Σακρέ Κερ, αρχίσαμε να ανεβαίνουμε τα σκαλοπάτια. Παρά την πολυκοσμία, είναι τόσο όμορφη η εικόνα: κήποι, τριγύρω σπίτια κουκλίστικα, άνθρωποι αγκαλιασμένοι, χαλαροί στα σκαλιά να απολαμβάνουν τις υπαίθριες συναυλίες αξιόλογων μουσικών και φυσικά, μόλις φτάσεις, η θέα. Όλο το Παρίσι στα πόδια σου, αφού ο ναός της Ιερής Καρδιάς του Χριστού βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της πόλης. Από τον τρούλο με τα βιτρό, που είναι επισκέψιμος, η θέα γίνεται ακόμη πιο επιβλητική.
Μέσα στο ναό, οι επισκέπτες σιωπηροί θαυμάζουν τη μεγαλοπρέπεια, ελάχιστοι προσεύχονται. Σήμερα έχει ολονυκτία. Βάζω ένα κέρμα και παίρνω από το ειδικό μηχάνημα ένα συλλεκτικό νόμισμα της Σακρέ Κερ. Και μαθαίνω από το ιστορικό της εκκλησίας: όταν η Γαλλία ηττήθηκε στον γαλλο-πρωσικό πόλεμο το 1870, οι καθολικοί ορκίστηκαν να χτίσουν μια ρομανο-βυζαντινή εκκλησία αφιερωμένη στην Ιερή Καρδιά του Χριστού και πράγματι άρχισαν το 1876 τις εργασίες. 83 πηγάδια βάθους 45 μέτρων έσκαψαν, τα έχτισαν με πέτρα και τα ένωσαν με υπόγειες αψίδες για να σταθεροποιήσουν το υπέδαφος. Διότι εδώ ήταν λατομεία επί Ρωμαίων. Όσο για το λευκό χρώμα της, το διατηρεί αναλλοίωτο γιατί η πέτρα της, που προέρχεται από τις περιοχές του Σηκουάνα και του Μάρνη, δημιουργεί ένα άσπρο στρώμα από ασβέστη όταν βρέχει. Λίγα σημεία που δεν εκτίθενται στη βροχή, είναι πιο σκούρα.
Το καμπαναριό 84 μέτρα! Και για να σύρουν μέχρι εδώ πάνω το βαγόνι με την καμπάνα, από τις μεγαλύτερες στο κόσμο, χρειάστηκαν 28 άλογα.
Παρ’ όλα αυτά, οι κάτοικοι του χωριού σνόμπαραν την Σακρέ Κερ, και συνέχισαν να εκκλησιάζονται στον μικρότερο ναό Σεν Πιερ ντε Μονμάρτρ, ρομανική εκκλησία του 12ου αιώνα, ακριβώς δίπλα από τη μεγαλειώδη βασιλική. Του χωριού, διότι η Μονμάρτη ήταν μια ημι- αγροτική, ήσυχη συνοικία πάνω στον Butte, όπως αποκαλούν οι παριζιάνοι τον λόφο. Φανταστείτε πως εκεί που είναι σήμερα η Πλας Πιγκάλ βρισκόταν το Τείχος των Ομοσπονδιακών, με διόδια που επέβαλλαν φόρους στα εισερχόμενα προϊόντα, όπως και στο κρασί που παρήγαγε σε αφθονία ο λόφος της Μονμάρτης. Παράλληλα την απομόνωνε από την πόλη. Η κοινωνική δομή άλλαξε κατά την βιομηχανική επανάσταση τον 18ο αιώνα, όταν εκατοντάδες επαρχιώτες αναζητώντας δουλειά στην πρωτεύουσα, εγκαταστάθηκαν εδώ γιατί ήταν μια φτηνή περιοχή.
Ωστόσο, η Μονμάρτη προϋπήρχε με μια μακρά ιστορία, από τους αρχαίους Δρυίδες που έκαναν εδώ τις ιεροτελεστίες τους, μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια που το ασβεστολιθικό υπέδαφος έγινε τούνελ και λατομείο για την παρασκευή γύψου.
Κι έχει και μια ματωμένη ιστορία. Η Λουτέτια, όπως λεγόταν τότε το Παρίσι, τον 3ο αιώνα έγινε επισκοπική έδρα χάρη στις προσπάθειες του Σεν Ντενί, πρώτου επισκόπου της πόλης. Τον οποίο οι ρωμαίοι ανέχονταν για χρόνια να προσηλυτίζει κόσμο και να φτιάχνει εκκλησίες. Κάποτε όμως, έθεσαν εκτός νόμο τον χριστιανισμό, συνέλαβαν τον Ντενί και –σύμφωνα με το μύθο- τον βασάνισαν και τον έριξαν στα λιοντάρια. Επειδή εκείνος αρνήθηκε να αποποιηθεί την πίστη του, τον οδήγησαν στο Μον ντε Μαρτίρ (Λόφος των Μαρτύρων), η μετέπειτα Μονμάρτη, όπου τον αποκεφάλισαν. Εκεί χτίστηκε το 1133 προς τιμήν του το βασιλικό αβαείο Σεν Ντενί κι ο ίδιος έγινε ο προστάτης άγιος της Γαλλίας.
Έχει επίσης και μια μεγάλη ιστορία ανεξαρτησίας. Με ενσωματωμένο πια το χωριό της Μονμάρτης στην πόλη από το 1860, σαν 18ο διαμέρισμα, οι χωρικοί, εξαγριώθηκαν κι επαναστάτησαν: όταν ο κυβερνήτης Αντόλφ Τιέρ συνθηκολόγησε με τους Πρώσους το 1871, ένιωσαν πως πρόκειται για προδοσία και αρνήθηκαν να παραδώσουν το κανόνι της εθνοφρουράς που είχαν στη Μονμάρτη και προστάτευε την πόλη. Αυτά τα γεγονότα οδήγησαν στην Κομούνα που είχε αίτημα μια δημοκρατική κυβέρνηση. Μετά από πέντε εβδομάδες συγκρούσεων, η Κομούνα κατεστάλη, χιλιάδες οι νεκροί, οι εξαντλημένοι. Κι ένα νέο κύμα πατριωτισμού βρίσκει έκφραση μέσα από τα νέα θεαματικά μνημεία, όπως το Γκραν Παλαί κι ο Πύργος Άιφελ.
Ο μύθος της Μονμάρτης δημιουργήθηκε τον 19ο αιώνα. Η Μπελ Επόκ, ο τόπος αμαρτίας και γλεντιού, ασέλγεια αλλά και καλλιτεχνική δημιουργία. Πολύ αψέντι, έρωτας, χορός, πολύ χρήμα στις όμορφες γάμπες των χορευτριών, Μουλέν Ρουζ και Σα Νουάρ. Σαν μια αυταπάτη ευτυχίας, με φόντο τα χρώματα του Τουλούζ Λωτρέκ, στα καφέ και τα καμπαρέ εδώ πάνω κατέφυγαν οι κατατρεγμένοι του πνεύματος και της τέχνης. Οι μποέμ και τα λούμπεν στοιχεία, καλλιτέχνες και ποιητές, γιατί ήταν χαμηλά τα ενοίκια, γιατί είχε μια ματωμένη ιστορία, γιατί αναζητούσαν τη ξενοιασιά, τον ελεύθερο έρωτα, γιατί μιλούσαν ελεύθερα για την τέχνη και την κοινωνία, για το φως εδώ πάνω, για τη γοητεία που ασκεί μια γειτονιά του υπόκοσμου. Γιατί ακόμη δεν ήθελαν να ζουν σαν καλοπερασάκηδες μπουρζουά στο πλαίσιο ενός αυστηρού βικτοριανού κόσμου, ούτε στο εθνικό μεγαλείο που ετοίμαζαν για τη Γαλλία. Ντελακρουά, Ρενουάρ, Μπερλιόζ, Βαν Γκογκ, Πικάσο, Απολινέρ, Μπωντλέρ, Μοντιλιάνι, Ουτριλό, Ζακόμπ, Μορό, Ματίς και πολλοί ακόμη επικύρωσαν το μύθο της Μονμάρτης.
Την ώρα που κάτω στη πόλη η αστική τάξη, οι νεόπλουτοι μπαινόβγαιναν στα μεγάλα μαγαζιά και στα θέατρα και θαύμαζαν τα νέα, λαμπρά δημόσια οικοδομήματα, στα επικίνδυνα κι ελεύθερα σοκάκια της Μονμάρτης γεννιόνταν μέσα από περιπετειώδη ζωή ιδέες κι έργα από ανθρώπους που ζούσαν χωρίς να σκεφτούν το αύριο. Σαν τσιγγάνοι, μποέμ και ετυμολογικά. Την ώρα που η Σάρα Μπερνάρ ενθουσίαζε τα πλήθη στα μεγάλα θέατρα, οι μοιραίες του καν - καν, η Γκουλύ, η Οτερό, αντικείμενα πόθου, οδηγούσαν ισχυρούς και πλούσιους άντρες σε αυτοκτονία. “Μια δύναμη που διέφθειρε κι αποδιοργάνωνε το Παρίσι ανάμεσα στις ολόλευκες γάμπες της, κάνοντάς το να νοθεύεται. Η εκδίκηση των άθλιων και περιφρονεμένων από τους οποίους προέρχονται”, γράφει ο Εμίλ Ζολά στη “Νανά”.
Από αυτή την ατμόσφαιρα ρομαντισμού κι ανεξαρτησίας, ποίησης κι αδέσποτης ζωής, η Μονμάρτη έχει κρατήσει ελάχιστα στοιχεία. Οι εποχές άλλαξαν, το τοπίο όχι τόσο, οι άνθρωποι άλλαξαν. Κάποιους παρασύρει ο μύθος, άλλους η αισχροκέρδεια. Και να, δες! Από τη μία στα σκαλοπάτια άρπες και κιθάρες ,κρουστά και σαξόφωνα. Μια μουσική, μια αίσθηση ονείρου σαν αυτού που ζει η Αμελί στην Μονμάρτη, στη γνωστή ταινία. Κι οι ζωγράφοι στην Πλας ντι Τετρ, ανάμεσα σε εκατοντάδες καρέκλες των υπαίθριων καφέ και τουρίστες, αφοσιωμένοι, καλοί τεχνίτες. Από την άλλη, οι πλανόδιοι ζωγράφοι, μετανάστες οι περισσότεροι, βρίζονται ποιος θα πάρει τον πελάτη. Και τα χωρίς λόγο πανάκριβα καφέ, οι τουριστικές κρεπερί που σερβίρουν τα χειρότερα κι ακριβότερα. Μετάλλαξη. Απομεινάρια ενός μύθου που πουλάνε καλά στο κέντρο της Μονμάρτης. Μπρος στα μεγάλα μεγέθη και την αφθονία τέχνης και διανόησης στο Παρίσι, η Μονμάρτη φαντάζει ακόμη περιθωριακή και καλτ. Υπάρχουν απομεινάρια του μύθου, ατμόσφαιρα παλιάς Μονμάρτης, παραπέρα, στους μικρούς ανηφορικούς δρόμους που περιβάλλουν το λόφο. Ας συνεχίσουμε τη βόλτα μας.
Η πιο μεγάλη συλλογή, πάνω από 300 έργα, γλυπτών του Νταλί βρίσκεται στην οδό Poulbot, στην Πλας ντι Τετρ. Γκραβούρες και λιθογραφίες συμπληρώνουν τη συλλογή αυτής της γκαλερί κι ένα ωραίο giftshop με εκατοντάδες ιδέες για δώρα. Το Μουσείο της Μονμάρτης είναι πίσω από την πλατεία και φιλοξενεί εκθέματα από το ιδιαίτερο παρελθόν της περιοχής. Υπάρχουν και “ανοιχτά σπίτια” καλλιτεχνών που εκθέτουν τη δουλειά τους μέσα στα εργαστήριά τους, παρακάμπτοντας τις γκαλερί κι ότι συνεπάγεται αυτό.
Τα μπιστρό, το ένα μετά το άλλο. Εδώ επινοήθηκε η ίδια η λέξη, στο εστιατόριο Λα Μερ Κατρίν, όπου οι ρώσοι στρατιώτες –κατά την κατοχή του Παρισιού το 1814- χτυπούσαν τα χέρια στο τραπέζι φωνάζοντας “μπιστρό” που στα ρωσικά σημαίνει “γρήγορα”.
Φεύγουμε από την πολύβουη πλατεία, αναζητώντας κάτι από την παλιά Μονμάρτη, τον αμπελώνα. Ο λόφος μέχρι το 1920 ήταν γεμάτος αμπελώνες. Ο τελευταίος που έχει απομείνει και γιορτάζουν ακόμη τον τρύγο το πρώτο Σάββατο του Οκτωβρίου, είναι απέναντι από το θρυλικό καμπαρέ Lapin Agile. Αυτό με την ταμπέλα του κούνελου που πετάγεται από την κατσαρόλα, την οποία ζωγράφισε ο Αντρέ Ζιλ. Το λάιβ μιούζικ καμπαρέ προσφέρει και σήμερα στους θαμώνες βραδιές ποίησης, γαλλικό τραγούδι, ποτό και φαγητό.
Στενοί ανηφορικοί δρόμοι, σκαλοπάτια, πανέμορφα παλιά τετραώροφα με λουλουδιασμένα μπαλκόνια και κόκκινες σοφίτες, μονοκατοικίες με κήπους, οικογένειες, ησυχία, είναι η άλλη όψη της Μονμάρτης. Πίσω από το θόρυβο, από το κέντρο, προς το Κοιμητήριο και βόρεια μέχρι την ημι – περιφερειακή οδό Caulaincourt. Εκεί μέσα και το παραμυθένιο ροζ σπίτι που αποθανάτισε ο Μορίς Ουτριλό σε πίνακά του, το Λα Μεζόν Ροζ, καλό γαλλικό μπιστρό σήμερα. Κονφί πάπιας, σαλιγκάρια βουργουνδίας, καλό σπιτικό κρασί και… επιτρέπεται το κάπνισμα.
Υπάρχουν σοκάκια σαν αυλές, διατηρημένα σπίτια των αρχών του αιώνα, δείγματα αρχιτεκτονικής αρ ντεκό, δρόμοι μόνο με σκαλιά, άλλοι μικρότεροι με πύλες, μικρά πράσινα ανοίγματα σαν πλατείες κι από μαγαζιά μόνο μικρά μπακάλικα και μανάβικα. Πραγματικά θυμίζει το σκηνικό της γειτονιάς όπως το είδαμε στην ταινία “Αμελί”. Άλλωστε εδώ βρίσκεται το Καφέ ντε Μουλέν, όπου εργαζόταν η ηρωίδα της ταινίας. Και η πλατεία Νταλιντά, με την προτομή της ντίβας που έθεσε τέρμα στη ζωή της το 1987 αφού προηγουμένως το είχε ανακοινώσει σε συναυλία της στο κοινό. Προχωρούμε προς τον περίφημο ανεμόμυλο που έχει διασωθεί και γνωρίζουμε από τον διάσημο πίνακα του Ρενουάρ Μουλέν ντε Γκαλέτ. Σήμερα το διατηρημένο οίκημα είναι ένα καλό, ακριβό εστιατόριο, με τον μύλο απέξω και μέσα διακοσμημένο βασικά με Ρενουάρ. Κοντά η μικρή πλατεία Εμίλ Γκουντό, γνωστή από το βίο του Πικάσο και του Ζακόμπ. Και το σινεμά Στούντιο 28 που άφησε εποχή όταν, το 1930, οι θεατές αφού είχαν δει σε πρεμιέρα την κλασσική σουρεαλιστική ταινία του Μπουνιουέλ “Η Χρυσή Εποχή”, άρχισαν να πετάνε αυγά και μελάνι στην οθόνη. Στο φουαγιέ του σινεμά που λειτουργεί και σήμερα, μπορεί κανείς να δει τα αποτυπώματα των βημάτων του Μπουνιουέλ και του Κοκτό.
Πέντε ώρες σεργιάνι στη Μονμάρτη δεν μας φτάνουν. Υπό τον ήχο της μικρής λατέρνας, χαλαρώνεις το βράδυ σε μια μπρασερί με κρασί και παραδοσιακό μπουργκινιόν. Σίγουρη επιλογή, τα μέρη που πάνε μόνο ντόπιοι. Τα ρεστοράν με τα οστρακοειδή ήταν γεμάτα τουρίστες.
Γυρίζοντας με τα πόδια από τη λεωφόρο Clichy προς Πιγκάλ, μια μεγάλη ουρά έξω από το Λα Σιγκάλ. Λάιβ μουσική σκηνή, απόψε παίζει γαλλικό χιπ χοπ κι οι πιτσιρικάδες, μετανάστες δεύτερης γενιάς είναι ορκισμένοι ράπερς. Στο ξακουστό Μουλέν Ρουζ πάλι, πέρα από την Πιγκάλ, το πρόγραμμα έχει αρχίσει και περισσότερο μπαίνουν επισκέπτες. Οι γάλλοι το θεωρούν κακόγουστο. Αυθεντικό στοιχείο του καμπαρέ σήμερα, ο κόκκινος μύλος –ο δεύτερος που απέμεινε στη Μονμάρτη- και το καν καν. Έγινε διάσημο από τους πίνακες του Τουλούζ Λωτρέκ που ζωγράφισε τις χορεύτριες Ζαν Αβρίλ και Ιβέτ Γκιμπέρ, κι από το στριπτίζ που γεννήθηκε εδώ το 1893.
Τα πρωινά ο λόφος της Μονμάρτης μοιάζει αλήθεια με χωριό, όπως τον αποκαλούν οι παριζιάνοι, μπρος στη κίνηση, τα πλήθη και τα μεγέθη αυτής της μεγαλούπολης. Τα βράδια πάλι, είναι μια γειτονιά των νέων, τουλάχιστον στο κέντρο. Δεν υπάρχει νύχτα από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο, που να μην γίνεται κανονική συναυλία στα σκαλιά της Σακρ Κερ, με τους μουσικούς να εναλλάσσονται ανά ώρα. Μέχρι και υπαίθριο σινεμά στήνεται, στο άψε σβήσε με μια φουσκωτή οθόνη που δεν είχα ξαναδεί. Απόψε παίζει μια παλιά γαλλική ταινία, κι όταν τελειώνει, ανοίγει πάλι η μικροφωνική στα σκαλοπάτια κι ο αέρας γεμίζει ήχους ρέγκε και ροκ.
Από το ακορντεόν που παίζει λαϊκά γαλλικά τραγούδια μέχρι το σανσόν, κι από την ανέμελη ρέγκε μέχρι το επιθετικό ραπ των προαστίων, η Μονμάρτη αναπνέει από τους ρυθμούς του παρελθόντος, σ ΄ένα γοητευτικό, ανομοιογενές παρόν.
ΟΙ ΝΕΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΗΡΘΑΝ ΑΠΟ ΜΑΚΡΙΑ...
Μόλις φτάσεις, πριν δέσει το καράβι, θα είμαι εκεί. Θέλω να σε προϋπαντήσω από τη μεριά της θάλασσας. Στο μεγάλο και θολό, αγαπημένο πειραιώτικο λιμάνι. Από δω να ξεκινήσουμε και να σου δείξω τη πόλη μου. Δυο βήματα, που λέει ο λόγος, είναι η αρχαία πόλη που λίγα της σημάδια έμειναν – τα ξέρεις μου είπες, διδάχτηκες αρχαία ελληνική ιστορία στο τόπο σου. Θα σε καλωσορίσω σαν ξένο, γιατί έτσι μόνο έχει αξία, ουσία, αυτή η ωραία λέξη, με τη παλιά ρίζα: φιλοξενία. Όλοι, κάπου, βρισκόμαστε ξένοι, είμαστε όλοι μετανάστες.
Αν θελήσεις να μείνεις τελικά για μήνες και χρόνια, τότε εσύ που ήρθες σαν πρόσφυγας ή μετανάστης, θα είσαι ο νέος κάτοικος αυτής της πόλης, ο συμπολίτης μου. Θα σου γνωρίσω τη πόλη που γεννήθηκα, και συ τη πόλη που έχεις προλάβει να μάθεις. Με τον καιρό, εσύ θα ξέρεις καλύτερα την Αθήνα, γιατί οι ξένοι τριγυρνάνε, ανάβουν τα πόδια τους στο περπάτημα για δουλειές και υποθέσεις διάφορες. Ενώ εμείς, τον γενέθλιο τόπο, δεδομένο τον έχουμε, μήπως τον ξέρουμε τάχατες; Και στα μάτια μας φθείρεται από την καθημερινότητα. Όλα αυτά είναι ωραία, αν δεν έχεις την τυραννία με τα νόμιμα χαρτιά σου και δεν θεωρείσαι παράνομος, λαθραίος. Αλλιώς, πως θα γνωρίσεις τη πόλη και τους ανθρώπους της, πως θα πεις αν είναι όμορφη, άσχημη ή κυκλοθυμική, μέσα από το φόβο και το κρυφτό;
Θα μπορούσε να είναι ένα γράμμα ή μερικά sms, λόγια, σκέψεις, από τον οποιονδήποτε ντόπιο για κάθε ξενομερίτη. Το θέμα είναι πως βλέπουν οι άνθρωποι που ήρθαν από άλλα μέρη του κόσμου, με διαφορετική κουλτούρα, την πόλη που ζούμε όλοι μαζί. Την Αθήνα, μια “παγκόσμια” πόλη, όπου, αν και λιγοστοί, οι ελεύθεροι δημόσιοι χώροι βοηθούν στο να πέσουν τα σύνορα και να συναντηθούν άνθρωποι από παντού. Την Αθήνα με τα σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια πληθυσμό και το 10% μετανάστες, τα δύο εκατομμύρια αυτοκίνητα, με τις γραφικές, παλιές γειτονιές, τις υποβαθμισμένες, τις νεόπλουτες, τις επικίνδυνες, τις νευρωτικές, την Αθήνα του τσιμέντου και των νεοκλασικών όσων απέμειναν, του λίγου πράσινου και του πολύ ήλιου , των αρχαίων μνημείων και της θάλασσας.
“Τη γνωρίζεις την Αθήνα;” ή “τι ξέρεις από την Αθήνα;” Μου είπαν για τις διαδρομές που σε κάποιες περιπτώσεις γίνονται με ελεύθερη βούληση, αλλά σε άλλες από ανάγκη, από τις συνθήκες. Νόμιμοι, αλλά και παράνομοι, με χαρτιά ή όχι. Από αυτό εξαρτάται το πόσο ξέρουν, χαίρονται, ζουν την πόλη. Όσοι βασανίζονται με αιτήσεις ασύλου, κόκκινες κάρτες και λοιπά χαρτιά, οι διαδρομές τους μέσα στο αστικό τοπίο είναι συγκεκριμένες κι έχουν να κάνουν με δουλειά –όταν έχουν- σπίτι, δημόσιες υπηρεσίες κι ορισμένες μη κυβερνητικές – εθελοντικές οργανώσεις. Που χρόνος κι όρεξη να δουν, να ζήσουν τη πόλη!
Είναι εντυπωσιακό αυτό που διάβασα σ’ ένα blog για τη Ζυρίχη. Μια οικογένεια ελλήνων έφυγε από τη Νέα Υόρκη για να πάνε να ζήσουν στην Ελβετία, στη Ζυρίχη συγκεκριμένα. Μέσα σε οχτώ μέρες οι νεοαφιχθέντες δηλώθηκαν στο δημοτικό γραφείο και τον πρώτο μήνα προσκλήθηκαν σε δεξίωση στο Δημαρχείο, δεξίωση γνωριμίας – καλωσόρισμα στους νέους κατοίκους της πόλης. Εκεί τους μίλησαν σε τέσσερις βασικές γλώσσες, μετά τους έκαναν περιήγηση με τουριστικό οδηγό στη πόλη κι ακολούθησε απεριτίφ στο Δημαρχείο για να γνωριστούν καλύτερα μεταξύ τους οι νέοι συμπολίτες. Σε μια Ζυρίχη που το 20 –25% είναι ξένοι, καλοδεχούμενα, νέα μέλη της κοινότητας Η άλλη όψη του μετανάστη. Απέχουμε πολύ από αυτή την εικόνα, ίσως όχι γιατί η πόλη είναι ξένη με τους ξένους, αλλά με τις ανάγκες όλων των κατοίκων της, τις συνθήκες διαβίωσης. Και χρειάζεται ένα πιο ανθρώπινο πρόσωπο.
Όλες οι ευρωπαϊκές πόλεις, και η Αθήνα, προσελκύουν μετανάστες, ανθρώπους με διαφορετικές πολιτισμικές καταβολές. Η ένταξη αυτού του ετερογενούς πληθυσμού μες την τοπική κοινωνία, κι όχι η απομόνωση, μόνο ανάπτυξη της πόλης μπορεί να επιφέρει. Οι ίδιοι οι μετανάστες θεωρούν πως ο Δήμος πρέπει να προηγείται των εθελοντικών οργανώσεων, της Εκκλησίας κλπ, στην ίση φροντίδα για όλους τους δημότες του, γεννημένους αλλού ή εδώ. Οι ίδιοι βρίσκουν πως έχουν βοηθηθεί περισσότερο από τους απλούς ανθρώπους, παρά από τις αρχές και τις δημόσιες υπηρεσίες. Τα αιτήματα είναι όπως κάθε δημότη, μια πόλη καθαρή κι ασφαλή, με ελεύθερα πεζοδρόμια, περισσότερο πράσινο. Δικαίωμα ψήφου σε μια πόλη που πληρώνουν δημοτικά τέλη και πιστοποιητικό γέννησης στη δεύτερη γενιά, στα παιδιά τους που γεννιούνται εδώ. Μιλάνε για την Αθήνα, για την πόλη τους.
Μέσα από τα μάτια των γυναικών από κάθε γωνιά του πλανήτη, η πρωτεύουσα φαίνεται λιγότερο φθαρμένη κι αδιάφορη από την καθημερινότητά μας και τη συνήθεια, πιο ζωντανή, διεκδικητική και πολύχρωμη.
Αν θελήσεις να μείνεις τελικά για μήνες και χρόνια, τότε εσύ που ήρθες σαν πρόσφυγας ή μετανάστης, θα είσαι ο νέος κάτοικος αυτής της πόλης, ο συμπολίτης μου. Θα σου γνωρίσω τη πόλη που γεννήθηκα, και συ τη πόλη που έχεις προλάβει να μάθεις. Με τον καιρό, εσύ θα ξέρεις καλύτερα την Αθήνα, γιατί οι ξένοι τριγυρνάνε, ανάβουν τα πόδια τους στο περπάτημα για δουλειές και υποθέσεις διάφορες. Ενώ εμείς, τον γενέθλιο τόπο, δεδομένο τον έχουμε, μήπως τον ξέρουμε τάχατες; Και στα μάτια μας φθείρεται από την καθημερινότητα. Όλα αυτά είναι ωραία, αν δεν έχεις την τυραννία με τα νόμιμα χαρτιά σου και δεν θεωρείσαι παράνομος, λαθραίος. Αλλιώς, πως θα γνωρίσεις τη πόλη και τους ανθρώπους της, πως θα πεις αν είναι όμορφη, άσχημη ή κυκλοθυμική, μέσα από το φόβο και το κρυφτό;
Θα μπορούσε να είναι ένα γράμμα ή μερικά sms, λόγια, σκέψεις, από τον οποιονδήποτε ντόπιο για κάθε ξενομερίτη. Το θέμα είναι πως βλέπουν οι άνθρωποι που ήρθαν από άλλα μέρη του κόσμου, με διαφορετική κουλτούρα, την πόλη που ζούμε όλοι μαζί. Την Αθήνα, μια “παγκόσμια” πόλη, όπου, αν και λιγοστοί, οι ελεύθεροι δημόσιοι χώροι βοηθούν στο να πέσουν τα σύνορα και να συναντηθούν άνθρωποι από παντού. Την Αθήνα με τα σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια πληθυσμό και το 10% μετανάστες, τα δύο εκατομμύρια αυτοκίνητα, με τις γραφικές, παλιές γειτονιές, τις υποβαθμισμένες, τις νεόπλουτες, τις επικίνδυνες, τις νευρωτικές, την Αθήνα του τσιμέντου και των νεοκλασικών όσων απέμειναν, του λίγου πράσινου και του πολύ ήλιου , των αρχαίων μνημείων και της θάλασσας.
“Τη γνωρίζεις την Αθήνα;” ή “τι ξέρεις από την Αθήνα;” Μου είπαν για τις διαδρομές που σε κάποιες περιπτώσεις γίνονται με ελεύθερη βούληση, αλλά σε άλλες από ανάγκη, από τις συνθήκες. Νόμιμοι, αλλά και παράνομοι, με χαρτιά ή όχι. Από αυτό εξαρτάται το πόσο ξέρουν, χαίρονται, ζουν την πόλη. Όσοι βασανίζονται με αιτήσεις ασύλου, κόκκινες κάρτες και λοιπά χαρτιά, οι διαδρομές τους μέσα στο αστικό τοπίο είναι συγκεκριμένες κι έχουν να κάνουν με δουλειά –όταν έχουν- σπίτι, δημόσιες υπηρεσίες κι ορισμένες μη κυβερνητικές – εθελοντικές οργανώσεις. Που χρόνος κι όρεξη να δουν, να ζήσουν τη πόλη!
Είναι εντυπωσιακό αυτό που διάβασα σ’ ένα blog για τη Ζυρίχη. Μια οικογένεια ελλήνων έφυγε από τη Νέα Υόρκη για να πάνε να ζήσουν στην Ελβετία, στη Ζυρίχη συγκεκριμένα. Μέσα σε οχτώ μέρες οι νεοαφιχθέντες δηλώθηκαν στο δημοτικό γραφείο και τον πρώτο μήνα προσκλήθηκαν σε δεξίωση στο Δημαρχείο, δεξίωση γνωριμίας – καλωσόρισμα στους νέους κατοίκους της πόλης. Εκεί τους μίλησαν σε τέσσερις βασικές γλώσσες, μετά τους έκαναν περιήγηση με τουριστικό οδηγό στη πόλη κι ακολούθησε απεριτίφ στο Δημαρχείο για να γνωριστούν καλύτερα μεταξύ τους οι νέοι συμπολίτες. Σε μια Ζυρίχη που το 20 –25% είναι ξένοι, καλοδεχούμενα, νέα μέλη της κοινότητας Η άλλη όψη του μετανάστη. Απέχουμε πολύ από αυτή την εικόνα, ίσως όχι γιατί η πόλη είναι ξένη με τους ξένους, αλλά με τις ανάγκες όλων των κατοίκων της, τις συνθήκες διαβίωσης. Και χρειάζεται ένα πιο ανθρώπινο πρόσωπο.
Όλες οι ευρωπαϊκές πόλεις, και η Αθήνα, προσελκύουν μετανάστες, ανθρώπους με διαφορετικές πολιτισμικές καταβολές. Η ένταξη αυτού του ετερογενούς πληθυσμού μες την τοπική κοινωνία, κι όχι η απομόνωση, μόνο ανάπτυξη της πόλης μπορεί να επιφέρει. Οι ίδιοι οι μετανάστες θεωρούν πως ο Δήμος πρέπει να προηγείται των εθελοντικών οργανώσεων, της Εκκλησίας κλπ, στην ίση φροντίδα για όλους τους δημότες του, γεννημένους αλλού ή εδώ. Οι ίδιοι βρίσκουν πως έχουν βοηθηθεί περισσότερο από τους απλούς ανθρώπους, παρά από τις αρχές και τις δημόσιες υπηρεσίες. Τα αιτήματα είναι όπως κάθε δημότη, μια πόλη καθαρή κι ασφαλή, με ελεύθερα πεζοδρόμια, περισσότερο πράσινο. Δικαίωμα ψήφου σε μια πόλη που πληρώνουν δημοτικά τέλη και πιστοποιητικό γέννησης στη δεύτερη γενιά, στα παιδιά τους που γεννιούνται εδώ. Μιλάνε για την Αθήνα, για την πόλη τους.
Μέσα από τα μάτια των γυναικών από κάθε γωνιά του πλανήτη, η πρωτεύουσα φαίνεται λιγότερο φθαρμένη κι αδιάφορη από την καθημερινότητά μας και τη συνήθεια, πιο ζωντανή, διεκδικητική και πολύχρωμη.
ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Η ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΑ;
Τότε, το Δεκέμβρη του 2004, με την καταστροφή που έφερε το τσουνάμι στη νοτιο ανατολική Ασία, έγραφα: "τώρα που έχει πια κοπάσει ο θόρυβος για τις απώλειες, τον ανθρώπινο πόνο, την καταστροφή που έφερε στη νοτιοανατολική Ασία το παλιρροϊκό κύμα του Ινδικού, τώρα που έχει ξεθωριάσει η ένταση κι ο φόβος της συγκλονισμένης για λίγο παγκόσμιας κοινότητας μπρος στην αδυναμία να βρει τον ένοχο και να του αποδώσει ευθύνες –σε ποιον; στη φύση;- έμειναν μόνο οι αριθμοί. Τόσες χιλιάδες νεκροί, άστεγοι, άρρωστοι, πεινασμένοι. Όπως κυνικά είχε πει κι ο Στάλιν “ο χαμός ενός ανθρώπου είναι τραγωδία, ο θάνατος χιλιάδων απλώς είδηση”.
Σκέφτομαι λοιπόν πως όταν εξασθενεί μέχρι που σταματά η κάλυψη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης με εικόνες δυστυχίας, όλοι μας ξεχνάμε. Μέχρι την επόμενη καταστροφή. Η εξοικείωση με το πόνο και το θάνατο ταιριάζει με τους αριθμούς και τα στατιστικά στοιχεία που μιλούν, αλλά είναι τόσο μακριά από την ανάσα του θανάτου! Ήταν πράγματι συγκινητική η έμπρακτη συμπαράσταση του κόσμου, παντού. Όμως, η εκ των πραγμάτων αποχή, η απόσταση από τη φρίκη, ιδιαίτερα των δυτικών, και το εφήμερο της κατανάλωσης τραγικών πλάνων θυμάτων, θα σταματούσε την συμπαράσταση αν η εικόνα έπαυε με τη σειρά της να συντηρεί τη φρίκη. Κι έτσι έγινε. Όπως πάντα.
Το ίδιο συνέβη και με την πρωτοφανή συμμετοχή των ελλήνων στον έρανο συμπαράστασης. Ήταν φανερό πως τα μοιραία κύματα του Ινδικού και οι συνέπειές τους συντάραξαν ψυχικά το ελληνικό τοπίο, που ανταποκρίθηκε με μια υπερπροσπάθεια για τους χαλεπούς –οικονομικά- καιρούς που ζει, με στήριξη που έφτανε σε επίπεδο πρωταθλητισμού μπροστά στους οικονομικούς γίγαντες της γης. Ξάφνιασε τους έξω, ακόμη κι εμάς τους ίδιους το αποτέλεσμα.
Τα “γιατί” αυτής της κινητοποίησης μπορούν να είναι αρκετά κι όλα να έχουν μία βάση. Από την κατανόηση του τι σημαίνει για τον έλληνα “όπου φτωχός κι η μοίρα του” μέχρι τον εγωισμό και την επίδειξη. Από το ότι λειτουργήσαμε αυθόρμητα, παρορμητικά, υπό τη πίεση εικόνων κι ειδήσεων για το θέμα, μέχρι την ευαισθησία μας προς κάθε αδύνατο. Κι ακόμη μια ομοιότητα που διαπιστώνουμε με τους εκεί ιθαγενείς, λαούς με ξεχωριστά ήθη και παραδόσεις που έγιναν υπάλληλοι πολυεθνικών στις υπηρεσίες του τουρισμού για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Μια ομοιότητα που στη συνείδησή μας έγινε ταύτιση κι αίσθηση εσωτερικού χρέους να βοηθήσουμε. Το κύμα αυτό συμπαρέσυρε καλλιτέχνες που πρόσφεραν δημιουργίες τους για να συγκεντρωθούν χρήματα υπέρ των θυμάτων της θεομηνίας.
Η ανταπόκριση ήταν αληθινά συγκινητική, αλλά η φιλανθρωπία είναι σα να δίνεις ένα παυσίπονο σε ασθενή που χρήζει χρόνιας θεραπείας. Η φιλευσπλαχνία, μια καλή ελεητική πράξη διαφέρει από την ιδέα και την αξία του ανθρωπισμού να ζήσουμε και να δημιουργήσουμε σαν ελεύθερα όντα μέσα σε μια οργανωμένη πολιτική κοινωνία. Πόσο μάλλον από το ανθρωπιστικό κίνημα… Η φιλανθρωπία αφορά το επίκαιρο, δε λύνει το πρόβλημα και δε μπορεί να υποκαθιστά συντεταγμένες πολιτείες. Οι κυβερνήσεις δεν είναι δυνατόν να επαφίενται στους καλλιτέχνες και τους διανοούμενους για να ασκήσουν κοινωνική πολιτική. Η φιλανθρωπία έχει ημερομηνία λήξης.
ΟΤΑΝ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ
Είκοσι χρόνια μετά το ιστορικό LIVE AID, τις δίδυμες συναυλίες σε Λονδίνο και Φιλαδέλφεια, ο "εγκέφαλος" Μπομπ Γκέλντορφ της μουσικής εκστρατείας για τη σωτηρία της εξαθλιωμένης Αφρικής, επέστρεψε πιο δυνατός με την πρωτοβουλία, στις 2 Ιουλίου, για το "LIVE 8". Πέντε πόλεις, πέντε τεράστιες συναυλίες με στόχο να εγείρει ένα παγκόσμιο ανθρώπινο κύμα που θα πολιορκήσει τα οκτώ αφεντικά του πλανήτη ("G8") που θα μαζευτούν 6-9 Ιουλίου για να αποφασίσουν για τις τύχες του κόσμου. "Αυτοί είναι το G8, αλλά εμείς είμαστε 6 δισεκατομμύρια", διακηρύσσει τις αρχές του το LIVE 8.
Ανθρωπισμός, ακτιβισμός και νότες. Η διακήρυξη αρχών του LIVE 8 ορθή - κοφτή: "Στην Αφρική κάθε μέρα χάνονται 50.000 άνθρωποι από πείνα, Aids, φυματίωση, διάρροια. Θα μπορούσαν να είχαν σωθεί. Στις 8 Ιουλίου οι ηγέτες μέσα σε ένα δωμάτιο θα μπορούν να σώσουν εκατομμύρια ζωές. Θα το κάνουν μόνο αν τους το υποδείξουν εκατομμύρια άνθρωποι". Το μήνυμα των συναυλιών στο Λονδίνο, Παρίσι, Βερολίνο, Ρώμη, Φιλαδέλφεια είναι να συνειδητοποιήσει ο δυτικός κόσμος το πρόβλημα της Αφρικής, να διαγραφεί το χρέος των αφρικανικών κρατών ύψους 80 δις δολλάρια από την Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, να διπλασιαστεί η οικονομική ενίσχυση από τις πλουσιότερες χώρες και να θεσπιστούν κανόνες διαφάνειας στο εμπόριο.
Εξήντα πέντε πρωτοκλασάτα ονόματα της διεθνούς μουσικής σκηνής, εκατοντάδες χιλιάδες θεατές στις πέντε πόλεις και δύο δις από τηλεόραση και διαδίκτυο, τραγουδούν για να ακουστούν, να ταρακουνήσουν τον πλανήτη. Κι αυτό είναι μόνο η αρχή. Μετά τις συναυλίες στις 2 Ιουλίου, και μέχρι τις 6 του μήνα, όλες οι μεγάλες πόλεις κινητοποιούνται με αποκορύφωμα το Εδιμβούργο, το ξενοδοχείο Gleneagles "αμαρτωλό" σημείο συνάντησης της G8. Κανείς δε μπορεί να σταματήσει τη μουσική, άλλο τι μπορεί να καταφέρει τελικά, ιδιαίτερα όταν "φωνάζει" συνθήματα που είναι στο στόμα όλων, όπως "Make poverty history", "The long way to justice" ή επί το ελληνικότερον "Ο πόλεμος δημιουργεί φτώχια κι η φτώχια προκαλεί πόλεμο".
Για την ιστορία να αναφέρουμε τα ονόματα των καλλιτεχνών που συμμετέχουν: Geldorf, Madonna, McCartney, Sting, U2, REM, The Cure, Elton John, Robbie Williams, Dido, Coldplay, Annie Lennox, Muse, The Killers, Manu Chao, Placebo, Andrea Bocelli, Youssou N' Dour, Mariah Carey, Scissor Sisters, Joss Stone, Stereophonics, Velvet Revolver, Craig David, Calo Gero, Axelle Red, Johny Halliday, Kyo, Yannick Noath, Renaud, A-ha, Crosby Stills & Nash, Brian Wilson, Laurin Hill, Peter Maffay, Die Toten Hosen, Duran Duran, Faith Hill, Irene Grandi, Jovanotti, Tim Mc Graw, Nek, Laura Pasini, Vasco Rossi, Zucchero, Will Smith, Bon Jovi, Marron 5, Puff Daddy, Stevie Wonder, Jay -Z, 50 Cent, Rob Thomas, Keith Urban, The Dave Matthews Band, Kaiser Chiefs.
Το ίδιο συνέβη και λίγους μήνες πριν, όταν διάσημοι καλλιτέχνες, μουσικοί κυρίως, φάνηκαν διαθέσιμοι να προσφέρουν τη φωνή τους, τα τραγούδια τους, την παρουσία τους, σαν ανθρωπιστική βοήθεια στις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας που χτύπησε το τσουνάμι. Οι μεγάλοι σταρ, πέρα από τις προσωπικές τους συνεισφορές που ίσως μερικές φορές υπαγορεύει το μάρκετινγκ, κατάφεραν να γνωστοποιήσουν την τραγωδία και να κινητοποιήσουν τον κόσμο στον σκοπό του εράνου για τις πληγείσες περιοχές. Μια λαμπερή προσωπικότητα μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική στην επίτευξη αυτού του στόχου.
Δεν είναι μια καινούρια ιστορία η συμμετοχή καλλιτεχνών σε εκδηλώσεις για ανθρωπιστικούς λόγους. Όταν η ένταση και το ενδιαφέρον παγκόσμια για μια καταστροφή μετατοπίζεται σε άλλα θέματα της επικαιρότητας, και στις πληγείσες περιοχές μένουν μόνο κάποιες μη κυβερνητικές οργανώσεις, όλοι μας, μαζί κι οι καλλιτέχνες, κάνουμε διάλειμμα μέχρι την επόμενη τραγωδία. Τότε θα δώσουμε και πάλι το παρόν για να συγκεντρωθούν χρήματα για θύματα φυσικών καταστροφών, λιμών, πείνας, ασθενειών όπως το Έιτζ, για τους τοξικομανείς ή τα παιδιά με ειδικές ανάγκες, για ίδρυση θεραπευτικών μονάδων, άστεγους και παιδιά που χρήζουν άμεσης ιατρικής επέμβασης.
Από το 1950 υπάρχουν αναφορές για πολιτιστικές εκδηλώσεις, κυρίως κονσέρτα, συμπαράστασης σε θύματα παρόμοιων ιστοριών και φιλανθρωπικές διοργανώσεις. Πάντα γίνονταν, και παλιότερα, ωστόσο από τα στοιχεία μεγάλων διεθνών πρακτορείων προκύπτει πως οι μεγαλύτερες διοργανώσεις σε συμμετοχή κόσμου και οικονομικό αποτέλεσμα αρχίζουν τη δεκαετία του ’60.
Τον Μάιο του 1950 ο Red River του Καναδά ξεχείλισε και πλημμύρισαν όλες οι πόλεις κατά μήκος του: Μινεσότα, βόρεια Ντακότα, Μανιτόμπα και ιδιαίτερα το Γουίνιπεγκ. Για πολλές μέρες δέκα χιλιάδες σπίτια ήταν κάτω από τα νερά του, ζημιές 855 εκατομμύρια δολάρια, εκατό χιλιάδες άνθρωποι εκκένωσαν τις περιοχές, ένας πνιγμένος. Η συναυλία που έγινε στους Maple Leaf Gardens για να συγκεντρωθούν χρήματα για το ταμείο ανακούφισης πλημμύρων είχε θετικό αποτέλεσμα, αφού μεταδόθηκε και από το ραδιόφωνο. Συμμετείχαν δε οι: Συμφωνική Ορχήστρα Τορόντο, Jack Carson, Gisele Lafleche, George Formby, Fred Warning, Leslie Bell κ.ά.
Το Βιετνάμ απασχόλησε πλήθος καλλιτεχνών στις Ηνωμένες Πολιτείες και για χρόνια γίνονταν πολλές συναυλίες διαμαρτυρίας. Μεταξύ αυτών, πραγματοποιήθηκαν και κάποιες ανθρωπιστικές συναυλίες όπως αυτές του 1979 σε έξι πόλεις του Καναδά, υπέρ των προσφύγων από το Βιετνάμ, Καμπότζη και Λάος στον Καναδά, των λεγόμενων τότε “ανθρώπων - βάρκες” (boat people). Για την ιστορία να αναφέρουμε πως πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι από τις παραπάνω χώρες τράπηκαν σε φυγή μετά το τέλος του πολέμου στο Βιετνάμ, το 1975. Εξήντα χιλιάδες από αυτούς, έφτασαν στον Καναδά όπου, αν και αρχικά υπήρχαν έντονες αντιδράσεις από μερίδα των ντόπιων στην παρουσία των νεοφερμένων προσφύγων (ο συνασπισμός των εθνικών πολιτών στο γνωστό τροπάριο του “θα μας πάρουν τις δουλειές”, “ανησυχείτε περισσότερο γι’ αυτούς τους ξένους πρόσφυγες κι όχι για τους φτωχούς καναδούς” κλπ) , η κυβέρνηση συνέτρεξε αυτούς και αρκετοί καλλιτέχνες επίσης. Από τις συναυλίες που δόθηκαν, και στις οποίες συμμετείχαν καλλιτέχνες όπως οι Hill Dan, Liona Boyd, Murray McLauchlan, συγκεντρώθηκαν χρήματα για να βοηθήσουν τους πρόσφυγες στην εγκατάστασή τους στον Καναδά.
Από τη δεκαετία του ’60 με τα ανθρωπιστικά μηνύματα και τις ανάλογες εκδηλώσεις, χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια και να φτάσουμε στα ‘80ς για να δούμε τους ροκ σταρ να συμμετέχουν σε αφιλοκερδείς συναυλίες με σκοπό τον έρανο για αναξιοπαθούντες. Ίσως η μόνη σημαντική διοργάνωση στο εξωτερικό ήταν αυτή του George Harrison το 1971, το “Κοντσέρτο για το Μπαγκλαντές”.Η μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική συμβολή της μουσικής, σαν ενέργεια με ευρύ αντίκρισμα που συμπαρέσυρε κι άλλες ακόμη, θεωρείται ακόμη μέχρι σήμερα η BAND AID του Bob Geldorf των Boomtown Rats.
Λέγεται πως όλα ξεκίνησαν ένα βράδυ που ο Geldorf είδε σε ντοκιμαντέρ του BBC ένα παιδί να πεθαίνει από πείνα στην Αιθιοπία. Τι είχε γίνει; Η Αιθιοπία που ότι είχε βγει από έναν 20ετή εμφύλιο πόλεμο με πάνω από ένα εκατομμύριο νεκρούς, χιλιάδες πρόσφυγες από τις επαρχίες της χώρας προς το Σουδάν, αντιμετωπίζει και μια διετή ξηρασία, με αποτέλεσμα το 1984 οχτώ εκατομμύρια άνθρωποι, τα περισσότερα παιδιά, να είναι θύματα μιας καταστρεπτικής πείνας, του λιμού που χτύπησε τη χώρα, με εκατοντάδες καθημερινούς θανάτους.
Ο Geldorf αποφάσισε να κάνει κάτι. Πήρε λοιπόν την πρωτοβουλία να μαζέψει σ’ ένα στούντιο του Notting Hill στο Λονδίνο 36 βρετανούς καλλιτέχνες και να ηχογραφήσουν ένα τραγούδι, προκειμένου να συγκεντρωθούν χρήματα για τα θύματα του λιμού στην Αιθιοπία. Ήταν το ιστορικό “Do they know it’s Christmas?”, που έγραψε ο ίδιος μαζί με τον Midge των Ure Ultravox, το οποίο τραγούδησαν εκτός των δύο οι: Bananarama, Boomtown Rats, Phil Collins, Duran Duran, David Bowie, Culture Club, Frankie Goes to Hollywood, Heaven 17, Cool and the Gang, Annie Lennox, Marilyn, George Michael, Spandau Ballet, Status Quo, Sting, U2, Ultravox, Paul Weller, Paul Yong. Η ομάδα αυτή έγινε γνωστή ως BAND AID, το single εκτοξεύθηκε στο νούμερο 1 πωλήσεων στην Μεγάλη Βρετανία κι έκτοτε δεν ξεπεράστηκε, αφού παραμένει αυτό με τις μεγαλύτερες πωλήσεις ποτέ.
Στις ΗΠΑ έγινε χρυσό, αλλά μεγαλύτερη επιτυχία ήταν πως ενέπνευσε αμερικανούς καλλιτέχνες, το γκρουπ που δημιούργησαν ονομάστηκε USA FOR AFRICA, να κάνουν το ίδιο με το πασίγνωστο τραγούδι “We are the World” που έγραψαν ο Michael Jackson κι ο Lionel Richie, με παραγωγό τον Quincy Jones. Όπως επίσης και πενήντα κορυφαίους Καναδούς καλλιτέχνες να συγκροτήσουν την ομάδα CANADA’S NORTHERN LIGHTS που τραγούδησε το “Tears are not enough”, κομμάτι που έγραψε ο David Foster σε στίχους των Bryan Adams και Jim valance, από λυρικά γαλλικά ποιήματα της Rachel Paiement, και με τη συνεργασία του Paul Hyde και της ομάδας Payolas. Το single που πούλησε πάνω από 300.000 αντίτυπα, τραγουδήθηκε από καλλιτέχνες όπως: Bryan Adams, Salome, Liona Boyd, Tom Cochraine, Paul Hyde, Joni Mitchell, Neil Young, Paul Shaffer κ.ά.
Στις προσπάθειες ανακούφισης της πείνας στην Αιθιοπία συνέδραμαν πολλές άλλες χώρες. Στη Γερμανία με το “Nackt Im Air”, στη Γαλλία “Ethiopie”, στην Αυστραλία “African tragedy”, στην Λατινική Αμερική “Cantare Cantaras” και στην Αφρική “Το Ταμ Ταμ κλαίει για την Αιθιοπία”.
Λίγους μήνες μετά, το Μάρτιο του 1985, όταν οι Geldorf και Ure δέχονταν το βραβείο Novello για το τραγούδι τους , η πρώτη αποστολή βοήθειας σε τρόφιμα και φάρμακα της BAND AID, αξίας οχτώ εκατομμυρίων δολαρίων, έφτανε στην Αιθιοπία. Ξεχωριστά η βοήθεια της USA for AFRICA και του CANADA’S NORTHERN LIGHTS.
Ο πρωτεργάτης Geldorf θεώρησε πως αυτό δεν έφτανε και κινητοποιήθηκε για τη διοργάνωση δύο συναυλιών - μαμούθ στο Λονδίνο και τη Φιλαδέλφεια, με στόχο να τελειώσει η πείνα στην Αιθιοπία. Εξήντα καλλιτέχνες, τα μεγαλύτερα ονόματα της διεθνούς σκηνής απευθύνονταν σ’ ένα παγκόσμιο κοινό 1,5 δις ανθρώπων με στόχο να μαζευτούν 100 εκατ. δολάρια αλλά και να υπάρξει δημόσια ευαισθητοποίηση για τον λεγόμενο Τρίτο Κόσμο, ώστε να διατηρηθεί το παγκόσμιο ενδιαφέρον και τα επόμενα χρόνια. Έτσι έγινε το LIVE AID 13 Ιουλίου 1985, η μαραθώνια συναυλία, που διήρκεσε 16 ώρες, στα στάδια Wembley στο Λονδίνο και JFK στη Φιλαδέλφεια, το οποίο είδαν ζωντανά 162.000 θεατές , μεταδόθηκε από τα ραδιόφωνα όλου του κόσμου και το είδαν σχεδόν δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι σε 150 χώρες από τα βίντεο λινκ του Λονδίνου, Φιλαδέλφεια, Μελβούρνη, Βιέννη, Χάγη, Μόσχα, Κολωνία!
Στο stage του Λονδίνου οι: Paul McCartney, David Bowie, Adam Ant, Elvis Costello, BB King, Pretenders, Paul Young, Spandau Ballet, Cliff Richard, Bryan Ferry, Pete Townshed, Paul Weller, Status Quo, Alison Moyet, Ultravox, Howard Gonew, Nik Kershaw, Inxs, Queen, Phil Collins, ο οποίος έπαιξε και στο stage της Φιλαδέλφεια την ίδια μέρα, μαζί με τους: Madonna, Thompson Twins, Tina Turner, Mick Jagger, Bob Dylan, Keith Richard, Ron Wood, Led Zeppelin, Black Sabbath, Ozzy Osbourne, Neil Young, Tom Petty, The Cars, Bryan Adams, Eric Clapton, Dire Straights, Joan Baez, The Beach Boys, Duran Duran και ο Μπόνο των U2 που προτίμησε να εμφανιστεί στις ΗΠΑ.
Αν και αντιμετώπισε πολλά προβλήματα ο Geldorf στην προσπάθειά του να ενώσει τους καλλιτέχνες -αρκετοί όπως ο Bruce Springsteeen, o Michael Jackson, δεν συμμετείχαν λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων, όπως του είπαν, o Prince τον δυσκόλεψε, κάποιες μπάντες είχαν να παίξουν χρόνια μαζί. Αν και το live στις ΗΠΑ έμοιαζε πιο φτωχό, λιγότερο αυθόρμητο και συμμετοχικό, περισσότερο μάρκετινγκ και σόου μπιζ, ήταν και οι δηλώσεις του Dylan πως μερικά από αυτά τα χρήματα θα μπορούσαν να πάνε στους αμερικανούς αγρότες (κάτι που έκανε αργότερα η FARM AID η οποία συστήθηκε γι’ αυτόν ακριβώς το σκοπό)-χαρακτηρίστηκε ηλίθια κι εθνικιστική άποψη από αρκετά media και από τον Geldorf. Αν και μερικοί όπως ο Lionel Ritchie, κοίταζαν να κάνουν μόνο μια εντυπωσιακή εμφάνιση, κι αν το κονσέρτο της Αγγλίας χαρακτηρίσθηκε μια εμπνευσμένη συνάθροιση για την ουσία, ενώ το άλλο των ΗΠΑ απλώς ένα “joke”. Ωστόσο αυτό που έπρεπε να φέρει, το έφερε: λεφτά για όσους πέθαιναν στην Αιθιοπία από πείνα και αρρώστιες.
Μέχρι το τέλος του σώου στο Λονδίνο, που ο Paul McCartney και ο Pete Townshend στους ώμους τους τον Geldorf πάνω στη σκηνή, είχαν συγκεντρωθεί 70 εκατομμύρια δολάρια (!)Και μέχρι το 1992, η BAND AID συγκέντρωσε συνολικά πάνω από 144 εκατομμύρια δολάρια. Τότε ήταν που “έκλεισε” και ο Geldorf δήλωνε “εφτά χρόνια τώρα μπορείτε να δείτε τη βοήθεια που δώσατε στην Αφρική, στα δέντρα, τα χωράφια, στα ζώα, τα σχολεία, τα νοσοκομεία , τα φάρμακα, τη στέγαση, στο νερό …κάποτε είπα πως θα είμαστε πιο δυνατοί στην ανάμνηση από την πραγματικότητα και τώρα είμαστε αυτή η ανάμνηση”.
Το 1989 κυκλοφόρησε το BAND AID No 2 και το Νοέμβριο του 2004 ένα DVD δέκα ωρών, καθώς και μια νέα βερσιόν του “Do they know it’s Christmas?” για να βοηθηθούν τα θύματα του εμφυλίου πολέμου στο Σουδάν, με συμμετοχή των: Bono, McCartney, Dido, Robbie Williams κ.ά Επίσης σε νέα εκτέλεση βγήκε πριν λίγους μήνες το “We are the world” που έγινε “We are the future”, σε παραγωγή πάλι του Quincy Jones, αλλά με νέους ερμηνευτές: Αλίσια Κις, Τζέι Ζεντ, Αντρέα Μποτσέλι, Νόρα Τζόουνς, Ατζελίνα Τζολί και λίγοι από τους παλιούς όπως ο Γιουσού Ντουρ, Μωχάμετ Άλι και Νάταλι Κόουλ. Τα έσοδα από αυτή τη κυκλοφορία θα διατεθούν για τις ανάγκες των παιδιών που ζουν στις ερημωμένες από πόλεμο και λιμούς περιοχές της αφρικανικής ηπείρου.
Φαίνεται πως οι καναδοί καλλιτέχνες συμμετέχουν πολύ συχνά σε εκδηλώσεις υπέρ θυμάτων από θεομηνίες. Το καλοκαίρι του 1996 η περιοχή του Saguenay του Κεμπέκ επλήγη από χειμαρρώδεις βροχές κι ολόκληρα χωριά θάφτηκαν κάτω από τη λάσπη. Η συναυλία που δόθηκε για υποστήριξη των πληγέντων συγκέντρωσε πάνω από 4.3 εκατομμύρια δολάρια. Το Μάιο του 1997 ο Red River ξεχείλισε και πάλι και πλημμύρισαν και πάλι χωριά, άνθρωποι ξεσπιτώθηκαν. Η συναυλία υπέρ τους επέφερε έσοδα περισσότερα από δύο εκατομμύρια δολάρια. Το Φεβρουάριο 1998 άγρια θύελλα πάγου χτύπησε το ανατολικό Οντάριο και το νότιο Κεμπέκ. Η ανοιχτή συναυλία στην Οττάβα και ο τηλεμαραθώνιος βοήθησαν με πέντε εκατομμύρια δολάρια. Ενώ τον Οκτώβριο του 2002 έγιναν δύο μεγάλες συναυλίες στο Κάλγκαρι και το Έντμοντον, προκειμένου να βοηθηθούν οι καναδοί αγρότες που είχαν καταστραφεί οικονομικά από την διετή περίοδο ξηρασίας. Και το 2003 οι φοβερές πυρκαγιές στην ευρύτερη περιοχή του Βανκούβερ κινητοποίησαν και πάλι τους καναδούς καλλιτέχνες και πολίτες. Η μεγαλύτερη πάντως διοργάνωση στον Καναδά έγινε τον Ιούλιο του 2003 στο Τορόντο για να υποστηριχθεί η αποκατάσταση της πόλης από την επιδημία SAR (η γνωστή μεταδοτική ασθένεια και το Τορόντο την πιο επηρεασθείσα πόλη εκτός Ασίας). 450.000 θεατές στην μεγαλύτερη συναυλία της χώρας μέχρι σήμερα, με ονόματα όπως Rolling Stones, Sam Roberts, Jann Arden, Justin Timberlake, Jim Belushi, Dan Aykroyd κ.ά.
Οι πόλεμοι, εμφύλιοι ή μη, στην Αφρική και οι συνέπειές τους -πείνα, ασθένειες, φτώχια, προσφυγιά, ορφανά παιδιά- ήταν κι εξακολουθούν να είναι ο κυριότερος λόγος που κατά καιρούς ενώνουν καλλιτέχνες τις προσπάθειές τους προκειμένου να καταφέρουν να συγκεντρώσουν την προσοχή και τα χρήματα του -κυρίως- δυτικού κόσμου στην πιο προβληματική ήπειρο.
Η NET AID, μια μακροπρόθεσμη πρωτοβουλία που δημιούργησαν από κοινού το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) και η εταιρεία Cisco Systems για να κινητοποιεί διαδίκτυο, τηλεόραση, ραδιόφωνο και καλλιτέχνες εναντίον της φτώχιας, έχει κατά καιρούς διοργανώσει αρκετά events με στόχο να ενημερώσει το παγκόσμιο κοινό και να συγκεντρώσει τους απαραίτητους πόρους για την υλοποίηση προγραμμάτων καταπολέμησης της φτώχιας. Μεγάλα κονσέρτα έγιναν υπέρ των προσφύγων του Κόσοβο και κατά της φτώχιας στις αφρικανικές χώρες τον Οκτώβριο του 1999 στο Λονδίνο, Γενεύη και Νιου Τζέρσευ, με συμμετοχή διάσημων καλλιτεχνών, όπως Celine Dion, Bono, Eurhythmics, George Michael, Robbie Williams, Pete Townshed, Sheryl Crow, Jimmy Page, Sting, Zuccero, Bryan Adams (ο οποίος συμμετέχει σε πάρα πολλές τέτοιες διοργανώσεις, από της Greenpeace μέχρι συναυλίες για τον Καρκίνο του Μαστού), Bush, Puff Daddy, Jewel, David Bowie, Bryan Ferry, Busta Rhymes, Counting Crows.
Και αυτόνομα ορισμένοι καλλιτέχνες έχουν ασχοληθεί με την Αφρική. Ο Λουτσιάνο Παβαρότι το 2002 έδωσε στη γενέτειρά του Μοδένα μία συναυλία για την Αγκόλα, με συμμετοχή στη χορωδία που τον συνόδευε παιδιών από καταυλισμό αγκολέζων προσφυγόπουλων στη Δυτική Ζάμπια. Το ταξίδι χρηματοδότησε ο ίδιος και διοργάνωσε η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. Η συναυλία “Ο Παβαρότι και οι Φίλοι του για την Αγκόλα”, όπου συμμετείχαν επίσης οι Lou Reed, James Brown, Andrea Boccelli, Sting, Grace Jones, απέφερε μαζί με τις καταχωρήσεις στον τύπο και τους δωρητές πάνω από τρία εκατομμύρια ευρώ. Για την υγειονομική περίθαλψη των προσφύγων και την προοδευτική τους ενδυνάμωση ώστε να έχουν κάποια στιγμή αυτάρκεια από γεωργικές ή άλλες δραστηριότητες.
Το AIDS έχει ευαισθητοποιήσει πολλές φορές τους διάσημους μουσικούς. Για τρία χρόνια, το 1994, το 1995 και το 1996 έγιναν στη Νέα Υόρκη μεγάλες συναυλίες, τα LIFEBeat’s (Beat Goes on Trilogy) αφιερωμένες στον αγώνα κατά του AIDS, με τους Barbara Streisant, Deborah Harry, Queen Latifah, Gloria Estefan, Chris Isask, Patti Smith, Jon Bon Jovi, Chaka Khan κλπ. Το 1995 επίσης στη Νέα Υόρκη η νέα μουσική σκηνή της πόλης έδωσε το παρόν στο Urban Aid (Salt N Pepa, Wu -Ta Clan, Notorious Big, Soul For Real). Και το 2000 η Music Industry Fights Aids διοργάνωσε κονσέρτα την παγκόσμια Ημέρα του Aids, όπως κάθε χρόνο από τότε, με pop stars αγαπημένους στο νεανικό κοινό του MTV: Pink, Destiny’s Child, 98 Degrees, Mya, Jessica Simpson, Monica.
Σημαντικότερη συναυλία για το Aids θεωρείται η 46664 (ο αριθμός του Μαντέλα ως κρατούμενου στις φυλακές) που έγινε στο Κέηπ Τάουν της Νότιας Αφρικής στις 29 Νοεμβρίου 2003. Επικεφαλής της διοργάνωσης ο Νέλσον Μαντέλα, ο οποίος μίλησε για τραγωδία άνευ προηγουμένου, αναφερόμενος στην εξέλιξη της ασθένειας στην Αφρική, κι έκανε έκκληση για άμεση δράση. Beyonce, Bono, Peter Gabriel, Queen (ξανάπαιξαν μετά την τελευταία τους περιοδεία το 1986, όταν αρρώστησε από Aids ο Freddie Mercury, που πέθανε το 1991) Eurhythmics, Baaba Maal, Youssou Ndour, The Corrs, Jimmy Cliff, Paul Oakenfold, Ladysmith Black Mambazo, Anastacia, Yvonne Chaka Chaka, βοήθησαν στην καμπάνια σε μια χώρα που έχει το μεγαλύτερο αριθμό φορέων. Τα έσοδα από τη συναυλία και το DVD που βγήκε στη συνέχεια διατέθηκαν για την καταπολέμηση της μάστιγας του αιώνα, όπως και τα έσοδα του DVD “LOVE UNITED”, όπου 41 κορυφαίοι ποδοσφαιριστές συγκροτούν την ομώνυμη ομάδα και τραγουδούν το κομμάτι του Πασκάλ Ομίσκο και του Γιουσού Ντουρ.
Μια πλειάδα αμερικανών καλλιτεχνών έδωσαν χωρίς δεύτερη σκέψη το παρόν στη μεγάλη συναυλία “The Concert for New York”, μετά το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στη Νέα Υόρκη. Δεν θα ανήκε στις ανθρωπιστικές συναυλίες εκείνη της 18ης Οκτωβρίου, αν είχε γίνει μόνο για να καταδικάσει το χτύπημα, αλλά τα έσοδα πήγαν στις οικογένειες των θυμάτων που χάθηκαν στους δίδυμους πύργους, πολίτες, πυροσβέστες κλπ. Το ίδιο ισχύει και για το άλλο κονσέρτο στην Ουάσιγκτον “United We stand” στις 21 Οκτωβρίου, όπως και για το “Alliance of Neighbors” στο Νιου Τζέρσι 18 και 19 Οκτώβρη. Πάνω από εκατό διάσημα ονόματα συμμετείχαν, από Bowie και Jagger μέχρι Ricky Martin και Springsteen. Όλοι.
Για τα παιδιά του Ιράκ, οι Paul McCartney, George Michael, Avril Lavigne, David Bowie συμμετείχαν σ’ ένα φιλανθρωπικό άλμπουμ, το “HOPE”, που ηχογραφήθηκε για τον οργανισμό WAR CHILD. Η συνεισφορά τους στόχο είχε την ανακούφιση των απολύτως αθώων θυμάτων του πολέμου. Αλλά και ο ιταλός τενόρος Λουτσιάνο Παβαρότι έδωσε το Μάιο του 2003 τη δέκατη συναυλία στη Μοδένα της ομάδας που έχει συγκροτήσει “Ο Παβαρότι και οι Φίλοι του”, προς όφελος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και συγκεκριμένα για την αρωγή των ιρακινών προσφύγων στο Ιράν.
Κονσέρτα συμπαράστασης στα θύματα των πλημμύρων στη κεντρική Ευρώπη το καλοκαίρι του 2002, στους πληγέντες από το μεγάλο σεισμό στο Niigata της Ιαπωνίας το 2004, για τα θύματα του πυρηνικού ατυχήματος στο Τσερνομπίλ της Ουκρανίας. Και μόλις τον Οκτώβρη του 2004 για τα αγγελούδια που χάθηκαν στο σχολείο του Μπεσλάν της επαρχίας Οσετίας στη Ρωσία, για τις οικογένειές τους και τα παιδιά που έζησαν αλλά με πληγές απ’ όσα είδαν τα μάτια τους από τους τσετσένους τρομοκράτες. Ανθρώπινες πληγές, μεγάλες συναυλίες.
Σημαντική ήταν η κινητοποίηση στις αρχές του νέου χρόνου, μετά το καταστροφικό τσουνάμι για τις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας. Είδαμε και προσωπικές συνεισφορές διάσημων ονομάτων -από Σουμάχερ μέχρι Μακ Κάρτνεϊ- τηλεμαραθώνιο του καναλιού NBC με συμμετοχή Eric Clapton, Madonna, Roger Waters, Diana Ross, συναυλία στο Δουβλίνο με επικεφαλής τον παλαίμαχο Johnny Logan και στην Αυστραλία από τον Sting. Οι Linkin Park προσέφεραν 100.000 δολάρια στον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό, οι Boy George και Cliff Richard ηχογράφησαν ένα τραγούδι για την πληγείσα περιοχή και συμμετείχαν σε συναυλία στην Ουαλία για το σκοπό αυτό, ο Ozzy Osbourne έδωσε 190.000 δολάρια και ο κιθαρίστας των Queen Bryan May προσέφερε τα έσοδα από την παράστασή τους στο Λονδίνο “We will rock you”. Ο Καναδάς και πάλι έδωσε το παρόν με το κονσέρτο “Canada for Asia”, όπως και πολλοί καλλιτέχνες σε άλλες χώρες.
Όχι τόσο μεγάλης εμβέλειας, αλλά η πιο πρόσφατη μεγάλη διοργάνωση ήταν στις 6 Φεβρουαρίου φέτος, πάλι για την Αφρική, για τα παιδιά της Αιθιοπίας και της Σομαλίας. Στα εξηκοστά γενέθλια του Bob Marley, η σύζυγός του Rita διοργάνωσε μια σειρά εκδηλώσεων στην Αντίς Αμπέμπα, στις οποίες συμμετείχαν μεταξύ άλλων οι Harry Belafonte, Youssou Ndour, Baaba Maal, με κεντρικό σύνθημα “Αφρική ενώσου” από το γνωστό τραγούδι του Marley.
ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Πολλές φορές οι μουσικοί κι άλλοι καλλιτέχνες στη χώρα μας ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα φορέων κι έλαβαν μέρος σε εκδηλώσεις με ανθρωπιστικό χαρακτήρα. Από τη συγκέντρωση βοήθειας για παιδιά του Τρίτου Κόσμου ή εμπόλεμων περιοχών, μέχρι για ένα και μόνο παιδί που χρειαζόταν χρήματα για άμεση ιατρική φροντίδα, για τοξικομανείς ή για το Aids.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, στις 25 και 26 Ιουνίου, είχαμε πλήθος εκδηλώσεων, αρκετές από αυτές μουσικές, με στόχο, όχι να συγκεντρωθούν χρήματα, αλλά να ενημερωθεί και να ευαισθητοποιηθεί η κοινή γνώμη για το φλέγον αυτό κοινωνικό θέμα. Εκτός από τα μουσικά συγκροτήματα των θεραπευτικών κοινοτήτων που έπαιξαν στις εκδηλώσεις, Λουδοβίκος των Ανωγείων και Λιζέτα Καλημέρη έδωσαν το παρόν στην Ηλιούπολη.
Στα εν Ελλάδι τεκταινόμενα θα συμπεριλάβουμε και την Diana Ros, όπως και τους Soweto Gospel Choir, μιας και οι συναυλίες τους εδώ έγιναν. Η πρώτη στο Μέγαρο Μουσικής στις 30 Ιουνίου, και τα έσοδα διατέθηκαν για την ενίσχυση του προγράμματος ενάντια στο στίγμα της ψυχικής ασθένειας. Όσο για το πολυμελές, 30 τον αριθμό, συγκρότημα από τη Νότιο Αφρική που εμφανίστηκε στον Λυκαβητό 24,25 και 26 Ιουνίου, είναι γνωστό πως ξεκίνησαν εδώ και δύο χρόνια διεθνή περιοδεία ιδρύοντας δικό τους φιλανθρωπικό ίφρυμα, το "Nkosi's Haven/Vukani" ("Ξεσηκώσου, κάνε κάτι"). Μέσα από αυτό, τα έσοδα από τις συναυλίες τους και τις πωλήσεις των CD, τα διαθέτουν για εγκαταστάσεις θυμάτων του Aids που δεν λαμβάνουν άλλη δημόσια ή ιδιωτική χρηματοδότηση.
Η τελευταία μεγάλη συναυλία στο ΟΑΚΑ, που διοργάνωσε η ΕΡΤ με στόχο τόσο τα εισιτήρια, όσο και τα έσοδα από τα CD της συναυλίας που ηχογραφήθηκε, να συνδράμουν τους κατοίκους των χωρών της νοτιοανατολικής Ασίας που επλήγησαν από το καταστροφικό παλιρροϊκό κύμα. Ο κόσμος γέμισε το στάδιο και δεν ήταν μόνο οι πενήντα καλλιτέχνες που τον έφεραν μέχρι εκεί, αλλά μια γενικότερη ανταπόκριση όλες τις προηγούμενες μέρες. Για την ιστορία να αναφέρουμε τα ονόματα των καλλιτεχνών: Φαραντούρη, Σαββόπουλος, Αρβανιτάκη, Νταλάρας, Γαλάνη, Αλεξίου, Πρωτοψάλτη, Γλυκερία, Μικρούτσικος, Παπαδημητρίου, Κότσιρας, Παπακωνσταντίνου, Κραουνάκης, Πλέσσας, Τόκας, Πασπαλά, Περίδης, Ανδρέου, Πορτοκάλογλου, Ανδρεάτος, Χατζηγιάννης, Τσακνής, Τσαλιγοπούλου, Ανδριόπουλος, Χαλκιάς, Ασλανίδου, Δάρα, Κανά, Λιδάκης, Κορκολής, Μακεδόνας, Μαρκόπουλος, Μάλαμας, Μαχαιρίτσας, Μητροπάνος, Μητσιάς, Μπάσης, Χαλκιάς, Φραγκούλης, Πολυκανδριώτης, Ρέμος, Τερζής, Σπείρα Σπείρα, Φάμελλος, Τρίφωνο, Τζιτζιμίκας, η Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ υπό τη διεύθυνση Ανδρέα Πυλαρινού.
Η ίδια Ορχήστρα υπό τον ίδιο μαέστρο έχει εμφανιστεί σε αρκετά φιλανθρωπικά γκαλά, όπως στο Ηρώδειο τον Ιούνιο 2004, για την οικονομική ενίσχυση των πληγέντων παιδιών του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία, στην Παλαιστίνη και στο Ιράκ. Μαζί τους οι Μίλβα, Ελένη Βιτάλη, Κώστας Μακεδόνας, Κωνσταντίνος Παλιατσάρας, Μαρία Σουλτάτου, Τζίνα Φωτεινοπούλου, Θεοδοσία Στίγκα, Πετρολούκας Χαλκιάς και Χρήστος Κωνσταντίνου.
Στο Μέγαρο Μουσικής επίσης έχουν γίνει μια σειρά εκδηλώσεων, πολλές για τους πρόσφυγες σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ. Ας μη ξεχνάμε πως στις 20 Ιουνίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα των Προσφύγων που εορτάζεται με events κάθε χρόνο σε 70 χώρες, και στη δική μας. Μαρκόπουλος, Φραγκούλης, Νταλάρας και Έμα Σάπλιν είναι μερικοί από τους καλλιτέχνες που συμμετείχαν.
Λίγο πολύ είναι γνωστά τα ονόματα τραγουδιστών, συνθετών και συγκροτημάτων που συχνά πυκνά ευαισθητοποιούνται -για τους καλόπιστους- και συμμετέχουν σε τέτοιες ιστορίες. Όπως είναι γνωστό πως τέτοιες συναυλίες συνήθως δεν είναι καλά προετοιμασμένες, δεν έχουν συνοχή ή είναι υποτονικές. Αξεπέραστη μουσικά και εικαστικά η παράσταση του Jean Michael Jarre στο Ηρώδειο, το ηχοθέαμα “Ύμνος στην Ακρόπολη” στις 18 Ιουνίου 2001. Ο πρωτοπόρος της ηλεκτρονικής μουσικής έπαιξε για να συγκεντρωθούν οι απαραίτητοι πόροι ώστε να γίνει στη χώρα μας το πρώτο νοσηλευτικό ίδρυμα για παιδιά που πάσχουν από καρκίνο.
Κάποιες από αυτές τις συναυλίες ήταν καλές καλλιτεχνικά, αλλά προηγείται η επίτευξη του στόχου. Όπως είπε και ο Bob Geldorf “Ο σκοπός μας ήταν να μαζέψουμε όσο το δυνατόν πιο πολλά λεφτά. Περισσότερα λεφτά, περισσότερες ζωές. Αν μία μπάντα πούλαγε ένα εκατομμύριο δίσκους, σήμαινε ότι τη συναυλία θα την έβλεπαν περισσότεροι άνθρωποι απ’ ότι, αν πούλαγαν χίλιους. Αν περισσότεροι καλλιτέχνες συμμετείχαν, περισσότεροι άνθρωποι θα ζούσαν. Αν είχα να επιλέξω ανάμεσα στους Street Pulse ή στους Wham γι’ αυτό το σώου, ε! θα επέλεγα τους Wham.”
Σκέφτομαι λοιπόν πως όταν εξασθενεί μέχρι που σταματά η κάλυψη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης με εικόνες δυστυχίας, όλοι μας ξεχνάμε. Μέχρι την επόμενη καταστροφή. Η εξοικείωση με το πόνο και το θάνατο ταιριάζει με τους αριθμούς και τα στατιστικά στοιχεία που μιλούν, αλλά είναι τόσο μακριά από την ανάσα του θανάτου! Ήταν πράγματι συγκινητική η έμπρακτη συμπαράσταση του κόσμου, παντού. Όμως, η εκ των πραγμάτων αποχή, η απόσταση από τη φρίκη, ιδιαίτερα των δυτικών, και το εφήμερο της κατανάλωσης τραγικών πλάνων θυμάτων, θα σταματούσε την συμπαράσταση αν η εικόνα έπαυε με τη σειρά της να συντηρεί τη φρίκη. Κι έτσι έγινε. Όπως πάντα.
Το ίδιο συνέβη και με την πρωτοφανή συμμετοχή των ελλήνων στον έρανο συμπαράστασης. Ήταν φανερό πως τα μοιραία κύματα του Ινδικού και οι συνέπειές τους συντάραξαν ψυχικά το ελληνικό τοπίο, που ανταποκρίθηκε με μια υπερπροσπάθεια για τους χαλεπούς –οικονομικά- καιρούς που ζει, με στήριξη που έφτανε σε επίπεδο πρωταθλητισμού μπροστά στους οικονομικούς γίγαντες της γης. Ξάφνιασε τους έξω, ακόμη κι εμάς τους ίδιους το αποτέλεσμα.
Τα “γιατί” αυτής της κινητοποίησης μπορούν να είναι αρκετά κι όλα να έχουν μία βάση. Από την κατανόηση του τι σημαίνει για τον έλληνα “όπου φτωχός κι η μοίρα του” μέχρι τον εγωισμό και την επίδειξη. Από το ότι λειτουργήσαμε αυθόρμητα, παρορμητικά, υπό τη πίεση εικόνων κι ειδήσεων για το θέμα, μέχρι την ευαισθησία μας προς κάθε αδύνατο. Κι ακόμη μια ομοιότητα που διαπιστώνουμε με τους εκεί ιθαγενείς, λαούς με ξεχωριστά ήθη και παραδόσεις που έγιναν υπάλληλοι πολυεθνικών στις υπηρεσίες του τουρισμού για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Μια ομοιότητα που στη συνείδησή μας έγινε ταύτιση κι αίσθηση εσωτερικού χρέους να βοηθήσουμε. Το κύμα αυτό συμπαρέσυρε καλλιτέχνες που πρόσφεραν δημιουργίες τους για να συγκεντρωθούν χρήματα υπέρ των θυμάτων της θεομηνίας.
Η ανταπόκριση ήταν αληθινά συγκινητική, αλλά η φιλανθρωπία είναι σα να δίνεις ένα παυσίπονο σε ασθενή που χρήζει χρόνιας θεραπείας. Η φιλευσπλαχνία, μια καλή ελεητική πράξη διαφέρει από την ιδέα και την αξία του ανθρωπισμού να ζήσουμε και να δημιουργήσουμε σαν ελεύθερα όντα μέσα σε μια οργανωμένη πολιτική κοινωνία. Πόσο μάλλον από το ανθρωπιστικό κίνημα… Η φιλανθρωπία αφορά το επίκαιρο, δε λύνει το πρόβλημα και δε μπορεί να υποκαθιστά συντεταγμένες πολιτείες. Οι κυβερνήσεις δεν είναι δυνατόν να επαφίενται στους καλλιτέχνες και τους διανοούμενους για να ασκήσουν κοινωνική πολιτική. Η φιλανθρωπία έχει ημερομηνία λήξης.
ΟΤΑΝ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ
Είκοσι χρόνια μετά το ιστορικό LIVE AID, τις δίδυμες συναυλίες σε Λονδίνο και Φιλαδέλφεια, ο "εγκέφαλος" Μπομπ Γκέλντορφ της μουσικής εκστρατείας για τη σωτηρία της εξαθλιωμένης Αφρικής, επέστρεψε πιο δυνατός με την πρωτοβουλία, στις 2 Ιουλίου, για το "LIVE 8". Πέντε πόλεις, πέντε τεράστιες συναυλίες με στόχο να εγείρει ένα παγκόσμιο ανθρώπινο κύμα που θα πολιορκήσει τα οκτώ αφεντικά του πλανήτη ("G8") που θα μαζευτούν 6-9 Ιουλίου για να αποφασίσουν για τις τύχες του κόσμου. "Αυτοί είναι το G8, αλλά εμείς είμαστε 6 δισεκατομμύρια", διακηρύσσει τις αρχές του το LIVE 8.
Ανθρωπισμός, ακτιβισμός και νότες. Η διακήρυξη αρχών του LIVE 8 ορθή - κοφτή: "Στην Αφρική κάθε μέρα χάνονται 50.000 άνθρωποι από πείνα, Aids, φυματίωση, διάρροια. Θα μπορούσαν να είχαν σωθεί. Στις 8 Ιουλίου οι ηγέτες μέσα σε ένα δωμάτιο θα μπορούν να σώσουν εκατομμύρια ζωές. Θα το κάνουν μόνο αν τους το υποδείξουν εκατομμύρια άνθρωποι". Το μήνυμα των συναυλιών στο Λονδίνο, Παρίσι, Βερολίνο, Ρώμη, Φιλαδέλφεια είναι να συνειδητοποιήσει ο δυτικός κόσμος το πρόβλημα της Αφρικής, να διαγραφεί το χρέος των αφρικανικών κρατών ύψους 80 δις δολλάρια από την Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, να διπλασιαστεί η οικονομική ενίσχυση από τις πλουσιότερες χώρες και να θεσπιστούν κανόνες διαφάνειας στο εμπόριο.
Εξήντα πέντε πρωτοκλασάτα ονόματα της διεθνούς μουσικής σκηνής, εκατοντάδες χιλιάδες θεατές στις πέντε πόλεις και δύο δις από τηλεόραση και διαδίκτυο, τραγουδούν για να ακουστούν, να ταρακουνήσουν τον πλανήτη. Κι αυτό είναι μόνο η αρχή. Μετά τις συναυλίες στις 2 Ιουλίου, και μέχρι τις 6 του μήνα, όλες οι μεγάλες πόλεις κινητοποιούνται με αποκορύφωμα το Εδιμβούργο, το ξενοδοχείο Gleneagles "αμαρτωλό" σημείο συνάντησης της G8. Κανείς δε μπορεί να σταματήσει τη μουσική, άλλο τι μπορεί να καταφέρει τελικά, ιδιαίτερα όταν "φωνάζει" συνθήματα που είναι στο στόμα όλων, όπως "Make poverty history", "The long way to justice" ή επί το ελληνικότερον "Ο πόλεμος δημιουργεί φτώχια κι η φτώχια προκαλεί πόλεμο".
Για την ιστορία να αναφέρουμε τα ονόματα των καλλιτεχνών που συμμετέχουν: Geldorf, Madonna, McCartney, Sting, U2, REM, The Cure, Elton John, Robbie Williams, Dido, Coldplay, Annie Lennox, Muse, The Killers, Manu Chao, Placebo, Andrea Bocelli, Youssou N' Dour, Mariah Carey, Scissor Sisters, Joss Stone, Stereophonics, Velvet Revolver, Craig David, Calo Gero, Axelle Red, Johny Halliday, Kyo, Yannick Noath, Renaud, A-ha, Crosby Stills & Nash, Brian Wilson, Laurin Hill, Peter Maffay, Die Toten Hosen, Duran Duran, Faith Hill, Irene Grandi, Jovanotti, Tim Mc Graw, Nek, Laura Pasini, Vasco Rossi, Zucchero, Will Smith, Bon Jovi, Marron 5, Puff Daddy, Stevie Wonder, Jay -Z, 50 Cent, Rob Thomas, Keith Urban, The Dave Matthews Band, Kaiser Chiefs.
Το ίδιο συνέβη και λίγους μήνες πριν, όταν διάσημοι καλλιτέχνες, μουσικοί κυρίως, φάνηκαν διαθέσιμοι να προσφέρουν τη φωνή τους, τα τραγούδια τους, την παρουσία τους, σαν ανθρωπιστική βοήθεια στις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας που χτύπησε το τσουνάμι. Οι μεγάλοι σταρ, πέρα από τις προσωπικές τους συνεισφορές που ίσως μερικές φορές υπαγορεύει το μάρκετινγκ, κατάφεραν να γνωστοποιήσουν την τραγωδία και να κινητοποιήσουν τον κόσμο στον σκοπό του εράνου για τις πληγείσες περιοχές. Μια λαμπερή προσωπικότητα μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική στην επίτευξη αυτού του στόχου.
Δεν είναι μια καινούρια ιστορία η συμμετοχή καλλιτεχνών σε εκδηλώσεις για ανθρωπιστικούς λόγους. Όταν η ένταση και το ενδιαφέρον παγκόσμια για μια καταστροφή μετατοπίζεται σε άλλα θέματα της επικαιρότητας, και στις πληγείσες περιοχές μένουν μόνο κάποιες μη κυβερνητικές οργανώσεις, όλοι μας, μαζί κι οι καλλιτέχνες, κάνουμε διάλειμμα μέχρι την επόμενη τραγωδία. Τότε θα δώσουμε και πάλι το παρόν για να συγκεντρωθούν χρήματα για θύματα φυσικών καταστροφών, λιμών, πείνας, ασθενειών όπως το Έιτζ, για τους τοξικομανείς ή τα παιδιά με ειδικές ανάγκες, για ίδρυση θεραπευτικών μονάδων, άστεγους και παιδιά που χρήζουν άμεσης ιατρικής επέμβασης.
Από το 1950 υπάρχουν αναφορές για πολιτιστικές εκδηλώσεις, κυρίως κονσέρτα, συμπαράστασης σε θύματα παρόμοιων ιστοριών και φιλανθρωπικές διοργανώσεις. Πάντα γίνονταν, και παλιότερα, ωστόσο από τα στοιχεία μεγάλων διεθνών πρακτορείων προκύπτει πως οι μεγαλύτερες διοργανώσεις σε συμμετοχή κόσμου και οικονομικό αποτέλεσμα αρχίζουν τη δεκαετία του ’60.
Τον Μάιο του 1950 ο Red River του Καναδά ξεχείλισε και πλημμύρισαν όλες οι πόλεις κατά μήκος του: Μινεσότα, βόρεια Ντακότα, Μανιτόμπα και ιδιαίτερα το Γουίνιπεγκ. Για πολλές μέρες δέκα χιλιάδες σπίτια ήταν κάτω από τα νερά του, ζημιές 855 εκατομμύρια δολάρια, εκατό χιλιάδες άνθρωποι εκκένωσαν τις περιοχές, ένας πνιγμένος. Η συναυλία που έγινε στους Maple Leaf Gardens για να συγκεντρωθούν χρήματα για το ταμείο ανακούφισης πλημμύρων είχε θετικό αποτέλεσμα, αφού μεταδόθηκε και από το ραδιόφωνο. Συμμετείχαν δε οι: Συμφωνική Ορχήστρα Τορόντο, Jack Carson, Gisele Lafleche, George Formby, Fred Warning, Leslie Bell κ.ά.
Το Βιετνάμ απασχόλησε πλήθος καλλιτεχνών στις Ηνωμένες Πολιτείες και για χρόνια γίνονταν πολλές συναυλίες διαμαρτυρίας. Μεταξύ αυτών, πραγματοποιήθηκαν και κάποιες ανθρωπιστικές συναυλίες όπως αυτές του 1979 σε έξι πόλεις του Καναδά, υπέρ των προσφύγων από το Βιετνάμ, Καμπότζη και Λάος στον Καναδά, των λεγόμενων τότε “ανθρώπων - βάρκες” (boat people). Για την ιστορία να αναφέρουμε πως πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι από τις παραπάνω χώρες τράπηκαν σε φυγή μετά το τέλος του πολέμου στο Βιετνάμ, το 1975. Εξήντα χιλιάδες από αυτούς, έφτασαν στον Καναδά όπου, αν και αρχικά υπήρχαν έντονες αντιδράσεις από μερίδα των ντόπιων στην παρουσία των νεοφερμένων προσφύγων (ο συνασπισμός των εθνικών πολιτών στο γνωστό τροπάριο του “θα μας πάρουν τις δουλειές”, “ανησυχείτε περισσότερο γι’ αυτούς τους ξένους πρόσφυγες κι όχι για τους φτωχούς καναδούς” κλπ) , η κυβέρνηση συνέτρεξε αυτούς και αρκετοί καλλιτέχνες επίσης. Από τις συναυλίες που δόθηκαν, και στις οποίες συμμετείχαν καλλιτέχνες όπως οι Hill Dan, Liona Boyd, Murray McLauchlan, συγκεντρώθηκαν χρήματα για να βοηθήσουν τους πρόσφυγες στην εγκατάστασή τους στον Καναδά.
Από τη δεκαετία του ’60 με τα ανθρωπιστικά μηνύματα και τις ανάλογες εκδηλώσεις, χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια και να φτάσουμε στα ‘80ς για να δούμε τους ροκ σταρ να συμμετέχουν σε αφιλοκερδείς συναυλίες με σκοπό τον έρανο για αναξιοπαθούντες. Ίσως η μόνη σημαντική διοργάνωση στο εξωτερικό ήταν αυτή του George Harrison το 1971, το “Κοντσέρτο για το Μπαγκλαντές”.Η μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική συμβολή της μουσικής, σαν ενέργεια με ευρύ αντίκρισμα που συμπαρέσυρε κι άλλες ακόμη, θεωρείται ακόμη μέχρι σήμερα η BAND AID του Bob Geldorf των Boomtown Rats.
Λέγεται πως όλα ξεκίνησαν ένα βράδυ που ο Geldorf είδε σε ντοκιμαντέρ του BBC ένα παιδί να πεθαίνει από πείνα στην Αιθιοπία. Τι είχε γίνει; Η Αιθιοπία που ότι είχε βγει από έναν 20ετή εμφύλιο πόλεμο με πάνω από ένα εκατομμύριο νεκρούς, χιλιάδες πρόσφυγες από τις επαρχίες της χώρας προς το Σουδάν, αντιμετωπίζει και μια διετή ξηρασία, με αποτέλεσμα το 1984 οχτώ εκατομμύρια άνθρωποι, τα περισσότερα παιδιά, να είναι θύματα μιας καταστρεπτικής πείνας, του λιμού που χτύπησε τη χώρα, με εκατοντάδες καθημερινούς θανάτους.
Ο Geldorf αποφάσισε να κάνει κάτι. Πήρε λοιπόν την πρωτοβουλία να μαζέψει σ’ ένα στούντιο του Notting Hill στο Λονδίνο 36 βρετανούς καλλιτέχνες και να ηχογραφήσουν ένα τραγούδι, προκειμένου να συγκεντρωθούν χρήματα για τα θύματα του λιμού στην Αιθιοπία. Ήταν το ιστορικό “Do they know it’s Christmas?”, που έγραψε ο ίδιος μαζί με τον Midge των Ure Ultravox, το οποίο τραγούδησαν εκτός των δύο οι: Bananarama, Boomtown Rats, Phil Collins, Duran Duran, David Bowie, Culture Club, Frankie Goes to Hollywood, Heaven 17, Cool and the Gang, Annie Lennox, Marilyn, George Michael, Spandau Ballet, Status Quo, Sting, U2, Ultravox, Paul Weller, Paul Yong. Η ομάδα αυτή έγινε γνωστή ως BAND AID, το single εκτοξεύθηκε στο νούμερο 1 πωλήσεων στην Μεγάλη Βρετανία κι έκτοτε δεν ξεπεράστηκε, αφού παραμένει αυτό με τις μεγαλύτερες πωλήσεις ποτέ.
Στις ΗΠΑ έγινε χρυσό, αλλά μεγαλύτερη επιτυχία ήταν πως ενέπνευσε αμερικανούς καλλιτέχνες, το γκρουπ που δημιούργησαν ονομάστηκε USA FOR AFRICA, να κάνουν το ίδιο με το πασίγνωστο τραγούδι “We are the World” που έγραψαν ο Michael Jackson κι ο Lionel Richie, με παραγωγό τον Quincy Jones. Όπως επίσης και πενήντα κορυφαίους Καναδούς καλλιτέχνες να συγκροτήσουν την ομάδα CANADA’S NORTHERN LIGHTS που τραγούδησε το “Tears are not enough”, κομμάτι που έγραψε ο David Foster σε στίχους των Bryan Adams και Jim valance, από λυρικά γαλλικά ποιήματα της Rachel Paiement, και με τη συνεργασία του Paul Hyde και της ομάδας Payolas. Το single που πούλησε πάνω από 300.000 αντίτυπα, τραγουδήθηκε από καλλιτέχνες όπως: Bryan Adams, Salome, Liona Boyd, Tom Cochraine, Paul Hyde, Joni Mitchell, Neil Young, Paul Shaffer κ.ά.
Στις προσπάθειες ανακούφισης της πείνας στην Αιθιοπία συνέδραμαν πολλές άλλες χώρες. Στη Γερμανία με το “Nackt Im Air”, στη Γαλλία “Ethiopie”, στην Αυστραλία “African tragedy”, στην Λατινική Αμερική “Cantare Cantaras” και στην Αφρική “Το Ταμ Ταμ κλαίει για την Αιθιοπία”.
Λίγους μήνες μετά, το Μάρτιο του 1985, όταν οι Geldorf και Ure δέχονταν το βραβείο Novello για το τραγούδι τους , η πρώτη αποστολή βοήθειας σε τρόφιμα και φάρμακα της BAND AID, αξίας οχτώ εκατομμυρίων δολαρίων, έφτανε στην Αιθιοπία. Ξεχωριστά η βοήθεια της USA for AFRICA και του CANADA’S NORTHERN LIGHTS.
Ο πρωτεργάτης Geldorf θεώρησε πως αυτό δεν έφτανε και κινητοποιήθηκε για τη διοργάνωση δύο συναυλιών - μαμούθ στο Λονδίνο και τη Φιλαδέλφεια, με στόχο να τελειώσει η πείνα στην Αιθιοπία. Εξήντα καλλιτέχνες, τα μεγαλύτερα ονόματα της διεθνούς σκηνής απευθύνονταν σ’ ένα παγκόσμιο κοινό 1,5 δις ανθρώπων με στόχο να μαζευτούν 100 εκατ. δολάρια αλλά και να υπάρξει δημόσια ευαισθητοποίηση για τον λεγόμενο Τρίτο Κόσμο, ώστε να διατηρηθεί το παγκόσμιο ενδιαφέρον και τα επόμενα χρόνια. Έτσι έγινε το LIVE AID 13 Ιουλίου 1985, η μαραθώνια συναυλία, που διήρκεσε 16 ώρες, στα στάδια Wembley στο Λονδίνο και JFK στη Φιλαδέλφεια, το οποίο είδαν ζωντανά 162.000 θεατές , μεταδόθηκε από τα ραδιόφωνα όλου του κόσμου και το είδαν σχεδόν δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι σε 150 χώρες από τα βίντεο λινκ του Λονδίνου, Φιλαδέλφεια, Μελβούρνη, Βιέννη, Χάγη, Μόσχα, Κολωνία!
Στο stage του Λονδίνου οι: Paul McCartney, David Bowie, Adam Ant, Elvis Costello, BB King, Pretenders, Paul Young, Spandau Ballet, Cliff Richard, Bryan Ferry, Pete Townshed, Paul Weller, Status Quo, Alison Moyet, Ultravox, Howard Gonew, Nik Kershaw, Inxs, Queen, Phil Collins, ο οποίος έπαιξε και στο stage της Φιλαδέλφεια την ίδια μέρα, μαζί με τους: Madonna, Thompson Twins, Tina Turner, Mick Jagger, Bob Dylan, Keith Richard, Ron Wood, Led Zeppelin, Black Sabbath, Ozzy Osbourne, Neil Young, Tom Petty, The Cars, Bryan Adams, Eric Clapton, Dire Straights, Joan Baez, The Beach Boys, Duran Duran και ο Μπόνο των U2 που προτίμησε να εμφανιστεί στις ΗΠΑ.
Αν και αντιμετώπισε πολλά προβλήματα ο Geldorf στην προσπάθειά του να ενώσει τους καλλιτέχνες -αρκετοί όπως ο Bruce Springsteeen, o Michael Jackson, δεν συμμετείχαν λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων, όπως του είπαν, o Prince τον δυσκόλεψε, κάποιες μπάντες είχαν να παίξουν χρόνια μαζί. Αν και το live στις ΗΠΑ έμοιαζε πιο φτωχό, λιγότερο αυθόρμητο και συμμετοχικό, περισσότερο μάρκετινγκ και σόου μπιζ, ήταν και οι δηλώσεις του Dylan πως μερικά από αυτά τα χρήματα θα μπορούσαν να πάνε στους αμερικανούς αγρότες (κάτι που έκανε αργότερα η FARM AID η οποία συστήθηκε γι’ αυτόν ακριβώς το σκοπό)-χαρακτηρίστηκε ηλίθια κι εθνικιστική άποψη από αρκετά media και από τον Geldorf. Αν και μερικοί όπως ο Lionel Ritchie, κοίταζαν να κάνουν μόνο μια εντυπωσιακή εμφάνιση, κι αν το κονσέρτο της Αγγλίας χαρακτηρίσθηκε μια εμπνευσμένη συνάθροιση για την ουσία, ενώ το άλλο των ΗΠΑ απλώς ένα “joke”. Ωστόσο αυτό που έπρεπε να φέρει, το έφερε: λεφτά για όσους πέθαιναν στην Αιθιοπία από πείνα και αρρώστιες.
Μέχρι το τέλος του σώου στο Λονδίνο, που ο Paul McCartney και ο Pete Townshend στους ώμους τους τον Geldorf πάνω στη σκηνή, είχαν συγκεντρωθεί 70 εκατομμύρια δολάρια (!)Και μέχρι το 1992, η BAND AID συγκέντρωσε συνολικά πάνω από 144 εκατομμύρια δολάρια. Τότε ήταν που “έκλεισε” και ο Geldorf δήλωνε “εφτά χρόνια τώρα μπορείτε να δείτε τη βοήθεια που δώσατε στην Αφρική, στα δέντρα, τα χωράφια, στα ζώα, τα σχολεία, τα νοσοκομεία , τα φάρμακα, τη στέγαση, στο νερό …κάποτε είπα πως θα είμαστε πιο δυνατοί στην ανάμνηση από την πραγματικότητα και τώρα είμαστε αυτή η ανάμνηση”.
Το 1989 κυκλοφόρησε το BAND AID No 2 και το Νοέμβριο του 2004 ένα DVD δέκα ωρών, καθώς και μια νέα βερσιόν του “Do they know it’s Christmas?” για να βοηθηθούν τα θύματα του εμφυλίου πολέμου στο Σουδάν, με συμμετοχή των: Bono, McCartney, Dido, Robbie Williams κ.ά Επίσης σε νέα εκτέλεση βγήκε πριν λίγους μήνες το “We are the world” που έγινε “We are the future”, σε παραγωγή πάλι του Quincy Jones, αλλά με νέους ερμηνευτές: Αλίσια Κις, Τζέι Ζεντ, Αντρέα Μποτσέλι, Νόρα Τζόουνς, Ατζελίνα Τζολί και λίγοι από τους παλιούς όπως ο Γιουσού Ντουρ, Μωχάμετ Άλι και Νάταλι Κόουλ. Τα έσοδα από αυτή τη κυκλοφορία θα διατεθούν για τις ανάγκες των παιδιών που ζουν στις ερημωμένες από πόλεμο και λιμούς περιοχές της αφρικανικής ηπείρου.
Φαίνεται πως οι καναδοί καλλιτέχνες συμμετέχουν πολύ συχνά σε εκδηλώσεις υπέρ θυμάτων από θεομηνίες. Το καλοκαίρι του 1996 η περιοχή του Saguenay του Κεμπέκ επλήγη από χειμαρρώδεις βροχές κι ολόκληρα χωριά θάφτηκαν κάτω από τη λάσπη. Η συναυλία που δόθηκε για υποστήριξη των πληγέντων συγκέντρωσε πάνω από 4.3 εκατομμύρια δολάρια. Το Μάιο του 1997 ο Red River ξεχείλισε και πάλι και πλημμύρισαν και πάλι χωριά, άνθρωποι ξεσπιτώθηκαν. Η συναυλία υπέρ τους επέφερε έσοδα περισσότερα από δύο εκατομμύρια δολάρια. Το Φεβρουάριο 1998 άγρια θύελλα πάγου χτύπησε το ανατολικό Οντάριο και το νότιο Κεμπέκ. Η ανοιχτή συναυλία στην Οττάβα και ο τηλεμαραθώνιος βοήθησαν με πέντε εκατομμύρια δολάρια. Ενώ τον Οκτώβριο του 2002 έγιναν δύο μεγάλες συναυλίες στο Κάλγκαρι και το Έντμοντον, προκειμένου να βοηθηθούν οι καναδοί αγρότες που είχαν καταστραφεί οικονομικά από την διετή περίοδο ξηρασίας. Και το 2003 οι φοβερές πυρκαγιές στην ευρύτερη περιοχή του Βανκούβερ κινητοποίησαν και πάλι τους καναδούς καλλιτέχνες και πολίτες. Η μεγαλύτερη πάντως διοργάνωση στον Καναδά έγινε τον Ιούλιο του 2003 στο Τορόντο για να υποστηριχθεί η αποκατάσταση της πόλης από την επιδημία SAR (η γνωστή μεταδοτική ασθένεια και το Τορόντο την πιο επηρεασθείσα πόλη εκτός Ασίας). 450.000 θεατές στην μεγαλύτερη συναυλία της χώρας μέχρι σήμερα, με ονόματα όπως Rolling Stones, Sam Roberts, Jann Arden, Justin Timberlake, Jim Belushi, Dan Aykroyd κ.ά.
Οι πόλεμοι, εμφύλιοι ή μη, στην Αφρική και οι συνέπειές τους -πείνα, ασθένειες, φτώχια, προσφυγιά, ορφανά παιδιά- ήταν κι εξακολουθούν να είναι ο κυριότερος λόγος που κατά καιρούς ενώνουν καλλιτέχνες τις προσπάθειές τους προκειμένου να καταφέρουν να συγκεντρώσουν την προσοχή και τα χρήματα του -κυρίως- δυτικού κόσμου στην πιο προβληματική ήπειρο.
Η NET AID, μια μακροπρόθεσμη πρωτοβουλία που δημιούργησαν από κοινού το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) και η εταιρεία Cisco Systems για να κινητοποιεί διαδίκτυο, τηλεόραση, ραδιόφωνο και καλλιτέχνες εναντίον της φτώχιας, έχει κατά καιρούς διοργανώσει αρκετά events με στόχο να ενημερώσει το παγκόσμιο κοινό και να συγκεντρώσει τους απαραίτητους πόρους για την υλοποίηση προγραμμάτων καταπολέμησης της φτώχιας. Μεγάλα κονσέρτα έγιναν υπέρ των προσφύγων του Κόσοβο και κατά της φτώχιας στις αφρικανικές χώρες τον Οκτώβριο του 1999 στο Λονδίνο, Γενεύη και Νιου Τζέρσευ, με συμμετοχή διάσημων καλλιτεχνών, όπως Celine Dion, Bono, Eurhythmics, George Michael, Robbie Williams, Pete Townshed, Sheryl Crow, Jimmy Page, Sting, Zuccero, Bryan Adams (ο οποίος συμμετέχει σε πάρα πολλές τέτοιες διοργανώσεις, από της Greenpeace μέχρι συναυλίες για τον Καρκίνο του Μαστού), Bush, Puff Daddy, Jewel, David Bowie, Bryan Ferry, Busta Rhymes, Counting Crows.
Και αυτόνομα ορισμένοι καλλιτέχνες έχουν ασχοληθεί με την Αφρική. Ο Λουτσιάνο Παβαρότι το 2002 έδωσε στη γενέτειρά του Μοδένα μία συναυλία για την Αγκόλα, με συμμετοχή στη χορωδία που τον συνόδευε παιδιών από καταυλισμό αγκολέζων προσφυγόπουλων στη Δυτική Ζάμπια. Το ταξίδι χρηματοδότησε ο ίδιος και διοργάνωσε η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. Η συναυλία “Ο Παβαρότι και οι Φίλοι του για την Αγκόλα”, όπου συμμετείχαν επίσης οι Lou Reed, James Brown, Andrea Boccelli, Sting, Grace Jones, απέφερε μαζί με τις καταχωρήσεις στον τύπο και τους δωρητές πάνω από τρία εκατομμύρια ευρώ. Για την υγειονομική περίθαλψη των προσφύγων και την προοδευτική τους ενδυνάμωση ώστε να έχουν κάποια στιγμή αυτάρκεια από γεωργικές ή άλλες δραστηριότητες.
Το AIDS έχει ευαισθητοποιήσει πολλές φορές τους διάσημους μουσικούς. Για τρία χρόνια, το 1994, το 1995 και το 1996 έγιναν στη Νέα Υόρκη μεγάλες συναυλίες, τα LIFEBeat’s (Beat Goes on Trilogy) αφιερωμένες στον αγώνα κατά του AIDS, με τους Barbara Streisant, Deborah Harry, Queen Latifah, Gloria Estefan, Chris Isask, Patti Smith, Jon Bon Jovi, Chaka Khan κλπ. Το 1995 επίσης στη Νέα Υόρκη η νέα μουσική σκηνή της πόλης έδωσε το παρόν στο Urban Aid (Salt N Pepa, Wu -Ta Clan, Notorious Big, Soul For Real). Και το 2000 η Music Industry Fights Aids διοργάνωσε κονσέρτα την παγκόσμια Ημέρα του Aids, όπως κάθε χρόνο από τότε, με pop stars αγαπημένους στο νεανικό κοινό του MTV: Pink, Destiny’s Child, 98 Degrees, Mya, Jessica Simpson, Monica.
Σημαντικότερη συναυλία για το Aids θεωρείται η 46664 (ο αριθμός του Μαντέλα ως κρατούμενου στις φυλακές) που έγινε στο Κέηπ Τάουν της Νότιας Αφρικής στις 29 Νοεμβρίου 2003. Επικεφαλής της διοργάνωσης ο Νέλσον Μαντέλα, ο οποίος μίλησε για τραγωδία άνευ προηγουμένου, αναφερόμενος στην εξέλιξη της ασθένειας στην Αφρική, κι έκανε έκκληση για άμεση δράση. Beyonce, Bono, Peter Gabriel, Queen (ξανάπαιξαν μετά την τελευταία τους περιοδεία το 1986, όταν αρρώστησε από Aids ο Freddie Mercury, που πέθανε το 1991) Eurhythmics, Baaba Maal, Youssou Ndour, The Corrs, Jimmy Cliff, Paul Oakenfold, Ladysmith Black Mambazo, Anastacia, Yvonne Chaka Chaka, βοήθησαν στην καμπάνια σε μια χώρα που έχει το μεγαλύτερο αριθμό φορέων. Τα έσοδα από τη συναυλία και το DVD που βγήκε στη συνέχεια διατέθηκαν για την καταπολέμηση της μάστιγας του αιώνα, όπως και τα έσοδα του DVD “LOVE UNITED”, όπου 41 κορυφαίοι ποδοσφαιριστές συγκροτούν την ομώνυμη ομάδα και τραγουδούν το κομμάτι του Πασκάλ Ομίσκο και του Γιουσού Ντουρ.
Μια πλειάδα αμερικανών καλλιτεχνών έδωσαν χωρίς δεύτερη σκέψη το παρόν στη μεγάλη συναυλία “The Concert for New York”, μετά το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στη Νέα Υόρκη. Δεν θα ανήκε στις ανθρωπιστικές συναυλίες εκείνη της 18ης Οκτωβρίου, αν είχε γίνει μόνο για να καταδικάσει το χτύπημα, αλλά τα έσοδα πήγαν στις οικογένειες των θυμάτων που χάθηκαν στους δίδυμους πύργους, πολίτες, πυροσβέστες κλπ. Το ίδιο ισχύει και για το άλλο κονσέρτο στην Ουάσιγκτον “United We stand” στις 21 Οκτωβρίου, όπως και για το “Alliance of Neighbors” στο Νιου Τζέρσι 18 και 19 Οκτώβρη. Πάνω από εκατό διάσημα ονόματα συμμετείχαν, από Bowie και Jagger μέχρι Ricky Martin και Springsteen. Όλοι.
Για τα παιδιά του Ιράκ, οι Paul McCartney, George Michael, Avril Lavigne, David Bowie συμμετείχαν σ’ ένα φιλανθρωπικό άλμπουμ, το “HOPE”, που ηχογραφήθηκε για τον οργανισμό WAR CHILD. Η συνεισφορά τους στόχο είχε την ανακούφιση των απολύτως αθώων θυμάτων του πολέμου. Αλλά και ο ιταλός τενόρος Λουτσιάνο Παβαρότι έδωσε το Μάιο του 2003 τη δέκατη συναυλία στη Μοδένα της ομάδας που έχει συγκροτήσει “Ο Παβαρότι και οι Φίλοι του”, προς όφελος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και συγκεκριμένα για την αρωγή των ιρακινών προσφύγων στο Ιράν.
Κονσέρτα συμπαράστασης στα θύματα των πλημμύρων στη κεντρική Ευρώπη το καλοκαίρι του 2002, στους πληγέντες από το μεγάλο σεισμό στο Niigata της Ιαπωνίας το 2004, για τα θύματα του πυρηνικού ατυχήματος στο Τσερνομπίλ της Ουκρανίας. Και μόλις τον Οκτώβρη του 2004 για τα αγγελούδια που χάθηκαν στο σχολείο του Μπεσλάν της επαρχίας Οσετίας στη Ρωσία, για τις οικογένειές τους και τα παιδιά που έζησαν αλλά με πληγές απ’ όσα είδαν τα μάτια τους από τους τσετσένους τρομοκράτες. Ανθρώπινες πληγές, μεγάλες συναυλίες.
Σημαντική ήταν η κινητοποίηση στις αρχές του νέου χρόνου, μετά το καταστροφικό τσουνάμι για τις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας. Είδαμε και προσωπικές συνεισφορές διάσημων ονομάτων -από Σουμάχερ μέχρι Μακ Κάρτνεϊ- τηλεμαραθώνιο του καναλιού NBC με συμμετοχή Eric Clapton, Madonna, Roger Waters, Diana Ross, συναυλία στο Δουβλίνο με επικεφαλής τον παλαίμαχο Johnny Logan και στην Αυστραλία από τον Sting. Οι Linkin Park προσέφεραν 100.000 δολάρια στον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό, οι Boy George και Cliff Richard ηχογράφησαν ένα τραγούδι για την πληγείσα περιοχή και συμμετείχαν σε συναυλία στην Ουαλία για το σκοπό αυτό, ο Ozzy Osbourne έδωσε 190.000 δολάρια και ο κιθαρίστας των Queen Bryan May προσέφερε τα έσοδα από την παράστασή τους στο Λονδίνο “We will rock you”. Ο Καναδάς και πάλι έδωσε το παρόν με το κονσέρτο “Canada for Asia”, όπως και πολλοί καλλιτέχνες σε άλλες χώρες.
Όχι τόσο μεγάλης εμβέλειας, αλλά η πιο πρόσφατη μεγάλη διοργάνωση ήταν στις 6 Φεβρουαρίου φέτος, πάλι για την Αφρική, για τα παιδιά της Αιθιοπίας και της Σομαλίας. Στα εξηκοστά γενέθλια του Bob Marley, η σύζυγός του Rita διοργάνωσε μια σειρά εκδηλώσεων στην Αντίς Αμπέμπα, στις οποίες συμμετείχαν μεταξύ άλλων οι Harry Belafonte, Youssou Ndour, Baaba Maal, με κεντρικό σύνθημα “Αφρική ενώσου” από το γνωστό τραγούδι του Marley.
ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Πολλές φορές οι μουσικοί κι άλλοι καλλιτέχνες στη χώρα μας ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα φορέων κι έλαβαν μέρος σε εκδηλώσεις με ανθρωπιστικό χαρακτήρα. Από τη συγκέντρωση βοήθειας για παιδιά του Τρίτου Κόσμου ή εμπόλεμων περιοχών, μέχρι για ένα και μόνο παιδί που χρειαζόταν χρήματα για άμεση ιατρική φροντίδα, για τοξικομανείς ή για το Aids.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, στις 25 και 26 Ιουνίου, είχαμε πλήθος εκδηλώσεων, αρκετές από αυτές μουσικές, με στόχο, όχι να συγκεντρωθούν χρήματα, αλλά να ενημερωθεί και να ευαισθητοποιηθεί η κοινή γνώμη για το φλέγον αυτό κοινωνικό θέμα. Εκτός από τα μουσικά συγκροτήματα των θεραπευτικών κοινοτήτων που έπαιξαν στις εκδηλώσεις, Λουδοβίκος των Ανωγείων και Λιζέτα Καλημέρη έδωσαν το παρόν στην Ηλιούπολη.
Στα εν Ελλάδι τεκταινόμενα θα συμπεριλάβουμε και την Diana Ros, όπως και τους Soweto Gospel Choir, μιας και οι συναυλίες τους εδώ έγιναν. Η πρώτη στο Μέγαρο Μουσικής στις 30 Ιουνίου, και τα έσοδα διατέθηκαν για την ενίσχυση του προγράμματος ενάντια στο στίγμα της ψυχικής ασθένειας. Όσο για το πολυμελές, 30 τον αριθμό, συγκρότημα από τη Νότιο Αφρική που εμφανίστηκε στον Λυκαβητό 24,25 και 26 Ιουνίου, είναι γνωστό πως ξεκίνησαν εδώ και δύο χρόνια διεθνή περιοδεία ιδρύοντας δικό τους φιλανθρωπικό ίφρυμα, το "Nkosi's Haven/Vukani" ("Ξεσηκώσου, κάνε κάτι"). Μέσα από αυτό, τα έσοδα από τις συναυλίες τους και τις πωλήσεις των CD, τα διαθέτουν για εγκαταστάσεις θυμάτων του Aids που δεν λαμβάνουν άλλη δημόσια ή ιδιωτική χρηματοδότηση.
Η τελευταία μεγάλη συναυλία στο ΟΑΚΑ, που διοργάνωσε η ΕΡΤ με στόχο τόσο τα εισιτήρια, όσο και τα έσοδα από τα CD της συναυλίας που ηχογραφήθηκε, να συνδράμουν τους κατοίκους των χωρών της νοτιοανατολικής Ασίας που επλήγησαν από το καταστροφικό παλιρροϊκό κύμα. Ο κόσμος γέμισε το στάδιο και δεν ήταν μόνο οι πενήντα καλλιτέχνες που τον έφεραν μέχρι εκεί, αλλά μια γενικότερη ανταπόκριση όλες τις προηγούμενες μέρες. Για την ιστορία να αναφέρουμε τα ονόματα των καλλιτεχνών: Φαραντούρη, Σαββόπουλος, Αρβανιτάκη, Νταλάρας, Γαλάνη, Αλεξίου, Πρωτοψάλτη, Γλυκερία, Μικρούτσικος, Παπαδημητρίου, Κότσιρας, Παπακωνσταντίνου, Κραουνάκης, Πλέσσας, Τόκας, Πασπαλά, Περίδης, Ανδρέου, Πορτοκάλογλου, Ανδρεάτος, Χατζηγιάννης, Τσακνής, Τσαλιγοπούλου, Ανδριόπουλος, Χαλκιάς, Ασλανίδου, Δάρα, Κανά, Λιδάκης, Κορκολής, Μακεδόνας, Μαρκόπουλος, Μάλαμας, Μαχαιρίτσας, Μητροπάνος, Μητσιάς, Μπάσης, Χαλκιάς, Φραγκούλης, Πολυκανδριώτης, Ρέμος, Τερζής, Σπείρα Σπείρα, Φάμελλος, Τρίφωνο, Τζιτζιμίκας, η Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ υπό τη διεύθυνση Ανδρέα Πυλαρινού.
Η ίδια Ορχήστρα υπό τον ίδιο μαέστρο έχει εμφανιστεί σε αρκετά φιλανθρωπικά γκαλά, όπως στο Ηρώδειο τον Ιούνιο 2004, για την οικονομική ενίσχυση των πληγέντων παιδιών του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία, στην Παλαιστίνη και στο Ιράκ. Μαζί τους οι Μίλβα, Ελένη Βιτάλη, Κώστας Μακεδόνας, Κωνσταντίνος Παλιατσάρας, Μαρία Σουλτάτου, Τζίνα Φωτεινοπούλου, Θεοδοσία Στίγκα, Πετρολούκας Χαλκιάς και Χρήστος Κωνσταντίνου.
Στο Μέγαρο Μουσικής επίσης έχουν γίνει μια σειρά εκδηλώσεων, πολλές για τους πρόσφυγες σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ. Ας μη ξεχνάμε πως στις 20 Ιουνίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα των Προσφύγων που εορτάζεται με events κάθε χρόνο σε 70 χώρες, και στη δική μας. Μαρκόπουλος, Φραγκούλης, Νταλάρας και Έμα Σάπλιν είναι μερικοί από τους καλλιτέχνες που συμμετείχαν.
Λίγο πολύ είναι γνωστά τα ονόματα τραγουδιστών, συνθετών και συγκροτημάτων που συχνά πυκνά ευαισθητοποιούνται -για τους καλόπιστους- και συμμετέχουν σε τέτοιες ιστορίες. Όπως είναι γνωστό πως τέτοιες συναυλίες συνήθως δεν είναι καλά προετοιμασμένες, δεν έχουν συνοχή ή είναι υποτονικές. Αξεπέραστη μουσικά και εικαστικά η παράσταση του Jean Michael Jarre στο Ηρώδειο, το ηχοθέαμα “Ύμνος στην Ακρόπολη” στις 18 Ιουνίου 2001. Ο πρωτοπόρος της ηλεκτρονικής μουσικής έπαιξε για να συγκεντρωθούν οι απαραίτητοι πόροι ώστε να γίνει στη χώρα μας το πρώτο νοσηλευτικό ίδρυμα για παιδιά που πάσχουν από καρκίνο.
Κάποιες από αυτές τις συναυλίες ήταν καλές καλλιτεχνικά, αλλά προηγείται η επίτευξη του στόχου. Όπως είπε και ο Bob Geldorf “Ο σκοπός μας ήταν να μαζέψουμε όσο το δυνατόν πιο πολλά λεφτά. Περισσότερα λεφτά, περισσότερες ζωές. Αν μία μπάντα πούλαγε ένα εκατομμύριο δίσκους, σήμαινε ότι τη συναυλία θα την έβλεπαν περισσότεροι άνθρωποι απ’ ότι, αν πούλαγαν χίλιους. Αν περισσότεροι καλλιτέχνες συμμετείχαν, περισσότεροι άνθρωποι θα ζούσαν. Αν είχα να επιλέξω ανάμεσα στους Street Pulse ή στους Wham γι’ αυτό το σώου, ε! θα επέλεγα τους Wham.”
ALBEROBELLO
ALBEROBELLO θα πει ΠΑΝΕΜΟΡΦΟ ΔΕΝΤΡΟ
“Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα χωριό στην Ιταλία, το Alberobello, με κάτι παράξενα σπίτια που τα έλεγαν trulli και κατοικούσαν μάγισσες”. Σαν παραμύθι η παγανιστική ομορφιά στη καρδιά της Απουλίας (Puglia) στο Πανέμορφο Δέντρο, δηλαδή στο παράξενο χωριό Alberobello.
Αν η αλλόκοτη γοητεία αυτού του ημιορεινού ιταλικού χωριού, στην επαρχία της Απουλίας, σαγηνεύει πριν καν το επισκεφτείς, άλλο τόσο ξενίζει την αντίληψη περί ωραίου, ερεθίζει την αισθητική με λίγα λόγια. Λίγες σκόρπιες φωτογραφίες σε τουριστικούς οδηγούς και δυο λόγια της παράξενης ιστορίας του Alberobello στο διαδίκτυο, το δέλεαρ. Και νάμαστε! Παρέκκλιση της πορείας από Μπάρι – Μπρίντεζι προς Λέτσε, για την παράξενη αίγλη του. Ένα χωριό μοναδικής αρχιτεκτονικής και ιστορίας χαμένης ανάμεσα σε θρύλους και παραδόσεις.
Αφήνοντας τους ιταλούς να περιμένουν όχι τόσο υπομονετικά το ατελείωτο –λες- μποτιλιάρισμα του κυριακάτικου μεσημεριού στον αυτοκινητόδρομο, κόβουμε στο ύψος της παραλιακής Monopoli προς Alberobello και Locotorondo. Το τρυφερό πράσινο των ελαιώνων του κάμπου διαδέχεται ένα αγροτικό τοπίο με απαλούς λόφους, άφθονη βλάστηση, γενναιόδωρο. Περιβόλια, ελιές, αμπέλια, αμυγδαλιές, λουλούδια και φρεσκοασβεστωμένα, ηλιόλουστα trulli. Ασυνήθιστα και μοναδικά στο κόσμο κυκλικά κτίσματα με κωνικές οροφές και θόλο (τρούλο), δεκάδες πριν ακόμη φτάσουμε στο χωριό που είναι αποκλειστικά χτισμένο με αυτά.
Με έναν ουρανό που από ώρα έχει εγκαταλείψει το χρώμα της άκουα μαρίνα, τα trulli φαντάζουν πιο λαμπερά και λευκά, κάνοντας θεαματικό ακομπανιαμέντο με τη γη και τα λιθόχτιστα σοκάκια. Το ίδιο το χωριό είναι χτισμένο πάνω σε δύο λόφους που κάποτε χώριζε η κοίτη ενός ποταμού. Στον ανατολικό λόφο βρίσκεται η νέα πόλη με τα πιο μοντέρνα στοιχεία, ενώ δυτικά τα trulli παρατεταγμένα ελεύθερα. Άναρχα, κατά τους όρους της χωροταξίας και της πολεοδομίας. Η πόλη των trulli διαιρείται σε δύο συνοικίες, την Rione Monti με χίλια trulli και την Aia Piccola με τετρακόσια. Και οι δύο αποτελούν εθνικά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς.
Η ιδιόμορφη ομορφιά, η πρωτοτυπία και μοναδικότητα του Alberobello, συγκεντρώνει πλήθη επισκεπτών. Αναπόφευκτα, η πρωτεύουσα των trulli –τα οποία πλέον χτίζονται σε όλη τη γύρω περιοχή σε ακτίνα αρκετών χιλιομέτρων- έχει γίνει τουριστικό στέκι. Τα σοκάκια των συνοικιών, ιδιαίτερα τα σαββατοκύριακα και την περίοδο των διακοπών είναι γεμάτα κόσμο που θέλουν να δουν από κοντά το περίεργο αυτό χωριό με τα ξεχωριστά σπίτια. Και να μάθουν τι είναι αυτά τα μαγικά σύμβολα που ζωγραφίζουν στις στέγες τους, τι σημαίνουν, αν κάποτε ζούσαν εδώ μάγισσες ή ο λαός εφηύρε τρόπους για να αντιμετωπίζει τους δυνάστες του.
Τα trulli αιώνες τώρα χτίζονται από ντόπιο ασβεστόλιθο, μιας και η περιοχή αποτελείται από βράχους με ασβεστώδη πετρώματα. Η καταγωγή τους αβέβαιη και σκοτεινή επιστημονικά, ωστόσο το όνομα trulli τοποθετείται σε αρχαίους σφαιρικούς τύμβους (τάφους) που βρέθηκαν στη ρωμαϊκή ύπαιθρο. Η πιο πρόσφατη ιστορία αυτής της ασυνήθιστης πόλης, πηγαίνει πίσω στον 16ο αιώνα. Όταν το Alberobello ήταν ένα μικρό φέουδο υπό τον έλεγχο της οικογένειας Acquaviva, κόμηδες του Conversano. Τότε η περιοχή άρχισε να γεμίζει με αγρότες που έκαναν τη Selva, όπως ονομαζόταν, μια γη καρποφόρα.
Η τότε εξουσία λοιπόν, οι κόμηδες, επέτρεψαν στους αποίκους τους να φτιάξουν μικρά, πρόχειρα οικήματα, για να μπορούν να τα κατεδαφίζουν εύκολα σε περίπτωση βασιλικής επιθεώρησης! Άκουσον, άκουσον! Στην πραγματικότητα, μία πόλη χωρίς αστική δομή, τάξη, άναρχη που θα απαιτούσε την είσπραξη φόρων. Ένα κόλπο λοιπόν για να εξοικονομούν φορολογία από σπίτια που δεν συγκροτούσαν κανονική πόλη.
Όλα αυτά μέχρι το 1797 που μια ομάδα ντόπιων απηυδισμένων από την άδικη κι επισφαλή αυτή κατάσταση, πήγε στον Τάραντα να ζητήσει βοήθεια από τον βασιλιά Φερνινάρδο τον 4ο των Βουρβόνων. Εκείνος τους έδωσε μία υπόσχεση και λίγο καιρό μετά έστειλε ένα διάταγμα με το οποίο το μικρό χωριό έγινε ελεύθερο. Η παράδοση όμως των trulli παρέμεινε, μαζί με τα θρησκευτικά, παγανιστικά και μαγικά σύμβολα στις στέγες που εξακολουθούν και σήμερα να τα ζωγραφίζουν.
Τα σύμβολα αυτά διαιρούνται σε τρεις κατηγορίες, τα μαγικά, τα αρχαία – πρωτόγονα και τα χριστιανικά. Και το να ζωγραφίζουν τον ήλιο του Χριστού, την καρδιά της Παναγίας, τον Σταυρό κλπ, γίνεται κατανοητό λόγω θρησκείας. Αλλά κάτι άλλα περίεργα που συμβολίζουν επικλήσεις, παράξενους σταυρούς, θεούς του Ολύμπου, από πού πηγάζουν; Το πρώτο που ρωτάνε οι τουρίστες, και μεις βέβαια, τους φιλόξενους ντόπιους είναι αυτό. Και εκείνοι απαντούν πως έτσι τα βρήκαν, πως προέρχονται από μακρινές εποχές, όταν οι πρόγονοί τους και κάθε φαμίλια ξεχωριστά έβαζε στην εξωτερική πλευρά του σπιτιού της σημάδια των πεποιθήσεων, προλήψεων, ιδεών ακόμη και ειδωλολατρικών που είχαν τότε. Και φυσικά δεν ζούσαν μάγισσες εδώ, αλλά κόσμος που ταλαιπωρήθηκε για χρόνια από φεουδάρχες και ξόρκιζε το κακό με το έμβλημα που ζωγράφιζε έξω από την οικία του. Είναι καμιά εικοσαριά τα σύμβολα αυτά που όλα σημαίνουν κάτι διαφορετικό.
Όσο για την αρχιτεκτονική δομή ενός trulli, είναι όπως είπαμε συνυφασμένη με τα πρώτα, λιτά, στεγνά και πρόχειρα καταλύματα των κατοίκων. Μια ολόκληρη παράδοση που θέλει ένα trulli να χτίζεται από ασβεστόλιθο στοιβαγμένο χωρίς προσθήκη λάσπης, ασβεστωμένους τοίχους, στέγες με πλάκες από πέτρα και πάνω τα σύμβολα, λίγα κουφώματα (βασικά πόρτα εισόδου) και ανοίγματα στις οροφές για να μπαίνει φυσικό φως στο σπίτι. Το εσωτερικό τους επίσης, χαρακτηρίζεται από κοιλώματα στους τοίχους σαν θέσεις κρεβατιών ή ντουλαπιών, από καμάρες και αψίδες με ξύλο, από τις chiancole πέτρες για το δάπεδο και τις chianche για την οροφή και από τα ανοιχτά – συνεχόμενα δωμάτια με τρόπο ώστε η κουζίνα, τα υπνοδωμάτια και το σαλόνι να είναι σαν ένα μεγάλο δωμάτιο.
Αρκετοί άνθρωποι μας άνοιξαν τα σπίτια τους για να δούμε κι από μέσα πως είναι τα trulli, κατανοώντας την περιέργειά μας. Πολλά παλιά trulli ανακαινίζονται και γίνονται τουριστικά μαγαζιά, εστιατόρια, άλλα πωλούνται ακόμη και μέσα από το internet, ωστόσο όλα είναι προσεγμένα, ινδάλματα με την έννοια της ιδεατής μορφής ενός ζεστού, όμορφου, ξεχωριστού και επικοινωνιακού σπιτιού. Λιτά και πεντακάθαρα, όπως οι δρόμοι τους, όχι μόνο εκεί που έχει τα καταστήματα με προϊόντα ντόπια που απευθύνονται στους επισκέπτες ή στα sic restaurant, αλλά και στις γειτονιές που απλοί άνθρωποι κρατούν τη παράδοση συνειδητά ή όχι. Με φωτεινά λουλούδια στις αυλές, δίπλα στις εξώπορτες που βγαίνουν κατευθείαν στα καλντερίμια, χωρίς πεζοδρόμια.
Φυσικά τα αυτοκίνητα παρκάρουν έξω από τη συνοικία, κοντά στη Piazza del Popolo, ή στον καθεδρικό που είναι επίσης trulli, όπως και το Μουσείο. Στο largo Matelotta αγοράζουμε φιστίκια και αποξηραμένα φρούτα και ξεχυνόμαστε στα γραφικά στενάκια των δύο παλιών συνοικιών. Μαθημένοι οι άνθρωποι από τουρίστες, σχεδόν στήνονται όποτε σηκώνεις φωτογραφική μηχανή. Χαμογελαστοί, προτείνουν ένα ποτήρι extra vino και προσπαθούν να εξηγήσουν μισά ιταλικά μισά νοήματα τα σύμβολα που είναι αναρτημένα σε πόστερς παντού.
Περιφερειακά του Alberobello, είναι χτισμένα ακόμη και ξενοδοχεία trulli. Φεύγουμε προς τη Selva di Fasano, μια πανέμορφη έκταση, καταπράσινη, με υπέροχη θέα προς τη θάλασσα. Γεμάτη επαύλεις, πολλές από τις οποίες μεγάλα και συνεχόμενα trulli, δίνει την εντύπωση αμέσως μιας περιοχής που έχουν οι πλούσιοι τις οικίες τους, κάτι σαν τη δική μας Εκάλη, αλλά με πιο διευρυμένο ορίζοντα, πράσινο και βέβαια ανοιχτή στην Αδριατική. Μια ξεχωριστή ακουαρέλα, πριν αφήσουμε τον επαρχιακό δρόμο και ξαναβγούμε στην εθνική προς Lecce.
Tuesday, July 29, 2008
ΕΚΕΙ ΣΤΟ ΠΕΡΑΜΑ...
Σε "ανύποπτο" καιρό, κάπου μέσα στο Μάη, έγραφα στο Γεωτρόπιο, αυτό το κείμενο. Ποτέ για το Πέραμα, ποτέ για όλη τη Ζώνη ο καιρός δεν είναι "ανύποπτος". Ότι έγινε με τους 8 που έχασαν τη ζωή τους, είναι κάτι που το περιμένεις ξανά και ξανά στα ναυπηγεία. Δυστυχώς. Μέχρι να αλλάξουν τα πράγματα... Άνεργοι ή μελλοθάνατοι έλεγε ο τίτλος στην ΑΥΓΗ. Είναι "θυσία σε βρώμικο βωμό", οι Active Member. Κι οι εργάτες με μορφές σαν τις πέτρες στις πλαγιές, ο Άσιμος. Στη ΝΑΥΠΗΓΟΕΠΙΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΒΑΣΗ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ, δηλαδή ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΝΙΚΟΥΝ ΤΟ ΜΕΤΑΛΛΟ. ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΣΙΔΕΡΑ, αν προτιμάτε.
Τα καρνάγια του Πειραιά ήρθαν μαζί με τους πρόσφυγες στο Πέραμα. Λίγο μετά το ‘22. Όταν ιδρύθηκαν τα μεγάλα ναυπηγεία το 1928, έφτασαν στη περιοχή και νησιώτες. Από τότε η ζωή στο Πέραμα συνδέθηκε με τη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη. Δουλεύουν στη Ζώνη; Αναπνέει η πόλη. Ο τόπος που στεγάζει μία από τις δυσκολότερες βιομηχανίες σε συνθήκες κι επικινδυνότητα εργασίας, παραμένει τεκμήριο του ανθρώπινου μόχθου σήμερα. Η γοητεία της πραγματικότητας νικά τις αντιλήψεις περί ξεπερασμένου. Όπως οι άνθρωποι εδώ νικούν τα μέταλλα. Νιώθοντας αλήθεια τυχεροί, περνάμε τη πύλη. Να μπερδευτούμε με τους εργάτες…
Τόσες φορές σ’ αυτό το δρομολόγιο Αθήνα – Πέραμα, μέχρι τα φέρι για Σαλαμίνα, έχουμε περάσει απέξω από τη Ζώνη , ανυποψίαστοι, αδιάφοροι. Μια τεράστια έκταση, ίση με πόλη, και με ανάλογο πληθυσμό εν ώρα εργασίας. Από τον Πειραιά και τις δεξαμενές Βασιλειάδη, το νέο μόλο της Δραπετσώνας, το μόλο της ΔΕΗ στο Κερατσίνι, τα μικρά ναυπηγεία του Περάματος, μέχρι τη ναυπηγοεπισκευαστική Βάση Περάματος, τα ναυπηγεία της Σαλαμίνας και την Κυνόσουρα. Μια συγκεχυμένη εικόνα από παλιές ταινίες, στίχους λαϊκών τραγουδιών και βίντεο λίγων εκπομπών για την ανεργία, την εγκατάλειψη της Ν/Ζώνης και του Περάματος. Ίσως το βράδυ, γυρίζοντας από Σαλαμίνα, έχοντας απολαύσει τη βόλτα και το φρέσκο ψαράκι, να σιγοτραγουδήσαμε βλέποντας τα καράβια που επισκευάζονται “όλη μέρα στα λιμάνια και στα ναυπηγεία…με τα κομμάτια μας δένει τ’ ατσάλι…”. Μετά ξεχαστήκαμε στη κίνηση…
Και να τώρα, μια έκθεση εικαστικών τεχνών μέσα στη Ν/ Βάση του Περάματος, έρχεται σαν αφορμή να μπούμε εκεί που ο χρόνος μοιάζει να κυλάει διαφορετικά. Με τις σχετικές άδειες –ο χώρος δεν είναι επισκέψιμος, τηρούνται οι κανόνες ασφαλείας τουλάχιστον για τους μη έχοντες εργασίαν. Μια ομάδα καλλιτεχνών πριν τρία χρόνια πήγε και βρήκε τα σωματεία εκεί στο Πέραμα και τους ζήτησε να τους επιτρέψουν να μπουν μέσα να δουλέψουν, να εμπνευστούν από το χώρο, τους ανθρώπους και τη φύση της δουλειάς τους και μετά να εκθέσουν τα έργα εκεί ακριβώς.
Η πρώτη χρονιά ξεκίνησε δειλά, η δεύτερη είχε μεγάλη ανταπόκριση από τους εργαζόμενους, τις οικογένειές τους, τους Πειραιώτες. Φέτος, 30 Μάη με 8 Ιούνη θα γίνει η έκθεση, πάνω από 80 καλλιτέχνες θα συμμετέχουν, συν θεατρικά, συναυλίες, συζητήσεις. “Άνθρωποι, χρώμα και σίδερο” ο τίτλος του πρότζεκτ “στο Πέραμα της ανεργίας, της εγκατάλειψης, της υποβάθμισης ζωής εργαζομένων και κατοίκων, των εργατικών ατυχημάτων και της ασύδοτης κερδοσκοπίας, των μεγαλοεφοπλιστών και των ταξικών αγώνων”. Η μοναδική έκθεση στον τόπο μας σε εργασιακό χώρο την ώρα της δουλειάς. Οι εικαστικοί ενθουσιασμένοι με τα πρόσωπα και το σκηνικό: σκουριασμένα μηχανήματα, σκαριά, γερανογέφυρες. Οι εργάτες επίσης, “πως και πως το περιμένουν -μας λέει ο πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου Πειραιά Σωτήρης Πουλικόγιαννης- μέχρι που κάποιοι σκέφτονται να δημιουργήσουν και να συμμετέχουν σαν καλλιτέχνες”. Οι συνθήκες εργασίας εμπνέουν την τέχνη, κι αυτό αφορά όλους.
Από τη μία άνθρωποι της τέχνης, από την άλλη δουλευτές του μεροκάματου. Πέντε σωματεία της Ζώνης– Συνδικάτο Μετάλλου Πειραιά, Πανελλήνια Ένωση Αμμοβολιστών – Καθαριστών, Σωματείο Ηλεκτρολόγων Πλοίων, Σωματείο Ναυπηγοξυλουργών, Ένωση Μετάλλου Σαλαμίνας, αλλά και οι εργαζόμενοι του δήμου Περάματος, η Ένωση Γονέων, ο Σύλλογος Γυναικών, διοργανώνουν τις εκδηλώσεις, ανοίγοντας τις πύλες για τον καθένα μας, έστω και για λίγες μέρες. Από αυτή την άποψη, ήταν μια ευκαιρία και για μας να διαβούμε την είσοδο, όχι για να περιηγηθούμε στο σαν σκηνικό περιβάλλον των ναυπηγείων Περάματος, αλλά να καταγράψουμε κάποια σημεία και στιγμές στο τόπο και το χρόνο. Να δουλέψουμε κι εμείς, αποτυπώνοντας τη δουλειά των εργατών σε λέξεις κι εικόνες. Μόνο έτσι μπορούσε να γίνει. Κι ήταν όπως το φανταζόμουν από τους στίχους του Άσιμου “κι οι εργάτες με μορφές σαν τις πέτρες στις πλαγιές”.
Αφήνοντας έξω κίνηση, θόρυβο, βιασύνη, μπαίνεις στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη Περάματος, σ’ ένα άλλο περιβάλλον, άλλες ταχύτητες, διαφορετικούς ήχους. Τοπίο επιβλητικό με όλους αυτούς τους τεράστιους όγκους των καραβιών που επισκευάζονται, των άψυχων υλικών που παίρνουν ζωή από τη ζωή αυτών που τα δουλεύουν. Να τα ετοιμάσουν καλά, με ασφάλεια, για να μπορούμε όλοι μας να ταξιδεύουμε ξένοιαστοι. Πρώτη εικόνα το μνημείο προς τιμήν “των συναδέλφων που δολοφονήθηκαν από την εργοδοσία στο βωμό του κέρδους” και στους “εργάτες του κόσμου που θυσιάστηκαν αγωνιζόμενοι ενάντια στο κεφάλαιο και τις κυβερνήσεις του για μια καλύτερη ζωή χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο”. Πολλά τα εργατικά ατυχήματα, πάνω από 15 οι νεκροί την τελευταία οκταετία μέσα στη Ν/ Ζώνη. Κι ακόμη περισσότεροι με σοβαρές ή ανεπανόρθωτες βλάβες στην υγεία τους. Η πίεση να τελειώνουν νωρίς, να μη στοιχίζει στους εφοπλιστές η καθυστέρηση, χωρίς μέτρα προστασίας και με ελλιπείς συνθήκες ασφάλειας, έχουν αυτά τα τραγικά αποτελέσματα. Προκειμένου να έχουν και σήμερα μεροκάματο, οι εργάτες κατεβαίνουν απροστάτευτοι στα αμπάρια, με την ελπίδα ότι θα τελειώσουν τη δουλειά τους και θα γυρίσουν από κει κάτω σώοι κι αβλαβείς.
Δέος αισθάνεσαι μπροστά σ’ αυτή την αντίθεση διαστάσεων. Τα πλοία σαν σιδερένιοι γίγαντες κι οι άνθρωποι τόσο μικροί και παράξενοι με τις μάσκες, τις φόρμες και τις κάσκες τους, όπως φαίνονται από το ντεκ, κάτω στη κοιλιά του κήτους. Κι ένας φόβος, πως δουλεύουν εκεί κάτω, στα αμπάρια, στη χοάνη. Κι έπειτα είναι και τα χρώματα έντονα, οι μυρωδιές βαριές, χημικά όλα, σύννεφα υλικών, οι σπίθες κι ο καπνός. Απομονώνεις με τη ματιά σου έναν εργάτη, με πλήρη εξάρτηση, καθώς κατεβαίνει με το καλάθι του γερανού, μια εικόνα απόκοσμη, μοιάζει με δύτη, σφουγγαρά από τους παλιούς, που καταδύεται στο μπλε βυθό κι οι σπίθες της ηλεκτροσυγκόλλησης με αχτίδες ήλιου. Μετά, νιώθεις θαυμασμό. Για το αναπνευστικό τους σύστημα μες τις αναθυμιάσεις, την αντοχή τους, για τη δύναμη του ανθρώπου μπρος τα μέταλλα, για την ύπαρξη εργατών, χειρωνακτών, εν έτει 2008.
Για την ανέλκυση, καθέλκυση, κατασκευή, επισκευή, συντήρηση σκαφών, χρειάζονται ελασματουργοί, μηχανουργοί, ηλεκτροσυγκολητές, σωληνουργοί, ηλεκτρολόγοι, ναυπηγοξυλουργοί, αμμοβολιστές, καθαριστές, υδροβολιστές, βαφείς. Η αντίφαση του μεγάλου κέρδους, του πλούτου και ο ανθρώπινος μόχθος, το μεροκάματο. Τρεις βάρδιες εφτάωρες, 8.500 εργαζόμενοι, με μόνο το 12% μόνιμους. Οι υπόλοιποι συμβάσεις, σήμερα έχει δουλειά, αύριο δεν έχει. Και πώς να συμπληρώσεις τα 100 ένσημα που χρειάζονται πλέον για να έχεις ιατρική περίθαλψη; Αρκετοί ξένοι μέσα σ’ αυτούς, που ευτυχώς τους γράφουν αμέσως στα σωματεία.
Τριακόσιες επιχειρήσεις στεγάζει η Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη, σε αυτή τη τεράστια έκταση που ανήκει στον ΟΛΠ. Οι Περαματιώτες διαμαρτύρονται για τη ρύπανση της θάλασσας, το ίδιο κι οι εργαζόμενοι. Όσοι βγάζουν λεφτά από την περιοχή, ΟΛΠ κι εφοπλιστές, με διαχείριση των δήμων και της Νομαρχίας, θα έπρεπε να φροντίζουν να εφαρμόζονται τα αντιρρυπαντικά μέτρα. Κι όμως , κάποιοι ψαρεύουν κεφαλόπουλα και σάλπες από την άκρη του εργοταξίου σ’ αυτή τη μολυσμένη θάλασσα.
Το τελευταίο διάστημα έχει δουλειά, έχει καράβια μαζεμένα. Καλή συγκυρία, λένε οι εργάτες. Βέβαια ανέβηκαν και τα ναύλα, δεν συμφέρει πια τόσο τους εφοπλιστές να παραγγέλνουν στο εξωτερικό τα πλοία τους, αργούν περισσότερο να τα ετοιμάσουν, ότι γλίτωναν από τιμή μεροκάματου τους έβγαινε σε ναύλα και χρόνο, κι ο χρόνος είναι χρήμα. Έπειτα εδώ στη Ζώνη είναι καλύτεροι τεχνίτες. Η Κοινή Ναυτιλιακή Πολιτική συρρίκνωσε τη Ζώνη, η ανεργία χτύπησε κόκκινο στο Πέραμα και στις άλλες περιοχές του Πειραιά. Και η ζωή τους καύσιμο στην αύξηση του κέρδους .Θα καταφέρουμε να βγούμε στη σύνταξη; Όλα αυτά συζητούνται σε πηγαδάκια, την ώρα του κολατσιού, πάνω στο καράβι, στις καντίνες, όταν δεν έχει συμβεί κάτι δυσάρεστο κι επικρατήσει σιωπή. Περιμένεις ανθρώπους σκληρούς, να βρίζουν, ίσως λαϊκούς με την αρνητική, σύγχρονη ερμηνεία της λέξης. Και βλέπεις το χαμόγελο και την ευγένεια πάνω στα τραχιά χαρακτηριστικά, τα χαρακωμένα, καμένα πρόσωπα, που λες και πήραν το σχήμα της δουλειάς που κάνουν. Ακόμη κι οι νεώτεροι, με όψη σκαμμένη από τα χημικά και το λιοπύρι. Φιλόξενοι, μες σ’ ένα αφιλόξενο περιβάλλον. Είδα να μαζεύουν τα σκουπίδια από το κολατσιό τους, για να τα πετάξουν φεύγοντας. Να τρωνε καλαμπουρίζοντας, πειράζοντας ο ένας τον άλλο. Κι έναν εργοδηγό να πηγαίνει φαγητό πρώτα σε μετανάστη εργάτη. Μια εξαιρετική αλληλεγγύη , η απόλυτη συλλογικότητα.
Η Ναυπηγοεπισκευαστική Βάση Περάματος, κι ολόκληρη η Ν/ Ζώνη, μαζί με το Σκαραμαγκά και την Ελευσίνα, ήταν κάποτε από τις σημαντικότερες ναυπηγικές βιομηχανίες της Μεσογείου. Το 1968 είχε 45000 και μέχρι πριν δεκαπέντε χρόνια έφτανε τους 25000. Η ύφεση άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του ΄80, όταν η χώρα μας υιοθέτησε αποφάσεις της τότε ΕΟΚ για αναγνώριση των σημαιών ευκαιρίας, στο όνομα της απελευθέρωσης της αγοράς και της ανταγωνιστικότητας. Η επιδότηση από το κράτος μειώθηκε, η Ζώνη συρρικνώθηκε. Αναπτυξιακές επενδύσεις δεν έγιναν, ούτε και παρεμβάσεις στην υποδομή. Οι θέσεις εργασίας μειώθηκαν, οι μισθοί χαμηλοί, η “μαύρη” εργασία εμφανίστηκε, μαζί με την ανεργία των γύρω περιοχών και οι έλεγχοι ασφάλειας των εργαζόμενων πιο ελαστικοί, τα μέτρα ελάχιστα, όπως δείχνουν τα εργατικά δυστυχήματα. Παρ΄όλα αυτά, αν μιλήσεις με εργαζόμενους, αλλά και κατοίκους της περιοχής, λένε πως είναι θέμα πολιτικής βούλησης, αν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, η Ζώνη μπορεί να ορθοποδήσει, να αναπτυχθεί και πάλι.
Μόλις τέλειωσε το διάλειμμα και οι ναυτεργάτες ξαναβάζουν τα γάντια, τη κάσκα και τα γυαλιά, να ξαναπιάσουν δουλειά. Μες την ησυχία ακούγεται από κάποιο ραδιοφωνάκι “η ζωή μου όλη είναι ένα καμίνι…”. Η λάντζα μεταφέρει τους εργαζόμενους της επόμενης βάρδιας. Στο καράβι, οι αναθυμιάσεις φτάνουν μέχρι εδώ πάνω, το κατάστρωμα. Μετά, ξεφεύγει το νερό που ρίχνουν με πίεση οι καθαριστές και βρέχει το φακό. Οι επόμενες εικόνες μοιάζουν να τις πότισε η αρμύρα της θάλασσας. Σαν τα καράβια που σκούριασαν. Και τα έφεραν εδώ, στα ναυπηγεία Περάματος, σε ανθρώπινα χέρια, να τα κάνουν καινούρια, ασφαλή. Έτοιμα για επόμενα ταξίδια.
Τα καρνάγια του Πειραιά ήρθαν μαζί με τους πρόσφυγες στο Πέραμα. Λίγο μετά το ‘22. Όταν ιδρύθηκαν τα μεγάλα ναυπηγεία το 1928, έφτασαν στη περιοχή και νησιώτες. Από τότε η ζωή στο Πέραμα συνδέθηκε με τη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη. Δουλεύουν στη Ζώνη; Αναπνέει η πόλη. Ο τόπος που στεγάζει μία από τις δυσκολότερες βιομηχανίες σε συνθήκες κι επικινδυνότητα εργασίας, παραμένει τεκμήριο του ανθρώπινου μόχθου σήμερα. Η γοητεία της πραγματικότητας νικά τις αντιλήψεις περί ξεπερασμένου. Όπως οι άνθρωποι εδώ νικούν τα μέταλλα. Νιώθοντας αλήθεια τυχεροί, περνάμε τη πύλη. Να μπερδευτούμε με τους εργάτες…
Τόσες φορές σ’ αυτό το δρομολόγιο Αθήνα – Πέραμα, μέχρι τα φέρι για Σαλαμίνα, έχουμε περάσει απέξω από τη Ζώνη , ανυποψίαστοι, αδιάφοροι. Μια τεράστια έκταση, ίση με πόλη, και με ανάλογο πληθυσμό εν ώρα εργασίας. Από τον Πειραιά και τις δεξαμενές Βασιλειάδη, το νέο μόλο της Δραπετσώνας, το μόλο της ΔΕΗ στο Κερατσίνι, τα μικρά ναυπηγεία του Περάματος, μέχρι τη ναυπηγοεπισκευαστική Βάση Περάματος, τα ναυπηγεία της Σαλαμίνας και την Κυνόσουρα. Μια συγκεχυμένη εικόνα από παλιές ταινίες, στίχους λαϊκών τραγουδιών και βίντεο λίγων εκπομπών για την ανεργία, την εγκατάλειψη της Ν/Ζώνης και του Περάματος. Ίσως το βράδυ, γυρίζοντας από Σαλαμίνα, έχοντας απολαύσει τη βόλτα και το φρέσκο ψαράκι, να σιγοτραγουδήσαμε βλέποντας τα καράβια που επισκευάζονται “όλη μέρα στα λιμάνια και στα ναυπηγεία…με τα κομμάτια μας δένει τ’ ατσάλι…”. Μετά ξεχαστήκαμε στη κίνηση…
Και να τώρα, μια έκθεση εικαστικών τεχνών μέσα στη Ν/ Βάση του Περάματος, έρχεται σαν αφορμή να μπούμε εκεί που ο χρόνος μοιάζει να κυλάει διαφορετικά. Με τις σχετικές άδειες –ο χώρος δεν είναι επισκέψιμος, τηρούνται οι κανόνες ασφαλείας τουλάχιστον για τους μη έχοντες εργασίαν. Μια ομάδα καλλιτεχνών πριν τρία χρόνια πήγε και βρήκε τα σωματεία εκεί στο Πέραμα και τους ζήτησε να τους επιτρέψουν να μπουν μέσα να δουλέψουν, να εμπνευστούν από το χώρο, τους ανθρώπους και τη φύση της δουλειάς τους και μετά να εκθέσουν τα έργα εκεί ακριβώς.
Η πρώτη χρονιά ξεκίνησε δειλά, η δεύτερη είχε μεγάλη ανταπόκριση από τους εργαζόμενους, τις οικογένειές τους, τους Πειραιώτες. Φέτος, 30 Μάη με 8 Ιούνη θα γίνει η έκθεση, πάνω από 80 καλλιτέχνες θα συμμετέχουν, συν θεατρικά, συναυλίες, συζητήσεις. “Άνθρωποι, χρώμα και σίδερο” ο τίτλος του πρότζεκτ “στο Πέραμα της ανεργίας, της εγκατάλειψης, της υποβάθμισης ζωής εργαζομένων και κατοίκων, των εργατικών ατυχημάτων και της ασύδοτης κερδοσκοπίας, των μεγαλοεφοπλιστών και των ταξικών αγώνων”. Η μοναδική έκθεση στον τόπο μας σε εργασιακό χώρο την ώρα της δουλειάς. Οι εικαστικοί ενθουσιασμένοι με τα πρόσωπα και το σκηνικό: σκουριασμένα μηχανήματα, σκαριά, γερανογέφυρες. Οι εργάτες επίσης, “πως και πως το περιμένουν -μας λέει ο πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου Πειραιά Σωτήρης Πουλικόγιαννης- μέχρι που κάποιοι σκέφτονται να δημιουργήσουν και να συμμετέχουν σαν καλλιτέχνες”. Οι συνθήκες εργασίας εμπνέουν την τέχνη, κι αυτό αφορά όλους.
Από τη μία άνθρωποι της τέχνης, από την άλλη δουλευτές του μεροκάματου. Πέντε σωματεία της Ζώνης– Συνδικάτο Μετάλλου Πειραιά, Πανελλήνια Ένωση Αμμοβολιστών – Καθαριστών, Σωματείο Ηλεκτρολόγων Πλοίων, Σωματείο Ναυπηγοξυλουργών, Ένωση Μετάλλου Σαλαμίνας, αλλά και οι εργαζόμενοι του δήμου Περάματος, η Ένωση Γονέων, ο Σύλλογος Γυναικών, διοργανώνουν τις εκδηλώσεις, ανοίγοντας τις πύλες για τον καθένα μας, έστω και για λίγες μέρες. Από αυτή την άποψη, ήταν μια ευκαιρία και για μας να διαβούμε την είσοδο, όχι για να περιηγηθούμε στο σαν σκηνικό περιβάλλον των ναυπηγείων Περάματος, αλλά να καταγράψουμε κάποια σημεία και στιγμές στο τόπο και το χρόνο. Να δουλέψουμε κι εμείς, αποτυπώνοντας τη δουλειά των εργατών σε λέξεις κι εικόνες. Μόνο έτσι μπορούσε να γίνει. Κι ήταν όπως το φανταζόμουν από τους στίχους του Άσιμου “κι οι εργάτες με μορφές σαν τις πέτρες στις πλαγιές”.
Αφήνοντας έξω κίνηση, θόρυβο, βιασύνη, μπαίνεις στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη Περάματος, σ’ ένα άλλο περιβάλλον, άλλες ταχύτητες, διαφορετικούς ήχους. Τοπίο επιβλητικό με όλους αυτούς τους τεράστιους όγκους των καραβιών που επισκευάζονται, των άψυχων υλικών που παίρνουν ζωή από τη ζωή αυτών που τα δουλεύουν. Να τα ετοιμάσουν καλά, με ασφάλεια, για να μπορούμε όλοι μας να ταξιδεύουμε ξένοιαστοι. Πρώτη εικόνα το μνημείο προς τιμήν “των συναδέλφων που δολοφονήθηκαν από την εργοδοσία στο βωμό του κέρδους” και στους “εργάτες του κόσμου που θυσιάστηκαν αγωνιζόμενοι ενάντια στο κεφάλαιο και τις κυβερνήσεις του για μια καλύτερη ζωή χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο”. Πολλά τα εργατικά ατυχήματα, πάνω από 15 οι νεκροί την τελευταία οκταετία μέσα στη Ν/ Ζώνη. Κι ακόμη περισσότεροι με σοβαρές ή ανεπανόρθωτες βλάβες στην υγεία τους. Η πίεση να τελειώνουν νωρίς, να μη στοιχίζει στους εφοπλιστές η καθυστέρηση, χωρίς μέτρα προστασίας και με ελλιπείς συνθήκες ασφάλειας, έχουν αυτά τα τραγικά αποτελέσματα. Προκειμένου να έχουν και σήμερα μεροκάματο, οι εργάτες κατεβαίνουν απροστάτευτοι στα αμπάρια, με την ελπίδα ότι θα τελειώσουν τη δουλειά τους και θα γυρίσουν από κει κάτω σώοι κι αβλαβείς.
Δέος αισθάνεσαι μπροστά σ’ αυτή την αντίθεση διαστάσεων. Τα πλοία σαν σιδερένιοι γίγαντες κι οι άνθρωποι τόσο μικροί και παράξενοι με τις μάσκες, τις φόρμες και τις κάσκες τους, όπως φαίνονται από το ντεκ, κάτω στη κοιλιά του κήτους. Κι ένας φόβος, πως δουλεύουν εκεί κάτω, στα αμπάρια, στη χοάνη. Κι έπειτα είναι και τα χρώματα έντονα, οι μυρωδιές βαριές, χημικά όλα, σύννεφα υλικών, οι σπίθες κι ο καπνός. Απομονώνεις με τη ματιά σου έναν εργάτη, με πλήρη εξάρτηση, καθώς κατεβαίνει με το καλάθι του γερανού, μια εικόνα απόκοσμη, μοιάζει με δύτη, σφουγγαρά από τους παλιούς, που καταδύεται στο μπλε βυθό κι οι σπίθες της ηλεκτροσυγκόλλησης με αχτίδες ήλιου. Μετά, νιώθεις θαυμασμό. Για το αναπνευστικό τους σύστημα μες τις αναθυμιάσεις, την αντοχή τους, για τη δύναμη του ανθρώπου μπρος τα μέταλλα, για την ύπαρξη εργατών, χειρωνακτών, εν έτει 2008.
Για την ανέλκυση, καθέλκυση, κατασκευή, επισκευή, συντήρηση σκαφών, χρειάζονται ελασματουργοί, μηχανουργοί, ηλεκτροσυγκολητές, σωληνουργοί, ηλεκτρολόγοι, ναυπηγοξυλουργοί, αμμοβολιστές, καθαριστές, υδροβολιστές, βαφείς. Η αντίφαση του μεγάλου κέρδους, του πλούτου και ο ανθρώπινος μόχθος, το μεροκάματο. Τρεις βάρδιες εφτάωρες, 8.500 εργαζόμενοι, με μόνο το 12% μόνιμους. Οι υπόλοιποι συμβάσεις, σήμερα έχει δουλειά, αύριο δεν έχει. Και πώς να συμπληρώσεις τα 100 ένσημα που χρειάζονται πλέον για να έχεις ιατρική περίθαλψη; Αρκετοί ξένοι μέσα σ’ αυτούς, που ευτυχώς τους γράφουν αμέσως στα σωματεία.
Τριακόσιες επιχειρήσεις στεγάζει η Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη, σε αυτή τη τεράστια έκταση που ανήκει στον ΟΛΠ. Οι Περαματιώτες διαμαρτύρονται για τη ρύπανση της θάλασσας, το ίδιο κι οι εργαζόμενοι. Όσοι βγάζουν λεφτά από την περιοχή, ΟΛΠ κι εφοπλιστές, με διαχείριση των δήμων και της Νομαρχίας, θα έπρεπε να φροντίζουν να εφαρμόζονται τα αντιρρυπαντικά μέτρα. Κι όμως , κάποιοι ψαρεύουν κεφαλόπουλα και σάλπες από την άκρη του εργοταξίου σ’ αυτή τη μολυσμένη θάλασσα.
Το τελευταίο διάστημα έχει δουλειά, έχει καράβια μαζεμένα. Καλή συγκυρία, λένε οι εργάτες. Βέβαια ανέβηκαν και τα ναύλα, δεν συμφέρει πια τόσο τους εφοπλιστές να παραγγέλνουν στο εξωτερικό τα πλοία τους, αργούν περισσότερο να τα ετοιμάσουν, ότι γλίτωναν από τιμή μεροκάματου τους έβγαινε σε ναύλα και χρόνο, κι ο χρόνος είναι χρήμα. Έπειτα εδώ στη Ζώνη είναι καλύτεροι τεχνίτες. Η Κοινή Ναυτιλιακή Πολιτική συρρίκνωσε τη Ζώνη, η ανεργία χτύπησε κόκκινο στο Πέραμα και στις άλλες περιοχές του Πειραιά. Και η ζωή τους καύσιμο στην αύξηση του κέρδους .Θα καταφέρουμε να βγούμε στη σύνταξη; Όλα αυτά συζητούνται σε πηγαδάκια, την ώρα του κολατσιού, πάνω στο καράβι, στις καντίνες, όταν δεν έχει συμβεί κάτι δυσάρεστο κι επικρατήσει σιωπή. Περιμένεις ανθρώπους σκληρούς, να βρίζουν, ίσως λαϊκούς με την αρνητική, σύγχρονη ερμηνεία της λέξης. Και βλέπεις το χαμόγελο και την ευγένεια πάνω στα τραχιά χαρακτηριστικά, τα χαρακωμένα, καμένα πρόσωπα, που λες και πήραν το σχήμα της δουλειάς που κάνουν. Ακόμη κι οι νεώτεροι, με όψη σκαμμένη από τα χημικά και το λιοπύρι. Φιλόξενοι, μες σ’ ένα αφιλόξενο περιβάλλον. Είδα να μαζεύουν τα σκουπίδια από το κολατσιό τους, για να τα πετάξουν φεύγοντας. Να τρωνε καλαμπουρίζοντας, πειράζοντας ο ένας τον άλλο. Κι έναν εργοδηγό να πηγαίνει φαγητό πρώτα σε μετανάστη εργάτη. Μια εξαιρετική αλληλεγγύη , η απόλυτη συλλογικότητα.
Η Ναυπηγοεπισκευαστική Βάση Περάματος, κι ολόκληρη η Ν/ Ζώνη, μαζί με το Σκαραμαγκά και την Ελευσίνα, ήταν κάποτε από τις σημαντικότερες ναυπηγικές βιομηχανίες της Μεσογείου. Το 1968 είχε 45000 και μέχρι πριν δεκαπέντε χρόνια έφτανε τους 25000. Η ύφεση άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του ΄80, όταν η χώρα μας υιοθέτησε αποφάσεις της τότε ΕΟΚ για αναγνώριση των σημαιών ευκαιρίας, στο όνομα της απελευθέρωσης της αγοράς και της ανταγωνιστικότητας. Η επιδότηση από το κράτος μειώθηκε, η Ζώνη συρρικνώθηκε. Αναπτυξιακές επενδύσεις δεν έγιναν, ούτε και παρεμβάσεις στην υποδομή. Οι θέσεις εργασίας μειώθηκαν, οι μισθοί χαμηλοί, η “μαύρη” εργασία εμφανίστηκε, μαζί με την ανεργία των γύρω περιοχών και οι έλεγχοι ασφάλειας των εργαζόμενων πιο ελαστικοί, τα μέτρα ελάχιστα, όπως δείχνουν τα εργατικά δυστυχήματα. Παρ΄όλα αυτά, αν μιλήσεις με εργαζόμενους, αλλά και κατοίκους της περιοχής, λένε πως είναι θέμα πολιτικής βούλησης, αν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, η Ζώνη μπορεί να ορθοποδήσει, να αναπτυχθεί και πάλι.
Μόλις τέλειωσε το διάλειμμα και οι ναυτεργάτες ξαναβάζουν τα γάντια, τη κάσκα και τα γυαλιά, να ξαναπιάσουν δουλειά. Μες την ησυχία ακούγεται από κάποιο ραδιοφωνάκι “η ζωή μου όλη είναι ένα καμίνι…”. Η λάντζα μεταφέρει τους εργαζόμενους της επόμενης βάρδιας. Στο καράβι, οι αναθυμιάσεις φτάνουν μέχρι εδώ πάνω, το κατάστρωμα. Μετά, ξεφεύγει το νερό που ρίχνουν με πίεση οι καθαριστές και βρέχει το φακό. Οι επόμενες εικόνες μοιάζουν να τις πότισε η αρμύρα της θάλασσας. Σαν τα καράβια που σκούριασαν. Και τα έφεραν εδώ, στα ναυπηγεία Περάματος, σε ανθρώπινα χέρια, να τα κάνουν καινούρια, ασφαλή. Έτοιμα για επόμενα ταξίδια.
Monday, July 28, 2008
ΕΣΗΕΑ και ΕΦΕ
ΓΙΑΤΙ ΚΑΘΥΣΤΕΡΕΙ ΚΑΙ ΜΠΛΟΚΑΡΕΙ Η ΕΣΗΕΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΕΔΟΕΑΠ ΤΩΝ 15 ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΕΡ, ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΕΓΙΝΑΝ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΣΗΕΑ ΤΟΝ ΜΑΡΤΙΟ, ΚΙ ΑΡΑ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΔΟΕΑΠ. ΟΙ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΤΣΑΚΙΡΗ ΕΞΗΓΟΥΝ ΤΗΝ ΑΚΑΜΠΤΗ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΩΝ ΣΟΜΠΟΛΟΥ, ΤΣΑΛΑΠΑΤΗ, ΜΠΕΤΙΝΑΚΗ ΚΛΠ ΔΕΞΙΟ ΠΑΣΟΚΩΝ, ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΟΥΝ ΠΩς ΤΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΙΝΑΙ ΧΩΡΑΦΙ ΤΟΥΣ ΚΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΣΣΟΥΝ ΩΣ ΑΛΛΟΙ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΙ...
Προς Σόμπολο / Μπετινάκη
Πρόεδρο και Γραμματέα του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ
Σκέφτομαι μέρες τώρα να σας στείλω ένα γράμμα. Εβδομάδες. Μήνες. Μπορεί και χρόνια.
Ήταν τότε που πρωτοξεκίνησε αυτό το θέμα.
Ζούσε ακόμα ο Αντώνης. Ζούσε και η Εφη.
Τότε, θα μου πεις δεν ήσασταν εσείς στα «πράγματα». Ήταν άλλοι…
Σκέφτομαι λοιπόν να σας γράψω ένα γράμμα.
Αλλά να λέει τι ?
Δεν θυμάμαι κανέναν από εσάς, να είστε εκεί κοντά όταν τα Μ.Α.Τ. ξυλοκοπούσαν τον Αλέξανδρο, τον Σπύρο, την Αργυρώ, τον άλλο Σπύρο, τον Θανάση.
Ούτε και σε εκείνες τις πορείες, που είχαν ανοίξει οι ουρανοί και έριχνε καρεκλοπόδαρα σας είδα.
Δεν σας είδα ούτε στις φωτιές που κατέκαψαν την χώρα μου σας είδα. Δεν λέω μόνον για τις περσινές. Γενικά μιλάω. Και δεν λέω για την οθόνη της τηλεόρασης...
Σας έχω δει όμως πολλές φορές, να «χαϊδεύετε» χέρια πολιτικών, υπουργών, βιομηχάνων.
Σας έχω δει, να χασκογελάτε με αστέρες, με προέδρους και με αρχηγούς κάθε είδους. Και μην τολμήσετε να μου πείτε πως ΔΕΝ βλέπω καλά ή πως ΔΕΝ είναι έτσι…
ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ, ΚΡΑΤΑΩ ΜΗΧΑΝΗ. ΦΩΤΟΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΟΣ ΕΙΜΑΙ.
ΠΟΥ ΠΑΕΙ ΝΑ ΠΕΙ ΠΩΣ ΓΙΑ ΟΤΙ ΛΕΩ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΣΑΣ ΤΟ ΔΕΙΞΩ…
ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ …ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ, ΑΛΛΑ ΜΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ.
Σας έχω δει ακόμα να κρύβεστε, όταν διαδηλωτές φωνάζουν συνθήματα όπως εκείνο το «αλήτες, ρουφιάνοι, δημοσιογράφοι» και ΔΕΝ σας είδα να βγείτε ποτέ να το αντικρούσετε…
Σας θυμάμαι, από παλιά, πριν τον ερχομό της τηλεόρασης. Τότε που δίνατε «αγώνα για την ενημέρωση» και πασχίζατε να είστε και εσείς στην φωτογραφία του θέματος.
Μετά ήρθε η τηλεόραση και γίνατε «αστέρια». Δεν χρειάζωσταν πια τους φωτορεπόρτερ για να φανείτε… είχατε τις «μοδίστρες». Έτσι δεν αποκάλεσαν κάποιοι από το σινάφι σας τους συνάδελφους μας τεχνικούς της τηλεόρασης ? Ποιους ? Εκείνους που λειώνουν για να βγεις εσύ ατσαλάκωτος και γυαλιστερός στο «κουτί».
Ξεχνάτε εύκολα και γρήγορα.
Θυμάστε μόνον ότι σας βολεύει.
Εγώ πάλι ΟΧΙ. Δεν ξεχνάω, Δηλαδή και να θέλω ΔΕΝ μπορώ.
Υπάρχουν οι φωτογραφίες που μου θυμίζουν και πολλές φορές μου γίνονται εφιάλτης. Υπάρχουν και οι μνήμες.
Θυμάμαι τον Αντώνη, λίγο πριν «φύγει», να μου λέει:
΄΄ Ρε φίλε, μην το αφήσετε το θέμα με την ΕΣΗΕΑ. Να το παλέψετε εσείς τώρα, από εδώ και πέρα. Δεν θα είναι εύκολο, αλλά το δικαιούμαστε, είτε το θέλουν είτε όχι΄΄.
Και είτε το θέλετε λοιπόν, είτε όχι. ΤΟ ΔΙΚΑΙΟΥΜΑΣΤΕ να είμαστε και στην ΕΣΗΕΑ και στον ΕΔΟΕΑΠ. Στην ΕΣΗΕΑ γιατί είκοσι πέντε χρόνια δουλεύω σε εφημερίδα και στον ΕΔΟΕΑΠ γιατί είκοσι πέντε χρόνια, ενώ εγώ είμαι στο ΙΚΑ, έχω κρατήσεις στον ΕΔΟΕΑΠ για να …σφυρίζεις αδιάφορα εσύ.Και να σου πω και κάτι ακόμα.
Εγώ κανένα πρόβλημα δεν έχω να είμαι στο ΙΚΑ. Τιμή μου είναι, να είμαι εκεί που είναι όλοι οι εργάτες. Γιατί και εγώ εργάτης είμαι.
Αλλά όχι με τα δικά μου χρήματα, να είσαι εσύ το «ρετιρέ» και εγώ το «υπόγειο». Και μια που είστε έμπειροι και παλιοί δημοσιογράφοι, μάλλον θα ξέρετε, πώς όταν αρχίσει να «κουνιέται» το υπόγειο, όσο μεγάλο και εάν είναι το ρετιρέ και να μην πέσει, ζημιές θα πάθει…
Και επειδή έχω αρχίσει και σας βαριέμαι και εσάς και τον τρόπο που σκέφτεστε αλλά και την μεθοδολογία σας, θα σας πω δύο τρία πράγματα ακόμα και μετά θα πάω για μπύρες…
Στις 4/3 αυτού του χρόνου, ομόφωνα το Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ, μετά από προσπάθεια πολλών χρόνων, έκανε μέλη της 15 φωτοειδησεογράφους, εργαζόμενους στις ημερήσιες Αθηναϊκές εφημερίδες. Μετά από σχεδόν δύο μήνες, προφασιζόμενοι πως είμαστε και μέλη της Ένωσης Φωτορεπόρτερ Ελλάδας, δηλαδή πως είμαστε και σε άλλο σωματείο, στείλατε μια επιστολή προς τον ΕΔΟΕΑΠ, όπως να μην μας εγγράψουν, με την αιτιολογία …ΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ.
Την απόφαση αυτή την υπογράφετε εσείς οι δύο. Δηλαδή ΣΟΜΠΟΛΟΣ και ΜΠΕΤΙΝΑΚΗΣ.
Χωρίς απόφαση του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ. ΜΟΝΟΙ ΣΑΣ.
Δεν θα πω πως χαίρομαι για την …δημοκρατικότητα σας, η οποία φαίνετε πως είναι κάπως σαν τα ελατήρια. Άλλοτε μαζεύει και άλλοτε απλώνει όπως π.χ. στην περίπτωση Αδριανού. Και επειδή όπως σας πρότυπα σας βαριέμαι, δεν κάθομαι να αναφέρω εκατοντάδες άλλα παραδείγματα – γεγονότα και για τις δημοκρατικές σας ευαισθησίες αλλά και για ποιους και πως εγγράφεται μέλη σας και φυσικά και ποιους ΔΕΝ εγγράφεται…
Αν χρειαστεί όμως { που θα χρειαστεί } εδώ θα είμαστε και εσείς και εγώ αλλά και όσοι άλλοι ενδιαφέρονται να μάθουν…
Μου λέγε κάποτε ένας παλιός δημοσιογράφος, όχι σαν και εσάς, αλλά από εκείνους τούς ΄΄εργάτες του τύπου΄΄, πως ο σεβασμός ΔΕΝ χαρίζετε αλλά κατακτιέτε. Να ξέρετε λοιπόν, πως όσα κουστουμάκια και να βάλετε, όσες κλαρωτές γραβάτες και να φορέσετε
ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΟ ΜΟΥ ΔΕΝ ΤΟΝ ΕΧΕΤΕ…και για ψαχτείτε, μπορεί να μην έχετε πολλών ακόμα
Σπύρος Τσακίρης
ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΕΡ
ΠΡΟΣ ΣΟΜΠΟΛΟ / ΜΠΕΤΙΝΑΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ…
Στην ανοιχτή επιστολή μου της προηγούμενης εβδομάδας απάντησε ο γ.γ. της ΕΣΗΕΑ Κ. Μπετινάκης (http://www.mediablog.gr)/. Ψεύδη, ανακρίβειες και σκόπιμες παραλείψεις χαρακτηρίζουν την επιστολή του γ.γ. ο οποίος φαίνεται να είναι σε σύγχιση. Επανέρχομαι λοιπόν, ανταπαντώ παράγραφο – παράγραφο κι αυτή θα είναι η τελευταία φορά που συνδιαλέγομαι μαζί του (τους) με αυτό τον τρόπο.
Αρχικά να ξεκαθαρίσω πως δεν υπάρχει καμία κόντρα μεταξύ δημοσιογράφων και φωτορεπόρτερ. Υπάρχει “πόλεμος” μεταξύ τριών μελών της πλειοψηφίας του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ και ορισμένων μισθωτών φωτορεπόρτερ – μελών της ΕΣΗΕΑ από 4/3/2008. Στην επιστολή του ο γ.γ. της ΕΣΗΕΑ δεν αναφέρεται καθόλου στην “εντολή τους” (των Σόμπολου – Μπετινάκη) προς το Δ.Σ. του ΕΔΟΕΑΠ, για να μην προχωρήσουν στην εγγραφή των φωτορεπόρτερ στον ιατροφαρμακευτικό τους φορέα (ΕΔΟΕΑΠ), να μπλοκάρουν δηλαδή ή να καθυστερήσουν το δικαίωμα που έχουν όλα τα μέλη της ΕΣΗΕΑ για περίθαλψη. Αιτιολογία ή δικαιολογία τους: ΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ. Και χωρίς καμία προηγούμενη, σχετική απόφαση του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ.
Αναφέρει ο κ. Μπετινάκης πως ύστερα από δική του πρόταση και του Α΄αντιπροέδρου Δ. Τσαλαπάτη έγιναν δεκτές οι αιτήσεις των 17 φωτοειδησεογράφων για ένταξη στην ΕΣΗΕΑ, μετά από ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ. της Ένωσης. Έτσι για την ιστορία, να αναφέρουμε ότι οι αιτήσεις φωτοειδησεογράφων είναι 15 κι όχι 17. Και για να γίνουν αυτοί μέλη χρειάστηκαν πολύχρονοι αγώνες με την υποστήριξη κάποιων μελών του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ, αλλά πάντως όχι αυτών των τριών (Σόμπολος, Τσαλαπάτης, Μπετινάκης). Το ξέρουν κι αυτοί, κι εμείς.
Στις αιτήσεις εγγραφής μελών που καταθέσαμε στην ΕΣΗΕΑ, στην τελευταία σειρά υπάρχει ερώτηση αν είμαστε μέλη άλλης Ένωσης. Σε ότι με αφορά, θα έπρεπε να έχει δει, να ξέρει ότι έχω γράψει “ΕΦΕ”. Άλλωστε όλες οι συζητήσεις για τη λύση του θέματος εγγραφής φωτοειδησεογράφων στην ΕΣΗΕΑ, είχαν γίνει μεταξύ των Δ.Σ. των δύο ενώσεων (ΕΣΗΕΑ και ΕΦΕ). Είναι αστείο λοιπόν να λένε σήμερα πως δεν ήξεραν ότι είμαστε μέλη της ΕΦΕ.
Στην ΕΣΗΕΑ για μέλη υπέβαλαν αιτήσεις 15 μισθωτοί – εργαζόμενοι στις ημερήσιες εφημερίδες με πολύχρονες κρατήσεις στο ΤΣΠΕΑΘ, κι όχι τα υπόλοιπα 300 και πλέον μέλη της ΕΦΕ, όπως έντεχνα αφήνει να εννοηθεί στην επιστολή του περί ελεύθερων επαγγελματιών, εταιρειών κλπ, ο κ. Μπετινάκης.
Αλλά για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, πότε προέκυψε αλήθεια το πρόβλημα; Μήπως προέκυψε όταν έμαθαν ότι θα συμμετέχω στο ψηφοδέλτιο της συνδικαλιστικής παράταξης Συσπείρωση Δημοσιογράφων για τις εκλογές της ΠΟΕΣΥ;
Να σας θυμίσω πως έως τώρα όλοι οι φωτοειδησεογράφοι έχουμε συμμετάσχει στην Γ.Σ. της ΕΣΗΕΑ κι έχουμε ψηφίσει τα θέματά της. Επίσης συμμετείχαμε με τη ψήφο μας στις εκλογές της ΠΟΕΣΥ. Είναι λοιπόν παράνομη ή άκυρη η Γ.Σ; Είναι παράνομες – άκυρες οι εκλογές της ΠΟΕΣΥ;
Ο Πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ (αρνούμενος να μας το κοινοποιήσει εγγράφως) απαίτησε τη βεβαίωση διαγραφής μας από την ΕΦΕ, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία εγγραφής μας στον ΕΔΟΕΑΠ. Σε συνάντηση που έγινε στα γραφεία της ΕΣΗΕΑ παρουσία της πλειοψηφίας των θιγόμενων φωτορεπόρτερ, της δικηγόρου που μας εκπροσωπούσε κα. Στέφα και του νομικού συμβούλου της ΕΣΗΕΑ, μετά από αρκετή ώρα διαπραγματεύσεων, υπήρξε η διαβεβαίωση από πλευράς νομικού συμβούλου ΕΣΗΕΑ ότι “τελικά δεν υπάρχει νομικό κώλυμα” και πως η “εισήγησή του θα είναι θετική προς το Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ”
Από τους 15 φωτοειδησεογράφους, μόνο ένας δεν είναι μέλος της ΕΦΕ, ο συνάδελφος Μ. Πάκιας του “Ριζοσπάστη”, ο οποίος έχει ολοκληρώσει την εγγραφή του και στην ΕΣΗΕΑ και στον ΕΔΟΕΑΠ.
Δεν καταλαβαίνω σε ποιους αναφέρεται ο κ. Μπετινάκης όταν μιλάει για “παράταξη διευθυντών”, ούτε αντιλαμβάνομαι τα περί ανωνυμίας μελών ή περί ιστοσελίδων. Φαντάζομαι ότι δεν εννοεί τους εκδότες και τους συγγενείς των εκδοτών που κατά καιρούς έχει εγγράψει στις τάξεις της η ΕΣΗΕΑ παρατύπως. Αν θέλει η ΕΣΗΕΑ να κάνει εκκαθάριση του μητρώου της ας ξεκινήσει από αυτούς. Κι αν εσείς, τα μέλη του Δ.Σ, δεν ξέρετε ποιοι είναι, πείτε μου να σας βοηθήσω. Κι όχι να εκβιάζετε 14 φωτορεπόρτερ ότι πριν προλάβουν καλά καλά να μπουν στο σωματείο τους, θα ξεκινήσει από αυτούς η εκκαθάριση του μητρώου.
Ο κ. Μπετινάκης με χαρακτηρίζει στην επιστολή του ως “πρωταγωνιστή του ύποπτου πολέμου ανακοινώσεων κι επιστολών σε προσωπικό επίπεδο με τα δύο μέλη του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ (Σόμπολου, Μπετινάκη)”, καθώς κι ότι αρνούμαι ως γραμματέας της ΕΦΕ να επιτρέψω σε όσους φωτορεπόρτερ το επιθυμούν να διαγραφούν από την ΕΦΕ για να μην έχουν πρόβλημα από την ΕΣΗΕΑ. Εγώ “αγαπητέ κύριε” δεν είμαι επαγγελματίας συνδικαλιστής, ούτε διαχωρίζω τους συναδέλφους σε καλούς ή κακούς ανάλογα με το τι ψηφίζουν. Τηρώ κατά γράμμα τις αποφάσεις του Δ.Σ. και το Καταστατικό της ΕΦΕ, το οποίο σαφέστατα ορίζει πως για να χορηγηθεί βεβαίωση διαγραφής που εσείς ζητάτε, πρέπει το μέλος μας να έχει τακτοποιήσει όλες τις εκκρεμότητες και υποχρεώσεις του. Στην περίπτωση Δε που κάποιος έχει τις προαναφερόμενες προϋποθέσεις, το Δ.Σ. της ΕΦΕ αποφάσισε πως μόλις κλείσει το θέμα της ΕΣΗΕΑ – ΕΔΟΕΑΠ, θα χορηγηθεί αυτή η βεβαίωση εφόσον ακόμη τη χρειάζεται το μέλος μας.
Σε ότι αφορά αυτό που λες, ότι “είμαι πολύ νέος”, το δέχομαι ως φιλοφρόνηση ή ως πιστοποίηση ότι δεν έχω αλτσχάιμερ, που πάει να πει ότι θυμάμαι πολύ καλά που ήμουν στις απεργίες που αναφέρεστε. Όπως και σε όλες τις άλλες κινητοποιήσεις του κλάδου. Κι ενώ δεν ήμουν μέλος της ΕΣΗΕΑ –γιατί αν περιμέναμε από τα μέλη, δεν θα ήταν ούτε εκατό άτομα στις πορείες και τα μαγαζιά θα δούλευαν όλα, ξέρεις εσύ- συμμετείχα ως εργαζόμενος στον τύπο σε όλες τις κινητοποιήσεις, κι εκεί που χρειάστηκε κι ως περιφρούρηση. Επίσης, για τη μεγάλη απεργία που αναφέρεσαι, αν και τότε έκανα τη στρατιωτική μου θητεία, συμμετείχα με τους συναδέλφους μου που απεργούσαν σε μαγαζί που ο εκδότης κυκλοφορούσε στα γραφεία με το πιστόλι ζωσμένο στο ζωνάρι απειλώντας με απολύσεις όσους συμμετείχαν στην απεργία. Κι αυτοί οι νέοι συνάδελφοι που δεν ήταν μέλη της ΕΣΗΕΑ, η Ένωση δεν τους αγκάλιασε αν κι απείργησαν, γιατί τους εργαζόμενους δημοσιογράφους σ’ αυτό το μαγαζί το τότε Δ.Σ. της Ένωσης τους θεωρούσε “μίασμα”.
Σε ότι αφορά την τελευταία παράγραφό σου, δεν σου απαντώ από σεβασμό στη μνήμη του.
Εν κατακλείδι, είναι η τελευταία φορά που συνδιαλέγομαι μαζί σου (σας) με αυτό τον τρόπο, κι είμαι σίγουρος πως θα βρεθούν άλλα όργανα κι άλλοι θεσμοί να δώσουν λύση στις διεκδικήσεις μου (μας) για ένα αληθινό σωματείο εργαζομένων στον τύπο. Έτσι κι αλλιώς αυτή η υπόθεση δεν αφορά μόνο εμένα ή τους 14 φωτορεπόρτερ, αλλά εκατοντάδες συναδέλφους δημοσιογράφους που είναι εκτός ΕΣΗΕΑ, χωρίς συνδικαλιστική εκπροσώπηση.
* Στην περίπτωση που δεν το ξέρεις (λέμε τώρα) η επιστολή σου δημοσιεύεται στην εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ 27/7/2008, σελ. 28, κάτω αριστερά. Όμως στο ξεκίνημά της έχει προστεθεί το ακόλουθο: “και ξαφνικά η εσωτερική τριβή στους κύκλους της ΕΦΕ (Ένωση Φωτορεπόρτερ Ελλάδας) για το ποιοι πήραν τη δουλειά του Κτηματολογίου (φωτογραφήσεις, αεροφωτογραφήσεις κλπ) επιχειρείται να διοχετευθεί στην ΕΣΗΕΑ μήπως και θολώσουν τα νερά”.
Επειδή εγώ βρώμικα παιχνίδια δεν ξέρω να παίζω, να πληροφορήσω όποιον σχεδίασε αυτό το δημοσίευμα πάνω στην επιστολή σου, ας ξέρει ότι ουδέποτε ούτε εγώ, ούτε κανένας από την ΕΦΕ δεν είχε και δεν έχει καμία ενημέρωση, εμπλοκή ή συναλλαγή με τα περί κτηματολογίου. Αυτή η λάσπη επιστρέφεται στον αποστέλλοντα.
Σπύρος Τσακίρης
Φωτορεπόρτερ
Γ.Γ. ΕΦΕ
Μέλος ΕΣΗΕΑ αρ. μητρώου 5517
Προς Σόμπολο / Μπετινάκη
Πρόεδρο και Γραμματέα του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ
Σκέφτομαι μέρες τώρα να σας στείλω ένα γράμμα. Εβδομάδες. Μήνες. Μπορεί και χρόνια.
Ήταν τότε που πρωτοξεκίνησε αυτό το θέμα.
Ζούσε ακόμα ο Αντώνης. Ζούσε και η Εφη.
Τότε, θα μου πεις δεν ήσασταν εσείς στα «πράγματα». Ήταν άλλοι…
Σκέφτομαι λοιπόν να σας γράψω ένα γράμμα.
Αλλά να λέει τι ?
Δεν θυμάμαι κανέναν από εσάς, να είστε εκεί κοντά όταν τα Μ.Α.Τ. ξυλοκοπούσαν τον Αλέξανδρο, τον Σπύρο, την Αργυρώ, τον άλλο Σπύρο, τον Θανάση.
Ούτε και σε εκείνες τις πορείες, που είχαν ανοίξει οι ουρανοί και έριχνε καρεκλοπόδαρα σας είδα.
Δεν σας είδα ούτε στις φωτιές που κατέκαψαν την χώρα μου σας είδα. Δεν λέω μόνον για τις περσινές. Γενικά μιλάω. Και δεν λέω για την οθόνη της τηλεόρασης...
Σας έχω δει όμως πολλές φορές, να «χαϊδεύετε» χέρια πολιτικών, υπουργών, βιομηχάνων.
Σας έχω δει, να χασκογελάτε με αστέρες, με προέδρους και με αρχηγούς κάθε είδους. Και μην τολμήσετε να μου πείτε πως ΔΕΝ βλέπω καλά ή πως ΔΕΝ είναι έτσι…
ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ, ΚΡΑΤΑΩ ΜΗΧΑΝΗ. ΦΩΤΟΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΟΣ ΕΙΜΑΙ.
ΠΟΥ ΠΑΕΙ ΝΑ ΠΕΙ ΠΩΣ ΓΙΑ ΟΤΙ ΛΕΩ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΣΑΣ ΤΟ ΔΕΙΞΩ…
ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ …ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ, ΑΛΛΑ ΜΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ.
Σας έχω δει ακόμα να κρύβεστε, όταν διαδηλωτές φωνάζουν συνθήματα όπως εκείνο το «αλήτες, ρουφιάνοι, δημοσιογράφοι» και ΔΕΝ σας είδα να βγείτε ποτέ να το αντικρούσετε…
Σας θυμάμαι, από παλιά, πριν τον ερχομό της τηλεόρασης. Τότε που δίνατε «αγώνα για την ενημέρωση» και πασχίζατε να είστε και εσείς στην φωτογραφία του θέματος.
Μετά ήρθε η τηλεόραση και γίνατε «αστέρια». Δεν χρειάζωσταν πια τους φωτορεπόρτερ για να φανείτε… είχατε τις «μοδίστρες». Έτσι δεν αποκάλεσαν κάποιοι από το σινάφι σας τους συνάδελφους μας τεχνικούς της τηλεόρασης ? Ποιους ? Εκείνους που λειώνουν για να βγεις εσύ ατσαλάκωτος και γυαλιστερός στο «κουτί».
Ξεχνάτε εύκολα και γρήγορα.
Θυμάστε μόνον ότι σας βολεύει.
Εγώ πάλι ΟΧΙ. Δεν ξεχνάω, Δηλαδή και να θέλω ΔΕΝ μπορώ.
Υπάρχουν οι φωτογραφίες που μου θυμίζουν και πολλές φορές μου γίνονται εφιάλτης. Υπάρχουν και οι μνήμες.
Θυμάμαι τον Αντώνη, λίγο πριν «φύγει», να μου λέει:
΄΄ Ρε φίλε, μην το αφήσετε το θέμα με την ΕΣΗΕΑ. Να το παλέψετε εσείς τώρα, από εδώ και πέρα. Δεν θα είναι εύκολο, αλλά το δικαιούμαστε, είτε το θέλουν είτε όχι΄΄.
Και είτε το θέλετε λοιπόν, είτε όχι. ΤΟ ΔΙΚΑΙΟΥΜΑΣΤΕ να είμαστε και στην ΕΣΗΕΑ και στον ΕΔΟΕΑΠ. Στην ΕΣΗΕΑ γιατί είκοσι πέντε χρόνια δουλεύω σε εφημερίδα και στον ΕΔΟΕΑΠ γιατί είκοσι πέντε χρόνια, ενώ εγώ είμαι στο ΙΚΑ, έχω κρατήσεις στον ΕΔΟΕΑΠ για να …σφυρίζεις αδιάφορα εσύ.Και να σου πω και κάτι ακόμα.
Εγώ κανένα πρόβλημα δεν έχω να είμαι στο ΙΚΑ. Τιμή μου είναι, να είμαι εκεί που είναι όλοι οι εργάτες. Γιατί και εγώ εργάτης είμαι.
Αλλά όχι με τα δικά μου χρήματα, να είσαι εσύ το «ρετιρέ» και εγώ το «υπόγειο». Και μια που είστε έμπειροι και παλιοί δημοσιογράφοι, μάλλον θα ξέρετε, πώς όταν αρχίσει να «κουνιέται» το υπόγειο, όσο μεγάλο και εάν είναι το ρετιρέ και να μην πέσει, ζημιές θα πάθει…
Και επειδή έχω αρχίσει και σας βαριέμαι και εσάς και τον τρόπο που σκέφτεστε αλλά και την μεθοδολογία σας, θα σας πω δύο τρία πράγματα ακόμα και μετά θα πάω για μπύρες…
Στις 4/3 αυτού του χρόνου, ομόφωνα το Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ, μετά από προσπάθεια πολλών χρόνων, έκανε μέλη της 15 φωτοειδησεογράφους, εργαζόμενους στις ημερήσιες Αθηναϊκές εφημερίδες. Μετά από σχεδόν δύο μήνες, προφασιζόμενοι πως είμαστε και μέλη της Ένωσης Φωτορεπόρτερ Ελλάδας, δηλαδή πως είμαστε και σε άλλο σωματείο, στείλατε μια επιστολή προς τον ΕΔΟΕΑΠ, όπως να μην μας εγγράψουν, με την αιτιολογία …ΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ.
Την απόφαση αυτή την υπογράφετε εσείς οι δύο. Δηλαδή ΣΟΜΠΟΛΟΣ και ΜΠΕΤΙΝΑΚΗΣ.
Χωρίς απόφαση του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ. ΜΟΝΟΙ ΣΑΣ.
Δεν θα πω πως χαίρομαι για την …δημοκρατικότητα σας, η οποία φαίνετε πως είναι κάπως σαν τα ελατήρια. Άλλοτε μαζεύει και άλλοτε απλώνει όπως π.χ. στην περίπτωση Αδριανού. Και επειδή όπως σας πρότυπα σας βαριέμαι, δεν κάθομαι να αναφέρω εκατοντάδες άλλα παραδείγματα – γεγονότα και για τις δημοκρατικές σας ευαισθησίες αλλά και για ποιους και πως εγγράφεται μέλη σας και φυσικά και ποιους ΔΕΝ εγγράφεται…
Αν χρειαστεί όμως { που θα χρειαστεί } εδώ θα είμαστε και εσείς και εγώ αλλά και όσοι άλλοι ενδιαφέρονται να μάθουν…
Μου λέγε κάποτε ένας παλιός δημοσιογράφος, όχι σαν και εσάς, αλλά από εκείνους τούς ΄΄εργάτες του τύπου΄΄, πως ο σεβασμός ΔΕΝ χαρίζετε αλλά κατακτιέτε. Να ξέρετε λοιπόν, πως όσα κουστουμάκια και να βάλετε, όσες κλαρωτές γραβάτες και να φορέσετε
ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΟ ΜΟΥ ΔΕΝ ΤΟΝ ΕΧΕΤΕ…και για ψαχτείτε, μπορεί να μην έχετε πολλών ακόμα
Σπύρος Τσακίρης
ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΕΡ
ΠΡΟΣ ΣΟΜΠΟΛΟ / ΜΠΕΤΙΝΑΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ…
Στην ανοιχτή επιστολή μου της προηγούμενης εβδομάδας απάντησε ο γ.γ. της ΕΣΗΕΑ Κ. Μπετινάκης (http://www.mediablog.gr)/. Ψεύδη, ανακρίβειες και σκόπιμες παραλείψεις χαρακτηρίζουν την επιστολή του γ.γ. ο οποίος φαίνεται να είναι σε σύγχιση. Επανέρχομαι λοιπόν, ανταπαντώ παράγραφο – παράγραφο κι αυτή θα είναι η τελευταία φορά που συνδιαλέγομαι μαζί του (τους) με αυτό τον τρόπο.
Αρχικά να ξεκαθαρίσω πως δεν υπάρχει καμία κόντρα μεταξύ δημοσιογράφων και φωτορεπόρτερ. Υπάρχει “πόλεμος” μεταξύ τριών μελών της πλειοψηφίας του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ και ορισμένων μισθωτών φωτορεπόρτερ – μελών της ΕΣΗΕΑ από 4/3/2008. Στην επιστολή του ο γ.γ. της ΕΣΗΕΑ δεν αναφέρεται καθόλου στην “εντολή τους” (των Σόμπολου – Μπετινάκη) προς το Δ.Σ. του ΕΔΟΕΑΠ, για να μην προχωρήσουν στην εγγραφή των φωτορεπόρτερ στον ιατροφαρμακευτικό τους φορέα (ΕΔΟΕΑΠ), να μπλοκάρουν δηλαδή ή να καθυστερήσουν το δικαίωμα που έχουν όλα τα μέλη της ΕΣΗΕΑ για περίθαλψη. Αιτιολογία ή δικαιολογία τους: ΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ. Και χωρίς καμία προηγούμενη, σχετική απόφαση του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ.
Αναφέρει ο κ. Μπετινάκης πως ύστερα από δική του πρόταση και του Α΄αντιπροέδρου Δ. Τσαλαπάτη έγιναν δεκτές οι αιτήσεις των 17 φωτοειδησεογράφων για ένταξη στην ΕΣΗΕΑ, μετά από ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ. της Ένωσης. Έτσι για την ιστορία, να αναφέρουμε ότι οι αιτήσεις φωτοειδησεογράφων είναι 15 κι όχι 17. Και για να γίνουν αυτοί μέλη χρειάστηκαν πολύχρονοι αγώνες με την υποστήριξη κάποιων μελών του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ, αλλά πάντως όχι αυτών των τριών (Σόμπολος, Τσαλαπάτης, Μπετινάκης). Το ξέρουν κι αυτοί, κι εμείς.
Στις αιτήσεις εγγραφής μελών που καταθέσαμε στην ΕΣΗΕΑ, στην τελευταία σειρά υπάρχει ερώτηση αν είμαστε μέλη άλλης Ένωσης. Σε ότι με αφορά, θα έπρεπε να έχει δει, να ξέρει ότι έχω γράψει “ΕΦΕ”. Άλλωστε όλες οι συζητήσεις για τη λύση του θέματος εγγραφής φωτοειδησεογράφων στην ΕΣΗΕΑ, είχαν γίνει μεταξύ των Δ.Σ. των δύο ενώσεων (ΕΣΗΕΑ και ΕΦΕ). Είναι αστείο λοιπόν να λένε σήμερα πως δεν ήξεραν ότι είμαστε μέλη της ΕΦΕ.
Στην ΕΣΗΕΑ για μέλη υπέβαλαν αιτήσεις 15 μισθωτοί – εργαζόμενοι στις ημερήσιες εφημερίδες με πολύχρονες κρατήσεις στο ΤΣΠΕΑΘ, κι όχι τα υπόλοιπα 300 και πλέον μέλη της ΕΦΕ, όπως έντεχνα αφήνει να εννοηθεί στην επιστολή του περί ελεύθερων επαγγελματιών, εταιρειών κλπ, ο κ. Μπετινάκης.
Αλλά για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, πότε προέκυψε αλήθεια το πρόβλημα; Μήπως προέκυψε όταν έμαθαν ότι θα συμμετέχω στο ψηφοδέλτιο της συνδικαλιστικής παράταξης Συσπείρωση Δημοσιογράφων για τις εκλογές της ΠΟΕΣΥ;
Να σας θυμίσω πως έως τώρα όλοι οι φωτοειδησεογράφοι έχουμε συμμετάσχει στην Γ.Σ. της ΕΣΗΕΑ κι έχουμε ψηφίσει τα θέματά της. Επίσης συμμετείχαμε με τη ψήφο μας στις εκλογές της ΠΟΕΣΥ. Είναι λοιπόν παράνομη ή άκυρη η Γ.Σ; Είναι παράνομες – άκυρες οι εκλογές της ΠΟΕΣΥ;
Ο Πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ (αρνούμενος να μας το κοινοποιήσει εγγράφως) απαίτησε τη βεβαίωση διαγραφής μας από την ΕΦΕ, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία εγγραφής μας στον ΕΔΟΕΑΠ. Σε συνάντηση που έγινε στα γραφεία της ΕΣΗΕΑ παρουσία της πλειοψηφίας των θιγόμενων φωτορεπόρτερ, της δικηγόρου που μας εκπροσωπούσε κα. Στέφα και του νομικού συμβούλου της ΕΣΗΕΑ, μετά από αρκετή ώρα διαπραγματεύσεων, υπήρξε η διαβεβαίωση από πλευράς νομικού συμβούλου ΕΣΗΕΑ ότι “τελικά δεν υπάρχει νομικό κώλυμα” και πως η “εισήγησή του θα είναι θετική προς το Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ”
Από τους 15 φωτοειδησεογράφους, μόνο ένας δεν είναι μέλος της ΕΦΕ, ο συνάδελφος Μ. Πάκιας του “Ριζοσπάστη”, ο οποίος έχει ολοκληρώσει την εγγραφή του και στην ΕΣΗΕΑ και στον ΕΔΟΕΑΠ.
Δεν καταλαβαίνω σε ποιους αναφέρεται ο κ. Μπετινάκης όταν μιλάει για “παράταξη διευθυντών”, ούτε αντιλαμβάνομαι τα περί ανωνυμίας μελών ή περί ιστοσελίδων. Φαντάζομαι ότι δεν εννοεί τους εκδότες και τους συγγενείς των εκδοτών που κατά καιρούς έχει εγγράψει στις τάξεις της η ΕΣΗΕΑ παρατύπως. Αν θέλει η ΕΣΗΕΑ να κάνει εκκαθάριση του μητρώου της ας ξεκινήσει από αυτούς. Κι αν εσείς, τα μέλη του Δ.Σ, δεν ξέρετε ποιοι είναι, πείτε μου να σας βοηθήσω. Κι όχι να εκβιάζετε 14 φωτορεπόρτερ ότι πριν προλάβουν καλά καλά να μπουν στο σωματείο τους, θα ξεκινήσει από αυτούς η εκκαθάριση του μητρώου.
Ο κ. Μπετινάκης με χαρακτηρίζει στην επιστολή του ως “πρωταγωνιστή του ύποπτου πολέμου ανακοινώσεων κι επιστολών σε προσωπικό επίπεδο με τα δύο μέλη του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ (Σόμπολου, Μπετινάκη)”, καθώς κι ότι αρνούμαι ως γραμματέας της ΕΦΕ να επιτρέψω σε όσους φωτορεπόρτερ το επιθυμούν να διαγραφούν από την ΕΦΕ για να μην έχουν πρόβλημα από την ΕΣΗΕΑ. Εγώ “αγαπητέ κύριε” δεν είμαι επαγγελματίας συνδικαλιστής, ούτε διαχωρίζω τους συναδέλφους σε καλούς ή κακούς ανάλογα με το τι ψηφίζουν. Τηρώ κατά γράμμα τις αποφάσεις του Δ.Σ. και το Καταστατικό της ΕΦΕ, το οποίο σαφέστατα ορίζει πως για να χορηγηθεί βεβαίωση διαγραφής που εσείς ζητάτε, πρέπει το μέλος μας να έχει τακτοποιήσει όλες τις εκκρεμότητες και υποχρεώσεις του. Στην περίπτωση Δε που κάποιος έχει τις προαναφερόμενες προϋποθέσεις, το Δ.Σ. της ΕΦΕ αποφάσισε πως μόλις κλείσει το θέμα της ΕΣΗΕΑ – ΕΔΟΕΑΠ, θα χορηγηθεί αυτή η βεβαίωση εφόσον ακόμη τη χρειάζεται το μέλος μας.
Σε ότι αφορά αυτό που λες, ότι “είμαι πολύ νέος”, το δέχομαι ως φιλοφρόνηση ή ως πιστοποίηση ότι δεν έχω αλτσχάιμερ, που πάει να πει ότι θυμάμαι πολύ καλά που ήμουν στις απεργίες που αναφέρεστε. Όπως και σε όλες τις άλλες κινητοποιήσεις του κλάδου. Κι ενώ δεν ήμουν μέλος της ΕΣΗΕΑ –γιατί αν περιμέναμε από τα μέλη, δεν θα ήταν ούτε εκατό άτομα στις πορείες και τα μαγαζιά θα δούλευαν όλα, ξέρεις εσύ- συμμετείχα ως εργαζόμενος στον τύπο σε όλες τις κινητοποιήσεις, κι εκεί που χρειάστηκε κι ως περιφρούρηση. Επίσης, για τη μεγάλη απεργία που αναφέρεσαι, αν και τότε έκανα τη στρατιωτική μου θητεία, συμμετείχα με τους συναδέλφους μου που απεργούσαν σε μαγαζί που ο εκδότης κυκλοφορούσε στα γραφεία με το πιστόλι ζωσμένο στο ζωνάρι απειλώντας με απολύσεις όσους συμμετείχαν στην απεργία. Κι αυτοί οι νέοι συνάδελφοι που δεν ήταν μέλη της ΕΣΗΕΑ, η Ένωση δεν τους αγκάλιασε αν κι απείργησαν, γιατί τους εργαζόμενους δημοσιογράφους σ’ αυτό το μαγαζί το τότε Δ.Σ. της Ένωσης τους θεωρούσε “μίασμα”.
Σε ότι αφορά την τελευταία παράγραφό σου, δεν σου απαντώ από σεβασμό στη μνήμη του.
Εν κατακλείδι, είναι η τελευταία φορά που συνδιαλέγομαι μαζί σου (σας) με αυτό τον τρόπο, κι είμαι σίγουρος πως θα βρεθούν άλλα όργανα κι άλλοι θεσμοί να δώσουν λύση στις διεκδικήσεις μου (μας) για ένα αληθινό σωματείο εργαζομένων στον τύπο. Έτσι κι αλλιώς αυτή η υπόθεση δεν αφορά μόνο εμένα ή τους 14 φωτορεπόρτερ, αλλά εκατοντάδες συναδέλφους δημοσιογράφους που είναι εκτός ΕΣΗΕΑ, χωρίς συνδικαλιστική εκπροσώπηση.
* Στην περίπτωση που δεν το ξέρεις (λέμε τώρα) η επιστολή σου δημοσιεύεται στην εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ 27/7/2008, σελ. 28, κάτω αριστερά. Όμως στο ξεκίνημά της έχει προστεθεί το ακόλουθο: “και ξαφνικά η εσωτερική τριβή στους κύκλους της ΕΦΕ (Ένωση Φωτορεπόρτερ Ελλάδας) για το ποιοι πήραν τη δουλειά του Κτηματολογίου (φωτογραφήσεις, αεροφωτογραφήσεις κλπ) επιχειρείται να διοχετευθεί στην ΕΣΗΕΑ μήπως και θολώσουν τα νερά”.
Επειδή εγώ βρώμικα παιχνίδια δεν ξέρω να παίζω, να πληροφορήσω όποιον σχεδίασε αυτό το δημοσίευμα πάνω στην επιστολή σου, ας ξέρει ότι ουδέποτε ούτε εγώ, ούτε κανένας από την ΕΦΕ δεν είχε και δεν έχει καμία ενημέρωση, εμπλοκή ή συναλλαγή με τα περί κτηματολογίου. Αυτή η λάσπη επιστρέφεται στον αποστέλλοντα.
Σπύρος Τσακίρης
Φωτορεπόρτερ
Γ.Γ. ΕΦΕ
Μέλος ΕΣΗΕΑ αρ. μητρώου 5517
Friday, February 8, 2008
"Επισφάλεια και ασφαλιστική απορρύθμιση στα ΜΜΕ
"Επισφάλεια και ασφαλιστική απορρύθμιση στα ΜΜΕ
Η ανάγκη για συνδικαλιστική κάλυψη"
Η ανάγκη για συνδικαλιστική κάλυψη"
Εκδήλωση-Συζήτηση
Στα γραφεία της ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20)
Ομιλητές:
Γιάννης Κουζής
(Επίκουρος καθηγητής Εργασιακών Σχέσεων,
επιστημονικός συνεργάτης ΓΣΕΕ)
Κώστας Παπαδάκης
(Δικηγόρος)
Γιάννης Ανδρουλιδάκης
(δημοσιογράφος, μέλος Πρωτοβουλίας)
- Δουλεύεις στα ΜΜΕ (με όποια ειδικότητα), αλλά δεν είσαι μέλος καμίας Ένωσης επειδή σε αποκλείει το καταστατικό;
Δεν είμαστε μαζί σου,
είμαστε στην ίδια κατάσταση με σένα
- Είσαι μέλος Ένωσης στο χώρο του Τύπου;
Δείξε έμπρακτα την αλληλεγγύη και τη συμπαράστασή σου.
Δείξε ότι θες να είσαι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος.
Πρωτοβουλία για τη συγκρότηση σωματείου μισθωτών στα ΜΜΕ
http://mme-gia-somateio.blogspot.com/
Wednesday, January 30, 2008
Εκει στη Μεσσηνία...
Και να που υπάρχουν και καλές ειδήσεις, κι ας μη περνούν στα πρωτοσέλιδα ή στα δελτία ειδήσεων. Πόσο μάλλον αυτή την εποχή με τα σκάνδαλα, τη διαφθορά, τη σήψη. Ο λόγος για την τελευταία εξέλιξη στην υπόθεση της Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης Μεσσηνίας, που γεμίζει ελπίδες για να μη περάσει κάθε άλλο παρόμοιο σχέδιο ανά την Ελλάδα: η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο κρίνει αντισυνταγματική τη νομοθετική ρύθμιση για χαρακτηρισμό ως ΠΟΤΑ Μεσσηνίας μια περιοχή χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό.
Η απόφαση αναπτέρωσε το ηθικό όσων αγωνίστηκαν για την υπόθεση –εκεί που πίστευαν όλοι πως είναι πια αργά, τα έργα έχουν αρχίσει- και απέδειξε σε όλο το κόσμο πως δεν υπάρχουν ισχυροί κι ανίσχυροι σε μια δημοκρατία. Απέδειξε στους πολίτες πως μπορούν να εμπιστεύονται τη Δικαιοσύνη και πως μπορούν και να κερδίσουν στην αντιπαράθεσή τους με τους ισχυρούς, επιχειρηματίες και κράτος.
Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε πως παραβιάζει το Σύνταγμα η νομοθετική ρύθμιση που έδινε τη δυνατότητα χαρακτηρισμού μιας περιοχής, εντός ή εκτός σχεδίου, ως Περιοχή Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης, χωρίς να έχει προηγηθεί χωροταξικός σχεδιασμός. Με την έγκριση και μόνο κάποιων γενικών κατευθύνσεων τουριστικής πολιτικής, χωρίς χωροταξική μελέτη, σε περιοχές με περιβαλλοντικό ενδιαφέρον ιδιαίτερα, αυτό αντιβαίνει στο Σύνταγμα. Αφορμή για την απόφαση αυτή ήταν η προσφυγή ιδιοκτητών ακινήτων στις περιοχές Ρωμανού και Πύλου της Μεσσηνίας, που ζητούσαν να ακυρωθούν οι αναγκαστικές απαλλοτριώσεις των ιδιοκτησιών τους. Αυτές τις απαλλοτριώσεις είχαν αποφασίσει οι υπουργοί Οικονομίας και Τουριστικής Ανάπτυξης, υπέρ της επιχείρησης για τη δημιουργία της ΠΟΤΑ.
Μιλάμε για την μεγάλη τουριστική επένδυση, «μύθος» χαρακτηρίστηκε, για τη Μεσσηνία, ύψους 325 εκατ. Ευρώ, η οποία πραγματοποιείται στις περιοχές των δήμων Γαργαλιάνων, Νέστορος, Πύλου και Πεταλιδίου, σε τρία τμήματα έκτασης 1450 στρέμματα το καθένα. Μέσα στις περιοχές αυτές , ο ιστορικός και φυσικός χώρος του όρμου Ναυαρίνου, αρχαιολογικοί χώροι, ο βιότοπος της Λιμνοθάλασσας Γιάλοβας, παραποτάμια και ποτάμια οικοσυστήματα, περιοχές ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000 όπως η Βοιδοκοιλιά. Το σχέδιο κατασκευής και εκμετάλλευσης ΠΟΤΑ ανέλαβε η εταιρεία ΤΕΜΕΣ Α.Ε. συμφερόντων της εφοπλιστικής οικογένειας Βασιλείου Κωνσταντακόπουλου και περιλαμβάνει έξι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, συνεδριακό κέντρο, γήπεδα γκολφ, λίμνες, πισίνες, αθλητικά κέντρα. Θα αναπτυχθεί σε δύο παραλιακές εκτάσεις, με πρόσωπο άνω των χιλίων μέτρων σε παραλία, στον κόλπο της Σφακτηρίας. Επίσης, παραθεριστικές κατοικίες συνολικής επιφάνειας 17.500 τ.μ. στο τμήμα Ρωμανού και 40.000 τ.μ. στην Πύλο. Από το κόστος των 325 εκατ. ευρώ, το 45% το βάζει το κράτος.
Η εταιρεία του εφοπλιστή κ. Βασ. Κωνσταντακόπουλου αρχίζει να αγοράζει γη από τη δεκαετία του 1980, συνεχίζει εντατικά, όπου δεν του πουλάνε καταφέρνει να πάρει απόφαση για αναγκαστικές απαλλοτριώσεις, και παρουσιάζει το επενδυτικό σχέδιο. Οι εφορίες αρχαιοτήτων εισηγούνται αρνητικά, αλλά το ΚΑΣ αποφασίζει θετικά για την επένδυση. Η τοπική κοινωνία, κόσμος που έχει ανάγκη, τον βλέπει σαν σωτήρα για την ανάπτυξη της περιοχής και για την ανεργία. Ούτε στα έργα δεν πήρε ντόπιους. Οι βουλευτές του νομού και τα περισσότερα κόμματα πείθονται για τη μεγάλη επένδυση. Τροποποιήσεις νομοσχεδίων, όπου η επένδυση σκόνταφτε σε περιβαλλοντικά ή αρχαιολογικά θέματα. Η Κίνηση Πολιτών Μεσσηνίας αντιτίθεται από την αρχή. Το έργο εντάσσεται στο Β΄ ΚΠΣ με 50 δις και το 2001 με ΚΥΑ χαρακτηρίζονται οι περιοχές της ΠΟΤΑ, οριοθετούνται, εγκρίνονται οι χρήσεις γης. Το Β΄ ΚΠΣ τελείωσε χωρίς να αρχίσει το έργο κι εντάχθηκε στο Γ΄ ΚΠΣ με 60 δις. Το χωροταξικό του Σουφλιά έδινε στην εταιρεία τη δυνατότητα για απαλλοτριώσεις εκτάσεων, του δίνει καλύτερο συντελεστή εκμετάλλευσης. Η κύρωση των τεσσάρων επενδυτικών σχεδίων της εταιρείας ΤΕΜΕΣ Α.Ε. για να ξεκινήσει η ΠΟΤΑ Μεσσηνίας έγινε το Μάρτη του 2007 από τη Βουλή, που ψήφισε (ΠΑΣΟΚ και ΝΔ) το σχέδιο νόμου με θέμα την ένταξη στον αναπτυξιακό νόμο του επενδυτικού σχεδίου. Συνασπισμός και ΚΚΕ καταψήφισαν. Σκάνδαλο για τη δημοκρατία μας να περνάνε τροποποιήσεις για χάρη του κ. Κωνσταντακόπουλου, θα πει πολύς κόσμος. Απογοήτευση στο κίνημα, αφού εκτός από τους περιβαλλοντικούς όρους που δεν τηρούνται –κατασπατάληση νερών, προστατευόμενες περιοχές, φυσικό κάλλος- αυτά τα μοντέλα ανάπτυξης απειλούν κι άλλες περιοχές: Νήες Μαγνησίας, Μονή Τοπλού Λασίθι, Έξαρχο Λοκρίδας κ.ά. Μέχρι που ήρθε η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ και κάτι αλλάζει…
Η απόφαση αναπτέρωσε το ηθικό όσων αγωνίστηκαν για την υπόθεση –εκεί που πίστευαν όλοι πως είναι πια αργά, τα έργα έχουν αρχίσει- και απέδειξε σε όλο το κόσμο πως δεν υπάρχουν ισχυροί κι ανίσχυροι σε μια δημοκρατία. Απέδειξε στους πολίτες πως μπορούν να εμπιστεύονται τη Δικαιοσύνη και πως μπορούν και να κερδίσουν στην αντιπαράθεσή τους με τους ισχυρούς, επιχειρηματίες και κράτος.
Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε πως παραβιάζει το Σύνταγμα η νομοθετική ρύθμιση που έδινε τη δυνατότητα χαρακτηρισμού μιας περιοχής, εντός ή εκτός σχεδίου, ως Περιοχή Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης, χωρίς να έχει προηγηθεί χωροταξικός σχεδιασμός. Με την έγκριση και μόνο κάποιων γενικών κατευθύνσεων τουριστικής πολιτικής, χωρίς χωροταξική μελέτη, σε περιοχές με περιβαλλοντικό ενδιαφέρον ιδιαίτερα, αυτό αντιβαίνει στο Σύνταγμα. Αφορμή για την απόφαση αυτή ήταν η προσφυγή ιδιοκτητών ακινήτων στις περιοχές Ρωμανού και Πύλου της Μεσσηνίας, που ζητούσαν να ακυρωθούν οι αναγκαστικές απαλλοτριώσεις των ιδιοκτησιών τους. Αυτές τις απαλλοτριώσεις είχαν αποφασίσει οι υπουργοί Οικονομίας και Τουριστικής Ανάπτυξης, υπέρ της επιχείρησης για τη δημιουργία της ΠΟΤΑ.
Μιλάμε για την μεγάλη τουριστική επένδυση, «μύθος» χαρακτηρίστηκε, για τη Μεσσηνία, ύψους 325 εκατ. Ευρώ, η οποία πραγματοποιείται στις περιοχές των δήμων Γαργαλιάνων, Νέστορος, Πύλου και Πεταλιδίου, σε τρία τμήματα έκτασης 1450 στρέμματα το καθένα. Μέσα στις περιοχές αυτές , ο ιστορικός και φυσικός χώρος του όρμου Ναυαρίνου, αρχαιολογικοί χώροι, ο βιότοπος της Λιμνοθάλασσας Γιάλοβας, παραποτάμια και ποτάμια οικοσυστήματα, περιοχές ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000 όπως η Βοιδοκοιλιά. Το σχέδιο κατασκευής και εκμετάλλευσης ΠΟΤΑ ανέλαβε η εταιρεία ΤΕΜΕΣ Α.Ε. συμφερόντων της εφοπλιστικής οικογένειας Βασιλείου Κωνσταντακόπουλου και περιλαμβάνει έξι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, συνεδριακό κέντρο, γήπεδα γκολφ, λίμνες, πισίνες, αθλητικά κέντρα. Θα αναπτυχθεί σε δύο παραλιακές εκτάσεις, με πρόσωπο άνω των χιλίων μέτρων σε παραλία, στον κόλπο της Σφακτηρίας. Επίσης, παραθεριστικές κατοικίες συνολικής επιφάνειας 17.500 τ.μ. στο τμήμα Ρωμανού και 40.000 τ.μ. στην Πύλο. Από το κόστος των 325 εκατ. ευρώ, το 45% το βάζει το κράτος.
Η εταιρεία του εφοπλιστή κ. Βασ. Κωνσταντακόπουλου αρχίζει να αγοράζει γη από τη δεκαετία του 1980, συνεχίζει εντατικά, όπου δεν του πουλάνε καταφέρνει να πάρει απόφαση για αναγκαστικές απαλλοτριώσεις, και παρουσιάζει το επενδυτικό σχέδιο. Οι εφορίες αρχαιοτήτων εισηγούνται αρνητικά, αλλά το ΚΑΣ αποφασίζει θετικά για την επένδυση. Η τοπική κοινωνία, κόσμος που έχει ανάγκη, τον βλέπει σαν σωτήρα για την ανάπτυξη της περιοχής και για την ανεργία. Ούτε στα έργα δεν πήρε ντόπιους. Οι βουλευτές του νομού και τα περισσότερα κόμματα πείθονται για τη μεγάλη επένδυση. Τροποποιήσεις νομοσχεδίων, όπου η επένδυση σκόνταφτε σε περιβαλλοντικά ή αρχαιολογικά θέματα. Η Κίνηση Πολιτών Μεσσηνίας αντιτίθεται από την αρχή. Το έργο εντάσσεται στο Β΄ ΚΠΣ με 50 δις και το 2001 με ΚΥΑ χαρακτηρίζονται οι περιοχές της ΠΟΤΑ, οριοθετούνται, εγκρίνονται οι χρήσεις γης. Το Β΄ ΚΠΣ τελείωσε χωρίς να αρχίσει το έργο κι εντάχθηκε στο Γ΄ ΚΠΣ με 60 δις. Το χωροταξικό του Σουφλιά έδινε στην εταιρεία τη δυνατότητα για απαλλοτριώσεις εκτάσεων, του δίνει καλύτερο συντελεστή εκμετάλλευσης. Η κύρωση των τεσσάρων επενδυτικών σχεδίων της εταιρείας ΤΕΜΕΣ Α.Ε. για να ξεκινήσει η ΠΟΤΑ Μεσσηνίας έγινε το Μάρτη του 2007 από τη Βουλή, που ψήφισε (ΠΑΣΟΚ και ΝΔ) το σχέδιο νόμου με θέμα την ένταξη στον αναπτυξιακό νόμο του επενδυτικού σχεδίου. Συνασπισμός και ΚΚΕ καταψήφισαν. Σκάνδαλο για τη δημοκρατία μας να περνάνε τροποποιήσεις για χάρη του κ. Κωνσταντακόπουλου, θα πει πολύς κόσμος. Απογοήτευση στο κίνημα, αφού εκτός από τους περιβαλλοντικούς όρους που δεν τηρούνται –κατασπατάληση νερών, προστατευόμενες περιοχές, φυσικό κάλλος- αυτά τα μοντέλα ανάπτυξης απειλούν κι άλλες περιοχές: Νήες Μαγνησίας, Μονή Τοπλού Λασίθι, Έξαρχο Λοκρίδας κ.ά. Μέχρι που ήρθε η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ και κάτι αλλάζει…
Οι υπάλληλοι του Δήμου Ραχών Ικαρίας αρνούνται την αργία για το θάνατο του Χριστόδουλου
Με την παρακάτω λιτή αλλά περιεκτική ανακοίνωση οι υπάλληλοι του Δήμου Ραχών Ικαρίας αρνούνται την αυριανή αργία λόγω του θανάτου του αρχιεπισκόπου της Ορθόδοξης Εκλλησίας, Χριστόδουλου:
ΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΑΧΩΝ ΙΚΑΡΙΑΣ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΥΠ’ ΑΡ. 5811/29-1-08 ΕΓΓΡΑΦΟ ΤΟΥ ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. ΔΗΛΩΝΟΥΝ ΤΑ ΕΞΗΣ:
ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΕΙΝΑΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ.
Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΝΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΗΓΕΤΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΝΙΣΤΑ ΛΟΓΟ ΑΡΓΙΑΣ.
ΜΕ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΑΧΩΝ ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΘΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΟΥΝ ΑΝΟΙΧΤΑ ΣΤΙΣ 31-1-2008
Με την παρακάτω λιτή αλλά περιεκτική ανακοίνωση οι υπάλληλοι του Δήμου Ραχών Ικαρίας αρνούνται την αυριανή αργία λόγω του θανάτου του αρχιεπισκόπου της Ορθόδοξης Εκλλησίας, Χριστόδουλου:
ΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΑΧΩΝ ΙΚΑΡΙΑΣ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΥΠ’ ΑΡ. 5811/29-1-08 ΕΓΓΡΑΦΟ ΤΟΥ ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. ΔΗΛΩΝΟΥΝ ΤΑ ΕΞΗΣ:
ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΕΙΝΑΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ.
Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΝΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΗΓΕΤΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΝΙΣΤΑ ΛΟΓΟ ΑΡΓΙΑΣ.
ΜΕ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΑΧΩΝ ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΘΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΟΥΝ ΑΝΟΙΧΤΑ ΣΤΙΣ 31-1-2008
ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
ΝΕΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ
ΠΕΜΠΤΗ 31 ιΑΝΟΥΑΡΊΟΥ 2008 ΣΤΙΣ 8.00 μ.μ. ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗς ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΜΜΕ ΣΤΗ ΛΕΣΧΗ ΤΗΣ ΚΟΕ, ΔΕΡΒΕΝΙΩΝ 50 ΚΑΙ ΕΜΜΑΝ. ΜΠΕΝΑΚΗ, ΣΤΑ ΕΞΑΡΧΕΙΑ. ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ, Ο ΧΩΡΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ, ΤΟ ΜΠΛΟΓΚ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΣ, ΚΑΝΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΟΛΩΝ ΜΑΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ.
ΠΕΜΠΤΗ 31 ιΑΝΟΥΑΡΊΟΥ 2008 ΣΤΙΣ 8.00 μ.μ. ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗς ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΜΜΕ ΣΤΗ ΛΕΣΧΗ ΤΗΣ ΚΟΕ, ΔΕΡΒΕΝΙΩΝ 50 ΚΑΙ ΕΜΜΑΝ. ΜΠΕΝΑΚΗ, ΣΤΑ ΕΞΑΡΧΕΙΑ. ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ, Ο ΧΩΡΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ, ΤΟ ΜΠΛΟΓΚ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΣ, ΚΑΝΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΟΛΩΝ ΜΑΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ.
Saturday, January 5, 2008
Subscribe to:
Posts (Atom)